Thu nhập 30 triệu mỗi tháng, giờ đột ngột gặp biến cố: Chỉ 2 tháng gia đình đã kiệt quệ, tôi mới nhận ra sai lầm tai hại này

Nhiều gia đình có thu nhập vài chục triệu đồng mỗi tháng vẫn nghĩ mình đang sống khá ổn, cho đến khi một biến cố bất ngờ xảy ra. Chỉ cần một người mất việc, những lỗ hổng trong kế hoạch tài chính lập tức lộ ra rõ ràng. Câu chuyện của gia đình chị Thanh dưới đây là một ví dụ điển hình.

Chồng mất việc, tôi mới thấy gia đình mình chẳng có khoản dự phòng nào đáng kể

Tôi là Thanh, 38 tuổi, có 2 con đang học tiểu học. Trước đây, tôi luôn nghĩ gia đình mình thuộc diện ổn định. Hai vợ chồng đi làm đều đặn, tổng thu nhập mỗi tháng khoảng 30 triệu. Nhiều người nghe vậy thường bảo chắc nhà tôi tiết kiệm được khá nhiều. Nhưng thực tế lại không phải như thế.

Mỗi tháng, tiền ăn uống, điện nước, học hành của các con, xăng xe, hiếu hỉ... đã chiếm một khoản lớn. Sau khi trừ hết các chi phí, vợ chồng tôi thường còn khoảng 5 triệu để tiết kiệm.

Nghe thì có vẻ ổn, nhưng số tiền đó chưa bao giờ ở lại lâu.

Tiết kiệm được vài chục triệu thì mua chiếc xe mới vì xe cũ xuống cấp, dành dụm thêm một thời gian lại thay bộ bàn ghế trong phòng khách. Có lúc sửa lại sân nhà vì mưa là ngập nước. Cứ thế, khoản tiết kiệm vừa có lại hết.

Tôi vẫn tự an ủi rằng tài sản trong nhà tăng lên cũng là một dạng tích lũy. Cho đến đầu tháng 5 vừa rồi, chồng tôi bất ngờ mất việc. Những ngày đầu, tôi cũng thông cảm. Anh bảo muốn nghỉ ngơi một thời gian vì nhiều năm làm việc áp lực. Tôi nghĩ nghỉ vài tuần rồi sẽ đi tìm công việc mới.

Nhưng một tháng trôi qua, rồi gần hai tháng, anh vẫn ở nhà, buổi sáng ngủ muộn, chiều xem điện thoại, tối xem tivi. Điều khiến tôi buồn hơn là anh cũng không chủ động làm việc nhà hay đưa đón con giúp vợ.

Trong khi đó, mọi chi phí vẫn đều đều phát sinh mỗi ngày. Từ tiền ăn, tiền điện, tiền học thêm đến những khoản lặt vặt khác. Thu nhập của gia đình giờ chỉ còn mỗi lương của tôi. Mỗi lần mở ứng dụng ngân hàng, nhìn số dư tiết kiệm không đáng là bao, tôi lại thấy lo.

Điều khiến tôi mất ngủ nhất là chỉ còn hơn một tháng nữa các con bước vào năm học mới. Tiền đồng phục, sách vở, các khoản đóng góp đầu năm chắc chắn sẽ cần một khoản không nhỏ.

Nếu chồng vẫn chưa đi làm lại thì gia đình sẽ xoay xở thế nào? Đến lúc này tôi mới nhận ra rằng suốt nhiều năm qua, chúng tôi cứ nghĩ mình đang tiết kiệm, nhưng thực chất chưa bao giờ xây dựng được một quỹ dự phòng đủ lớn cho những biến cố bất ngờ như mất việc hay giảm thu nhập.

Cách tiết kiệm để phòng khi gia đình gặp biến cố

Từ câu chuyện của chị Thanh, không ít người nhận ra rằng tiết kiệm không chỉ để mua sắm hay sửa sang nhà cửa mà còn phải chuẩn bị cho những rủi ro không ai lường trước được.

Điều đầu tiên là nên xây dựng quỹ khẩn cấp riêng biệt. Đây là khoản tiền chỉ dùng cho những tình huống như mất việc, ốm đau, tai nạn hoặc thu nhập bị gián đoạn. Khoản này không nên động đến để mua xe, mua nội thất hay tiêu dùng thông thường.

Nhiều chuyên gia tài chính khuyên quỹ khẩn cấp nên tương đương từ 3-6 tháng chi tiêu sinh hoạt của gia đình. Nếu nhà chi khoảng 25 triệu mỗi tháng thì nên cố gắng có từ 75-150 triệu đồng dự phòng.

Điều thứ hai là tách riêng tiết kiệm mục tiêu và tiết kiệm dự phòng. Ví dụ tiền để sửa nhà, mua xe hoặc mua đồ nội thất nên nằm ở một khoản khác. Như vậy sẽ tránh việc dùng hết số tiền vốn dành cho trường hợp khẩn cấp.

Điều thứ ba là khi thu nhập tăng lên, không nên tăng chi tiêu tương ứng. Gia đình chị Thanh từng có thời gian thu nhập khá hơn nhưng lại nâng cấp nhiều thứ trong nhà. Nếu lúc đó giữ nguyên mức sống và dành phần tăng thêm để tích lũy, có lẽ bây giờ đã bớt áp lực hơn.

Cuối cùng, điều quan trọng nhất là luôn chuẩn bị cho khả năng nguồn thu nhập chính bị gián đoạn. Không ai nghĩ mình sẽ mất việc cho đến khi điều đó thực sự xảy ra. Một quỹ dự phòng đủ lớn không thể ngăn khó khăn xuất hiện, nhưng có thể giúp cả gia đình bình tĩnh hơn khi biến cố bất ngờ gõ cửa.

Giờ đây, điều chị Thanh mong nhất không phải là mua thêm thứ gì cho ngôi nhà, mà là chồng chị sớm lấy lại tinh thần để tìm công việc mới và gia đình có cơ hội xây dựng lại khoản dự phòng mà đáng lẽ họ nên chuẩn bị từ nhiều năm trước.