Mẹ chồng bắt để nguyên con, con dâu muốn chặt đĩa: Rốt cuộc gà cúng Giao thừa thế nào mới "chuẩn phong thủy" rước lộc vào nhà?
Gà cúng đêm Giao thừa nên để nguyên con hay chặt xếp đĩa mới thực sự chuẩn mực và vẹn tròn ý nghĩa tâm linh?
Đêm 30 Tết, giữa không khí rộn ràng xen lẫn chút tất bật của mâm cỗ cúng Giao thừa, hẳn không ít gia đình lại rơi vào cảnh "chín người mười ý" chỉ vì một con gà luộc. Người lớn tuổi thì quả quyết gà cúng khoảnh khắc chuyển giao năm mới là phải để nguyên con, ngậm thêm bông hồng đỏ cho rực rỡ oai nghiêm.
Trong khi đó, nhiều chị em nội trợ trẻ lại thầm nghĩ chặt quách ra xếp đĩa cho gọn gàng đẹp mắt, cúng xong cả nhà thụ lộc ăn khuya cũng tiện, đỡ phải lách cách xé, cắt trong đêm muộn. Vậy rốt cuộc, gà cúng đêm Giao thừa nên để nguyên con hay chặt xếp đĩa mới thực sự chuẩn mực và vẹn tròn ý nghĩa tâm linh? Câu trả lời thực ra mộc mạc và sâu sắc hơn chúng ta tưởng rất nhiều.
Tại sao ông bà ta luôn khăng khăng phải cúng gà nguyên con?
Từ ngàn đời nay trong tâm thức của người Việt, Giao thừa là khoảnh khắc vô cùng thiêng liêng, là lúc vạn vật giao hòa, âm dương êm ấm và đất trời chính thức bước sang một chu kỳ mới đầy hy vọng.
Con gà trống thiến luộc chín tới, da vàng ươm căng bóng, ngậm bông hoa hồng đỏ thắm và được cẩn thận tạo dáng ngẩng cao đầu vươn cánh bay lên chính là biểu tượng hoàn hảo nhất cho sự đánh thức bình minh, gọi mặt trời mang ánh sáng và hơi ấm đến cho nhân loại xua tan đi sự tăm tối của năm cũ.
Việc để nguyên một con gà cúng trên mâm cỗ, đặc biệt là mâm cúng ngoài trời, không chỉ đơn thuần là thói quen bày biện cho đẹp mắt hay phô trương mâm cao cỗ đầy. Ẩn sâu trong đó là mong cầu mãnh liệt của gia chủ về một năm mới trọn vẹn, đủ đầy, gia đạo an khang, mọi mối quan hệ đều gắn kết chặt chẽ không bị chia cắt hay sứt mẻ.
Sự uy nghiêm của con gà trống nguyên vẹn thể hiện tấm lòng thành kính tuyệt đối, là tư thế nghênh đón trang trọng nhất khi dâng lên các vị quan Hành khiển cai quản năm mới, cầu xin sự che chở và những luồng sinh khí tốt lành nhất gõ cửa ngôi nhà của mình.
Chặt xếp đĩa: Sự linh hoạt của thời đại hay điềm cấm kỵ vô hình?
Thế nhưng, nhịp sống hiện đại vội vã đôi khi mang đến những sự thay đổi nhất định trong nếp sinh hoạt và quan niệm thờ cúng của nhiều gia đình trẻ ngày nay. Không gian chung cư chật hẹp, ban thờ nhỏ gọn hoặc mâm cúng được tinh giản đôi khi khiến việc đặt một con gà trống to bự chảng, ngậm hoa chông chênh trở nên cồng kềnh, vô tình làm mất đi sự tĩnh tại, an nghiêm của không gian thờ tự.
Chuyện chặt gà xếp đĩa xuất phát từ tâm lý hết sức thiết thực của các bà nội trợ, muốn mâm cỗ gọn gàng, trang nhã theo kiểu tươm tất vừa vặn, đồng thời giúp cả nhà dễ dàng thụ lộc ngay sau lễ cúng mà không phải hì hụi dao thớt chặt xé trong đêm khuya mệt mỏi.
Thực chất, trong các cuốn sách cổ hay quy tắc phong thủy truyền thống, không có một hình phạt tâm linh nào giáng xuống hay lời nguyền nào linh ứng chỉ vì bạn lỡ... chặt con gà cúng. Thần linh hay tổ tiên ông bà vốn dĩ chứng giám ở tấm lòng thành, ở nén nhang thơm chứ đâu soi xét việc con cháu ăn gà xé hay gà chặt.
Tuy nhiên, nếu xét riêng về mâm cúng Giao thừa ngoài trời mang tính chất nghi lễ nghênh đón đất trời, các chuyên gia văn hóa vẫn luôn khuyên rằng nên giữ lại nét đẹp nguyên bản là gà nguyên con để trọn vẹn khí chất oai phong. Còn đối với mâm cúng gia tiên trong nhà hoặc cúng các ngày mùng sau Tết, sự linh hoạt hoàn toàn có thể được chấp nhận rộng rãi tùy thuộc vào hoàn cảnh và sự đồng thuận vui vẻ của các thành viên.
Chiêm nghiệm đầu năm: Sự thiêng liêng cốt ở mâm cơm ấm nồng
Suy cho cùng, mâm cỗ đêm 30 dù bày biện cầu kỳ, sơn hào hải vị đến đâu cũng không thể thiêng liêng bằng khoảnh khắc cả gia đình quây quần ấm áp bên nhau dưới ánh đèn leo lét rọi từ ban thờ gia tiên. Gà để nguyên con vươn cao kiêu hãnh hay chặt xếp đĩa đan chéo hoa lá rốt cuộc cũng chỉ là phương tiện vật chất để con cháu mượn đó gửi gắm ước vọng về một năm mới bình an, thuận hòa.
Sẽ thật xót xa và hoang phí ý nghĩa của ngày Tết nếu chỉ vì một đĩa thịt gà mà mẹ chồng nàng dâu to tiếng, hay vợ chồng hục hặc xúm xít cãi nhau ngay trong thời khắc chuyển giao năm mới nhạy cảm nhất. Sự bực dọc, nét mặt cau có vương vãi trong nhà phút Giao thừa mới chính là "sự cố phong thủy" tồi tệ nhất, làm hao tổn phúc lộc và năng lượng tích cực của cả gia đình trong suốt một năm dài.
Vì vậy, thay vì quá cứng nhắc gò ép nhau vào hình thức, các gia đình hãy ngồi lại, mỉm cười xí xóa và chọn ra một cách làm khiến mọi người đều cảm thấy nhẹ nhõm, hoan hỉ nhất. Mùi hương trầm thơm ngát quyện cùng tiếng cười nói rôm rả, ánh mắt yêu thương, bao dung trao nhau phút Giao thừa mới thực sự là món lễ vật cúng dâng quý giá nhất, là thứ sinh khí mạnh mẽ nhất rước vạn sự may mắn, cát tường vào nhà.