Muối bổ sung kali có thể ngăn ngừa hàng triệu ca tử vong trên toàn cầu

Các nhà nghiên cứu đã xem xét tác động của loại muối bổ sung kali tại 193 quốc gia. Theo họ, loại muối bổ sung kali này có thể là giải pháp giúp ngăn ngừa khoảng 1 trong số 10 ca tử vong do các bệnh tim mạch trên toàn thế giới mỗi năm.

Các nhà nghiên cứu từ Viện George về Sức khỏe Toàn cầu – tổ chức có trụ sở tại Úc – gần đây đã thực hiện một nghiên cứu với câu hỏi: Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta thay thế natri clorua (muối ăn thông thường) bằng một loại muối lành mạnh hơn, được bổ sung kali – một khoáng chất thiết yếu?

Cụ thể, họ muốn tìm hiểu tác động của sự thay đổi này đối với tỷ lệ mắc bệnh thận, bệnh tim mạch và tỷ lệ tử vong.

Kết quả nghiên cứu – được công bố trên tạp chí Nature – cho thấy việc chuyển sang sử dụng muối ăn bổ sung kali có thể mang lại tác động tích cực to lớn đối với sức khỏe tim mạch và thận trên toàn cầu, giúp ngăn ngừa khoảng 1 trong số 10 ca tử vong do bệnh tim mạch mỗi năm.

Chia sẻ với Medical News Today, tác giả chính của nghiên cứu, Tiến sĩ Liping (Polly) Huang – chuyên gia phân tích dữ liệu cấp cao tại Bộ phận Chính sách Thực phẩm thuộc Viện George về Sức khỏe Toàn cầu cho biết: “Việc tiêu thụ quá nhiều natri và quá ít kali đều làm tăng huyết áp, đây là yếu tố nguy cơ chính dẫn đến cả bệnh thận và bệnh tim mạch. Đáng tiếc là chế độ ăn uống hiện đại thường chứa nhiều natri nhưng lại thiếu kali”.

“Trong nhiều thập kỷ, các nỗ lực y tế công cộng trên khắp thế giới đã tập trung vào việc giảm lượng natri tiêu thụ, nhưng tiến triển còn chậm do mọi người đã quen với hương vị của muối. Các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm những giải pháp thay thế thiết thực, có khả năng triển khai trên quy mô lớn, giúp cải thiện chế độ ăn uống mà không đòi hỏi mọi người phải thay đổi hoàn toàn thói quen ăn uống của mình. Muối bổ sung kali nổi lên như một giải pháp đặc biệt hứa hẹn. Các bằng chứng ủng hộ phương pháp này cũng rất mạnh” - Tiến sĩ Liping (Polly) Huang nói.

Loại muối tốt cho tim mạch

Muối bổ sung kali được tạo ra bằng cách thay thế một phần natri clorua trong muối ăn thông thường bằng kali clorua – một thành phần được chứng minh là có liên quan đến việc kiểm soát huyết áp tốt hơn và giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.

Cô Huang chia sẻ: “Nhiều thử nghiệm lâm sàng đã chỉ ra rằng muối bổ sung kali giúp hạ huyết áp. Đáng chú ý nhất là Nghiên cứu về Thay thế Muối và Đột quỵ (SSaSS) của chúng tôi, được thực hiện tại các vùng nông thôn Trung Quốc từ năm 2013 đến năm 2020, cho thấy việc thay thế muối thông thường bằng muối bổ sung kali giúp giảm 14% nguy cơ đột quỵ, giảm 13% các biến cố tim mạch nghiêm trọng và giảm 12% tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân”.

Quan trọng hơn, việc bổ sung kali không làm thay đổi hương vị của muối. Điều này biến nó thành một lựa chọn dễ chấp nhận hơn đối với những người muốn xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh hơn mà không cần phải từ bỏ hoàn toàn loại gia vị truyền thống này.

Cô Huang cho biết thêm: “Mặc dù giá thành cao hơn một chút so với muối thông thường, nhưng đây vẫn là một sản phẩm có mức giá phải chăng, phù hợp để sử dụng hàng ngày”.

Dùng muối bổ sung kali có thể cứu sống hàng triệu người

Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học đã phân tích dữ liệu từ 193 quốc gia nhằm đưa ra dự báo về những lợi ích khi chuyển từ muối thông thường sang muối bổ sung kali, dựa trên một số tình huống khác nhau.

Các nhà nghiên cứu ước tính rằng, nếu áp dụng trên quy mô toàn cầu, việc chuyển sang sử dụng muối bổ sung kali trong nấu ăn tại nhà có thể ngăn ngừa 6,19 triệu ca mắc bệnh thận mãn tính và bệnh tim mạch, đồng thời ngăn chặn 1,85 triệu ca tử vong do các nguyên nhân này mỗi năm.

Chỉ riêng việc thực hiện thay đổi này đối với các bữa ăn tại nhà hàng và các sản phẩm thực phẩm trên thị trường cũng có thể ngăn ngừa 5,46 triệu ca mắc bệnh thận mãn tính và bệnh tim mạch, đồng thời ngăn chặn 1,56 triệu ca tử vong.

Nếu áp dụng thay đổi này trên quy mô toàn cầu bao gồm cả trong các bữa ăn tại gia và các sản phẩm thực phẩm mua sẵn — thì có thể ngăn ngừa tới 10,17 triệu ca mắc bệnh tim mạch và bệnh thận, cũng như ngăn chặn 2,96 triệu ca tử vong do các bệnh lý này.

Riêng đối với những người đã được chẩn đoán mắc bệnh tăng huyết áp (dù đã được điều trị hay chưa), việc chuyển sang sử dụng loại muối bổ sung kali có thể giúp ngăn ngừa 1,72 triệu ca mắc bệnh tim mạch và bệnh thận trên toàn cầu mỗi năm, đồng thời ngăn chặn hơn nửa triệu ca tử vong.

Cuối cùng, đối với nhóm người đang được điều trị bệnh tăng huyết áp, sự thay đổi này có thể giúp ngăn ngừa 1,41 triệu ca mắc bệnh tim mạch và bệnh thận, cùng gần nửa triệu ca tử vong do các nguyên nhân này.

Những kết quả nghiên cứu này áp dụng cho đối tượng là người trưởng thành.

Ai hưởng lợi nhiều nhất từ việc dùng muối bổ sung kali?

Dựa trên những dự báo này, cô Huang cho biết: "Những người có khả năng hưởng lợi nhiều nhất là nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh thận và bệnh tim mạch, đặc biệt là những người bị cao huyết áp và những người tiêu thụ nhiều muối. Vì muối bổ sung kali giúp giảm lượng natri nạp vào đồng thời tăng lượng kali, nên nó có thể làm giảm đáng kể huyết áp, từ đó giảm nguy cơ gặp phải các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng".

Cô nói thêm: “Tuy nhiên, lợi ích không chỉ giới hạn ở những người bị cao huyết áp. Huyết áp thường có xu hướng tăng tự nhiên theo độ tuổi, và việc tiêu thụ nhiều muối là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng này".

Cô gợi ý: “Việc giảm lượng natri và tăng lượng kali nạp vào cơ thể từ sớm có thể giúp làm chậm quá trình tăng huyết áp này, đồng thời hỗ trợ sức khỏe của tim mạch và thận tốt hơn về lâu dài".

Chia sẻ với Medical News Today, cô Michelle Routhenstein – chuyên gia dinh dưỡng về tim mạch dự phòng tại EntirelyNourished (người không tham gia vào nghiên cứu này) – cũng nhấn mạnh: “Người trưởng thành bị cao huyết áp, đặc biệt là những người tiêu thụ nhiều natri nhưng lại nạp quá ít kali, sẽ là nhóm hưởng lợi nhiều nhất [từ việc thay đổi này], với điều kiện là họ vẫn có chức năng thận khỏe mạnh".

Cô Routhenstein lưu ý thêm: “Những người thường xuyên thêm muối khi nấu nướng hoặc khi ăn tại bàn cũng có thể nhận thấy lợi ích rõ rệt hơn từ việc chuyển đổi này, mặc dù việc cắt giảm natri trong các loại thực phẩm đóng gói và thực phẩm tại nhà hàng vẫn là điều quan trọng".

Tác dụng hỗ trợ sức khỏe thận và tim mạch thế nào

Cô Routhenstein giải thích: “Muối bổ sung kali thay thế một phần natri clorua trong muối thông thường bằng kali clorua, giúp giảm lượng natri nạp vào trong khi tăng lượng kali – cả hai yếu tố này đều góp phần làm hạ huyết áp. Việc kiểm soát huyết áp tốt hơn sẽ giảm bớt áp lực lên tim và các mạch máu, đồng thời giúp bảo vệ thận khỏi những tổn thương lâu dài".

Những ai không nên sử dụng muối bổ sung kali?

Mặc dù là một lựa chọn tốt cho sức khỏe tim mạch, nhưng loại muối này có thể không phù hợp với tất cả mọi người.

Cô Huang khuyên rằng: “Những người mắc bệnh thận giai đoạn tiến triển, hoặc đang sử dụng các loại thuốc ảnh hưởng đến nồng độ kali trong cơ thể, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi chuyển sang dùng loại muối này".

Cô giải thích: “Vì thận có chức năng đào thải lượng kali dư thừa ra khỏi cơ thể, nên khi chức năng thận bị suy giảm nghiêm trọng, kali có thể tích tụ trong máu, dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng về nhịp tim. Thông thường, những người bị suy giảm chức năng thận đáng kể thường được khuyến cáo nên cắt giảm lượng muối nạp vào, bất kể đó là loại muối nào”.

Đồng tình với những lưu ý trên, cô Routhenstein nhấn mạnh rằng mọi người cần đặc biệt chú ý đến các loại thuốc mình đang sử dụng khi cân nhắc lựa chọn loại muối phù hợp.

Lưu ý về tương tác thuốc

Cô Routhenstein chỉ ra: “Một số loại thuốc, bao gồm lisinopril, losartan, spironolactone và Entresto, có thể làm tăng nồng độ kali trong máu”.

Cô cảnh báo: “Việc kết hợp các loại thuốc này với muối thay thế bổ sung kali có thể làm tăng nguy cơ nồng độ kali lên mức cao nguy hiểm, gây rối loạn hoạt động điện của tim và dẫn đến các chứng loạn nhịp tim có khả năng đe dọa tính mạng”.

Chuyên gia dinh dưỡng nhấn mạnh: “Những người đang dùng các loại thuốc kể trên, đặc biệt là những người bị suy giảm chức năng thận, cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi quyết định thay đổi loại muối đang sử dụng”.

Tương lai của việc tiêu thụ muối sẽ ra sao?

Cô Routhenstein cũng chia sẻ với Medical News Today rằng, bất kể tình trạng sức khỏe ra sao, mọi người đều nên lưu ý một vài điểm quan trọng về lượng muối và loại muối mà họ đưa vào chế độ ăn uống hàng ngày.

Cô lưu ý: “Muối bổ sung kali vẫn chứa natri. Vì vậy, dù việc thay thế muối thông thường bằng loại muối này có thể giúp giảm lượng natri nạp vào và tăng lượng kali, bạn vẫn cần kiểm soát khẩu phần để tránh tiêu thụ quá nhiều natri hoặc kali”.

Hơn nữa, cô nhấn mạnh rằng: “Phần lớn lượng natri trong chế độ ăn uống không đến từ việc nêm nếm muối trực tiếp. Tôi khuyến khích mọi người nên cắt giảm lượng natri từ thực phẩm đóng gói, các bữa ăn tại nhà hàng và các loại nước chấm, đồng thời tăng cường bổ sung các thực phẩm giàu kali như đậu lăng, dưa lưới, đậu nành Nhật (edamame) và quả kiwi — như một phần của chế độ ăn uống lành mạnh cho tim mạch”.

Xét trên góc nhìn toàn cầu, Huang chia sẻ rằng cô cùng các đồng nghiệp hy vọng nghiên cứu của họ có thể góp phần cải thiện các chính sách về sức khỏe và dinh dưỡng trên phạm vi thế giới.

Tuy nhiên, việc triển khai các thay đổi một cách hiệu quả và đồng bộ có thể là một thách thức đáng kể. “Quá trình triển khai cần được điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh địa phương, cân nhắc đến các yếu tố như thói quen ăn uống, khả năng chi trả, sự sẵn có của sản phẩm và các quy định pháp lý. Chúng tôi có một đội ngũ nghiên cứu đa ngành, luôn sẵn lòng hợp tác với các đối tác quan tâm để biến những bằng chứng này thành hành động cụ thể, từ đó góp phần cải thiện sức khỏe cộng đồng" - Tiến sĩ Liping (Polly) Huang nói thêm.