Hơn 1,2 triệu viên sủi chứa chất bảo quản vượt ngưỡng 33 lần: Tất cả các gia đình đã mua hoặc cho trẻ sử dụng chú ý khuyến cáo từ giới chuyên gia

Mới đây, Công an TP. Hà Nội phối hợp các lực lượng chức năng triệt phá cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm bổ sung có dấu hiệu giả mạo, thu giữ hơn 1,2 triệu sản phẩm viên sủi. Đáng chú ý, kết quả kiểm nghiệm cho thấy hàm lượng Natri Benzoat trong một số sản phẩm vượt ngưỡng cho phép từ 20-33 lần, trong khi nhiều thành phần được quảng cáo trên nhãn lại không được phát hiện.

Chia sẻ về những nguy cơ sức khỏe từ việc sử dụng sản phẩm chức năng không đúng thành phần công bố, đặc biệt ở trẻ em, các chuyên gia mới đây đã đưa ra khuyến cáo quan trọng.

Natri Benzoat vượt ngưỡng đến 33 lần độc hại cỡ nào?

ThS.Dược sĩ Nguyễn Thanh Tâm (Phó Trưởng khoa Dược, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông) cho biết, Natri benzoat là muối natri hữu cơ chiết xuất từ acid benzoic, có khả năng ức chế mạnh sự phát triển của vi khuẩn, nấm men và nấm mốc. Nó được ứng dụng trong dược phẩm và thực phẩm với vai trò duy trì độ ổn định và kéo dài thời hạn sử dụng của thực phẩm đóng gói, đồ uống, và các dạng dược phẩm lỏng/ngoài da như siro, kem bôi, thuốc mỡ. Nó còn là tá dược và chất đệm được sử dụng trong thuốc viên nén, giúp tăng độ hoà tan, tăng sinh khả dụng của hoạt chất và điều chỉnh độ pH trong các công thức dược phẩm. Một số nghiên cứu ghi nhận natri benzoat có vai trò tiềm năng trong điều trị các rối loạn thần kinh/tâm thần như trầm cảm, tâm thần phân liệt, đau và tự kỷ. Natri benzoat được FDA xếp vào nhóm GRAS (được công nhận là an toàn) trong thực phẩm với giới hạn tối đa 0,1% khối lượng. WHO ấn định mức tiêu thụ hàng ngày chấp nhận được lên tới 20mg/kg thể trọng. Còn EMA cho phép dùng làm chất bảo quản trong dược phẩm với liều khuyến nghị tối đa 5mg/kg thể trọng/ngày.

"Dù được công nhận là an toàn ở liều lượng cho phép, natri benzoat vẫn liên quan đến nhiều tác dụng bất lợi bao gồm:

Phản ứng dị ứng và mẫn cảm: có thể gây nổi mề đay, triệu chứng giống hen suyễn, kích ứng da hoặc khó chịu đường tiêu hoá.

Nguy cơ tạo thành benzene: trong môi trường acid (như dạ dày) và khi có mặt acid ascorbic (vitamin C), natri benzoat có thể tạo thành benzene - một chất gây ung thư đã được xác nhận.

Tăng động ở trẻ em: tiêu thụ natri benzoat có liên quan đến tình trạng gia tăng hội chứng tăng động giảm chú ý ở trẻ nhỏ.

Ảnh hưởng vi sinh đường ruột: natri benzoat có thể làm biến đổi thành phần và xáo trộn sự cân bằng của hệ vi sinh vật đường ruột.

Stress oxy hoá và tổn thương DNA: ở liều lượng cao, natri benzoat kích thích stress oxy hoá ở cấp độ tế bào, có nguy cơ gây tổn thương DNA và ảnh hưởng xấu đến người bị bệnh gan", ThS.Dược sĩ Nguyễn Thanh Tâm chỉ rõ.

Hiểu đúng về con số vượt chuẩn

Theo BS Nguyễn Huy Hoàng (thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam), người từng dùng sản phẩm có quyền lo lắng. Nhưng họ cũng có quyền nhận được thông tin đúng mức.

"Benzoat được chuyển hóa bằng cách liên hợp với glycine, tạo axit hippuric rồi thải qua nước tiểu. Cơ chế này không chứng minh rằng uống vài viên sủi sẽ làm cạn kiệt glycine hoặc khiến hệ thống chống oxy hóa sụp đổ. Nghiên cứu trên tế bào, động vật giúp nhận diện nguy cơ, nhưng không thể chuyển thẳng thành kết luận bệnh tật ở người. Đánh giá tổng hợp của EFSA không ghi nhận quan ngại về độc tính gen của benzoat khi sử dụng làm phụ gia trong phạm vi được đánh giá; dữ liệu cũng không cho thấy tiềm năng gây ung thư", BS Hoàng cho biết.

Một nguy cơ khác là benzen có thể hình thành trong một số đồ uống chứa đồng thời benzoat và vitamin C. FDA cho biết nhiệt độ, ánh sáng có thể thúc đẩy quá trình này, nhưng phần lớn đồ uống được khảo sát không có benzen hoặc có hàm lượng thấp.

Thông tin vụ Vintechpharm được dẫn chưa công bố kết quả định lượng benzen. Vì vậy, chưa thể gọi sản phẩm là “dung dịch gây ung thư” hay khẳng định người dùng đang tạo benzen trong dạ dày. Nghi ngờ phải được giải quyết bằng kiểm nghiệm.

Chuyên gia lưu ý, với trẻ em, cần thận trọng khi nói về tăng động giảm chú ý. Nghiên cứu McCann năm 2007 thử nghiệm hỗn hợp màu thực phẩm và natri benzoat, không thử riêng chất bảo quản. EFSA nhận định bằng chứng hạn chế, tác động nhỏ, không nhất quán và không xác định được thành phần chịu trách nhiệm. Do đó, không thể coi 45 mg natri benzoat là “liều gây ADHD”, rồi so sánh để dự báo một trẻ sẽ mắc bệnh.

Điều người dân cần làm lúc này là gì?

Giới chuyên gia cùng đồng tình, người dân nên ngừng sử dụng sản phẩm ngay, đặc biệt không tiếp tục cho trẻ sử dụng những sản phẩm mang các nhãn hiệu đang được cơ quan Công an Hà Nội xác định trong vụ án, gồm Multivitamin Pro, Actiso Râu ngô - Rau má và Actiso Pro. Phụ huynh nên giữ lại vỏ hộp, lọ sản phẩm, số lô, hạn sử dụng và thông tin nơi mua để phục vụ việc xác minh. Đáng chú ý, trong thông tin mới nhất, Công an Hà Nội đề nghị những cá nhân, tổ chức đã mua hoặc sử dụng các sản phẩm này liên hệ Phòng Cảnh sát kinh tế để cung cấp thông tin phục vụ điều tra.

Nếu trẻ đã sử dụng nhưng hiện không có biểu hiện bất thường, phụ huynh không nên quá hoang mang hoặc tự ý sử dụng thuốc để "giải độc". Việc cần làm là ngừng sản phẩm và theo dõi sức khỏe. Nếu trẻ xuất hiện những biểu hiện bất thường như nôn, đau bụng, tiêu chảy, nổi mẩn, khó thở, lơ mơ hoặc các triệu chứng bất thường khác, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá. Khi đi khám, nên mang theo sản phẩm hoặc hình ảnh/vỏ hộp để bác sĩ có thêm thông tin về loại sản phẩm và mức độ phơi nhiễm. Thông điệp đáng lưu ý dành cho phụ huynh là: Không nên tự đánh giá rằng "đã dùng nhưng chưa có triệu chứng thì không sao". Việc đầu tiên là dừng sử dụng sản phẩm nghi ngờ và phối hợp với cơ quan chức năng khi được yêu cầu.

Ở cấp quản lý, ưu tiên là truy vết lô hàng, ngăn bán tiếp, hướng dẫn thu hồi và xác định mức phơi nhiễm thực tế. Xử lý nghiêm vi phạm và truyền thông chính xác phải đi cùng nhau.

Thông tin quan trọng: Đề nghị các cá nhân, tổ chức từng mua, sử dụng các sản phẩm C Sủi mang nhãn hiệu Multivitamin Pro, Actiso Râu ngô – Rau má và Actiso Pro do Công ty Vintechpharm cung cấp, khẩn trương liên hệ: Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an thành phố Hà Nội (Điều tra viên Mã Đại Dương - SĐT: 0949.926.926; địa chỉ số 356 đường Vạn Xuân, xã Hoài Đức, TP Hà Nội), để phối hợp cung cấp thông tin, phục vụ công tác điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.