Khảo sát 522 người tử vong vì ung thư đại trực tràng phát hiện 3 điểm chung đáng chú ý

Có một câu hỏi khiến nhiều người lo lắng: Tại sao có người năm nào cũng khám sức khỏe, các chỉ số đều bình thường nhưng cuối cùng vẫn mắc ung thư đại trực tràng?

Đáng chú ý hơn, một cuộc khảo sát của Đại học Chiết Giang (Trung Quốc) trên 522 người đã tử vong vì căn bệnh này, được cho là đã phát hiện những điểm tương đồng đáng ngạc nhiên trong lối sống của họ, bên cạnh yếu tố di truyền.

Không hẳn chỉ là chuyện may rủi. Những thói quen lặp đi lặp lại mỗi ngày có thể âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột. Điều đáng suy ngẫm là các yếu tố nguy cơ ấy đôi khi nằm ngay trong những việc chúng ta vẫn làm hôm qua, hôm nay và ngày mai.

Người phụ trách tổng hợp dữ liệu từng chia sẻ rằng việc xem lại hồ sơ của những người đã mất giống như theo dõi một bộ phim câm kéo dài. Không có những tình tiết kịch tính, chỉ toàn những chuyện vụn vặt, bình thường trong cuộc sống.

Thế nhưng, chính những điều tưởng chừng không đáng kể ấy, khi lặp lại năm này qua năm khác, có thể góp phần làm thay đổi diễn biến sức khỏe. Đường ruột là cơ quan ít khi phát ra tín hiệu rõ ràng ở giai đoạn đầu. Khi các vấn đề trở nên nghiêm trọng, người bệnh có thể đã bỏ lỡ cơ hội phát hiện và xử trí sớm.

1. Rối loạn đại tiện kéo dài

Điểm bất thường đầu tiên được đề cập là tình trạng rối loạn đại tiện kéo dài. Trong hồ sơ của những người đã tử vong vì ung thư đại trực tràng, tình trạng này được cho là xuất hiện nhiều lần.

Đó không chỉ là vài ngày khó đi ngoài hay một đợt rối loạn tiêu hóa nhất thời sau khi ăn phải thức ăn không phù hợp, mà là tình trạng táo bón và tiêu chảy kéo dài, tái diễn trong nhiều năm. Khi phân lưu lại trong ruột quá lâu, các chất chuyển hóa có thể chịu tác động của hệ vi sinh đường ruột, tạo ra những sản phẩm có khả năng gây kích ứng niêm mạc. Nếu tình trạng này kéo dài, niêm mạc ruột có thể chịu những tác động bất lợi.

Vì vậy, không nên tin vào quan niệm rằng vài ngày không đại tiện là dấu hiệu cơ thể hấp thu thức ăn tốt. Táo bón kéo dài cần được quan tâm và tìm hiểu nguyên nhân, thay vì xem đó là chuyện bình thường.

2. Ăn nhiều thịt, ít rau

Điểm chung thứ hai liên quan trực tiếp đến chế độ ăn uống hằng ngày.

Nhiều người có xu hướng ăn thịt nhiều hơn rau. Thịt đỏ xuất hiện liên tục trong các bữa ăn, trong khi xúc xích, thịt muối, thịt xông khói và các loại thịt chế biến sẵn cũng thường xuyên được sử dụng. Ngược lại, rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt lại ít xuất hiện trên bàn ăn. Cách ăn này có thể khiến đường ruột chịu những tác động bất lợi. Một số phương pháp chế biến thịt, đặc biệt là chế biến ở nhiệt độ cao, hun khói hoặc ướp muối, có thể tạo ra các hợp chất không có lợi cho sức khỏe.

Bên cạnh đó, khi chế độ ăn thiếu chất xơ, lượng phân có thể giảm và hoạt động đại tiện bị ảnh hưởng. Chất thải lưu lại trong ruột lâu hơn cũng có thể làm thay đổi thời gian niêm mạc ruột tiếp xúc với một số chất trong đường tiêu hóa.

Tình trạng này giống như đường ống thoát nước trong nhà bếp: Nếu liên tục đổ dầu mỡ vào mà không có đủ nước để cuốn trôi, đường ống sẽ dễ bị tắc nghẽn. Nhìn chung, chế độ ăn mất cân đối trong thời gian dài là yếu tố đáng lưu ý khi nói đến sức khỏe đường ruột.

3. Ngồi quá lâu, ít vận động

Điểm chung thứ ba tưởng chừng rất đơn giản nhưng lại phổ biến trong cuộc sống hiện đại: Ngồi nhiều.

Từ ngồi làm việc tại văn phòng, ngồi trên ô tô cho đến nằm dài trên ghế sofa sau khi về nhà, nhiều người dành phần lớn thời gian trong ngày ở trạng thái ít vận động. Vòng bụng cũng có thể tăng lên theo thời gian. Lối sống ít vận động có thể làm giảm hoạt động của đường ruột, trong khi tình trạng tích tụ mỡ bụng có liên quan đến viêm mạn tính mức độ thấp trong cơ thể.

Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột và sức khỏe niêm mạc. Vận động không nhất thiết phải là chạy marathon hay đăng ký tập luyện tại phòng gym. Những thay đổi nhỏ cũng có thể giúp giảm thời gian ngồi liên tục. Bạn nên đứng dậy đi lại vài phút sau mỗi giờ ngồi và cố gắng duy trì thói quen đi bộ nhanh khoảng 40 phút mỗi ngày.

Căng thẳng kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến đường ruột

Ngoài 3 điểm chung trên, một yếu tố khác thường bị bỏ qua: trạng thái cảm xúc trong cuộc sống hằng ngày. Những người thường xuyên lo lắng, căng thẳng hoặc chịu áp lực kéo dài có thể gặp các vấn đề tiêu hóa như tiêu chảy hoặc táo bón. Não bộ và đường ruột có mối liên hệ chặt chẽ thông qua hệ thống giao tiếp giữa hai cơ quan. Vì vậy, trạng thái tâm lý có thể ảnh hưởng đến hoạt động của đường tiêu hóa.

Trong lối sống của những người đã tử vong vì ung thư đại trực tràng, bên cạnh thói quen ăn uống và ít vận động, đôi khi còn có tình trạng căng thẳng tâm lý kéo dài.

Đừng bỏ qua những thay đổi bất thường khi đi đại tiện

Nhiều người có thói quen xả nước ngay sau khi đại tiện mà không để ý đến hình dạng hay màu sắc của phân. Tuy nhiên, những thay đổi bất thường kéo dài có thể là dấu hiệu cần được kiểm tra. Chẳng hạn, phân đột nhiên nhỏ, dẹt hoặc có hình dạng khác thường có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân, trong đó có tình trạng lòng ruột bị thu hẹp.

Đại tiện ra máu cũng là dấu hiệu không nên chủ quan. Nhiều người cho rằng chảy máu khi đi ngoài chỉ do bệnh trĩ, nhưng chảy máu đường tiêu hóa còn có thể xuất phát từ những nguyên nhân khác, bao gồm tổn thương ở đại trực tràng.

Máu đỏ tươi có thể gặp ở người mắc bệnh trĩ, trong khi máu từ những vị trí khác trong đường tiêu hóa có thể có màu sẫm hơn. Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào màu sắc của máu để phân biệt chắc chắn bệnh trĩ với ung thư đại trực tràng.

Theo bài viết, một số người trong nhóm được đề cập đã xuất hiện dấu hiệu bất thường từ sớm nhưng bỏ qua hoặc tự xử lý bằng các phương pháp truyền miệng.

Nếu tình trạng đại tiện thay đổi kéo dài, phân có máu, đau bụng không rõ nguyên nhân hoặc xuất hiện các triệu chứng đáng ngờ khác, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân.

Nội soi đại trực tràng: Đừng vì sợ mà trì hoãn kiểm tra

Một số người không đi kiểm tra vì sợ đau, sợ khó chịu hoặc lo lắng về quy trình thực hiện. Họ chỉ tìm đến bệnh viện khi xuất hiện các triệu chứng rõ ràng như đại tiện ra máu hoặc đau bụng dữ dội. Tuy nhiên, việc chờ đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng mới kiểm tra có thể khiến người bệnh bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm những tổn thương tiền ung thư.

Nội soi đại trực tràng giúp bác sĩ quan sát niêm mạc đại trực tràng, phát hiện các tổn thương bất thường và, trong những trường hợp phù hợp, cắt bỏ polyp ngay trong quá trình thực hiện. Một số polyp có khả năng tiến triển thành ung thư theo thời gian, nên việc phát hiện và xử lý đúng chỉ định có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa bệnh.

Khoảng thời gian cần nội soi lại phụ thuộc vào kết quả kiểm tra, tiền sử bệnh, yếu tố nguy cơ và hướng dẫn của bác sĩ. Không phải ai cũng cần thực hiện nội soi với cùng một tần suất.

Nếu lo lắng về thủ thuật, người bệnh có thể trao đổi trước với bác sĩ để được giải thích về quy trình, phương pháp chuẩn bị và các lựa chọn giảm khó chịu phù hợp.

(Ảnh minh họa: Internet)

(Nguồn: Aboluowang)