Đằng sau cánh cửa phòng khám hiếm muộn, có những người chồng chọn im lặng để làm chỗ dựa cho vợ

Sau cánh cửa phòng khám hiếm muộn, có những người chồng lặng lẽ đồng hành cùng vợ qua từng cuộc thăm khám, từng kết quả xét nghiệm và những lần hy vọng rồi thấp thỏm chờ đợi. Họ không trực tiếp trải qua những mũi tiêm kích trứng hay những can thiệp y khoa, nhưng vẫn mang trong mình những nỗi lo riêng trên hành trình tìm con.

Hiếm muộn có thể bắt nguồn từ người vợ, người chồng, cả hai hoặc chưa xác định được nguyên nhân. Nhưng một kết quả xét nghiệm không thể phân định trách nhiệm trong hành trình vốn thuộc về cả hai người. Nếu người vợ chịu nhiều tác động về thể chất và tinh thần, người chồng cũng có những áp lực khó gọi tên: mặc cảm nếu nguyên nhân đến từ mình, xót xa khi chứng kiến vợ vất vả, hay bất lực trước những điều không thể thay đổi.

Và đôi khi, họ chọn im lặng, bởi nghĩ rằng mình phải mạnh mẽ để làm chỗ dựa cho người bạn đời. Nhưng đằng sau câu nói "Anh ổn" có thể là những nỗi lòng chưa từng được giãi bày.

Những nỗi sợ giấu sau vẻ ngoài bình tĩnh

"Phụ nữ thường thể hiện nỗi đau bằng nước mắt. Còn đàn ông thường thể hiện bằng sự im lặng. Không phải họ không đau, mà vì họ nghĩ mình phải mạnh mẽ, phải làm chỗ dựa cho vợ", BS Phạm Thị Thùy Dương, Giám đốc Trung tâm IVF Hồng Ngọc Yên Ninh, chia sẻ trong chương trình podcast "Kỳ tích từ phòng Lab"..

Trong quá trình thăm khám, bác sĩ Thùy Dương từng gặp những người đàn ông bước vào phòng khám nam học với vẻ ngoài khá bình tĩnh. Họ vẫn trả lời các câu hỏi, nhận kết quả xét nghiệm, nhưng khi biết thông tin không như mong đợi, nhiều người gần như không nói thêm gì. Có người chỉ ngồi im, tự mình đối diện với kết quả.

Đằng sau sự im lặng ấy có thể là nhiều nỗi lo, về khả năng sinh sản của bản thân, sợ mình là nguyên nhân khiến vợ chưa thể có con, nhưng đồng thời cũng lo cho sức khỏe và tinh thần của người bạn đời. Họ còn phải tính toán chi phí điều trị, sắp xếp công việc và tìm cách để gia đình có thể tiếp tục hành trình phía trước.

"Gồng lên" đôi khi trở thành cách họ tự bảo vệ mình. Nhiều người đàn ông không muốn nói rằng mình sợ, không muốn để vợ thấy mình suy sụp. Họ nghĩ nếu cả hai cùng yếu lòng, sẽ không biết ai là người vực người còn lại dậy.

Đặc biệt, khi kết quả cho thấy vấn đề nằm ở phía mình, cảm giác ấy có thể trở nên nặng nề hơn. BS Thùy Dương từng gặp trường hợp người chồng sau khi biết nguyên nhân chậm con có liên quan đến mình đã rơi vào trạng thái mặc cảm, tự ti, thậm chí nghĩ đến chuyện ly hôn để vợ có cơ hội tìm một người khác.

"Với nhiều người đàn ông, khả năng sinh sản lại gắn với lòng tự trọng. Trong khi đó, vô sinh chỉ là một bệnh lý, hoàn toàn không phản ánh giá trị của một con người", BS Thùy Dương lý giải.

Nhưng hiếm muộn không phải câu chuyện để tìm xem "lỗi thuộc về ai". Khi nhìn nhận đây là vấn đề của một cặp vợ chồng, người đàn ông không còn phải một mình mang cảm giác có lỗi, còn người phụ nữ cũng không phải một mình chịu đựng quá trình điều trị.

Khi người chồng bước vào hành trình thay vì đứng ngoài chờ đợi

rong hành trình tìm con, sự đồng hành không chỉ thể hiện ở việc người chồng ở bên vợ sau mỗi lần thất vọng, mà còn bắt đầu từ cách cả hai cùng đối diện với vấn đề. Thay vì để vợ một mình đi khám, lo lắng và tìm kiếm câu trả lời, người chồng có thể chủ động cùng vợ đến bệnh viện, kiểm tra sức khỏe sinh sản, lắng nghe tư vấn của bác sĩ và cùng đưa ra quyết định. Đôi khi, chỉ một cái nắm tay hay lời nhắn nhủ "Mình cùng tìm cách nhé" cũng đủ để người phụ nữ hiểu rằng cô không phải gánh vác hành trình này một mình.

Bởi với người vợ đang điều trị hiếm muộn, nỗi day dứt đôi khi không chỉ đến từ những can thiệp y khoa hay kết quả chưa như mong đợi, mà còn từ cảm giác mình đang khiến chồng phải chờ đợi. Điều cô cần không phải là một người đứng ngoài an ủi, mà là người cùng mình bước tiếp, để dù nguyên nhân nằm ở phía nào, cả hai vẫn luôn đứng về một phía.

Theo BS Thùy Dương, tinh thần này cũng là nền tảng của mô hình y học cặp đôi (Couple Medicine) tại IVF Hồng Ngọc Yên Ninh. Thay vì mặc định người phụ nữ là người cần thăm khám và điều trị, mô hình hướng đến đánh giá sức khỏe sinh sản của cả hai vợ chồng. Cách tiếp cận này giúp bác sĩ có cái nhìn toàn diện hơn về nguyên nhân hiếm muộn, đồng thời giúp hai người hiểu rõ tình trạng mình đang đối diện và cùng tham gia vào quá trình điều trị.

Khi người chồng thực sự bước vào hành trình, câu chuyện không còn là "vấn đề của ai" hay "lỗi thuộc về ai", mà trở thành việc hai người cùng tìm lời giải. Bởi mong muốn có con là của cả hai, và sự đồng hành cũng cần bắt đầu từ cả hai.

Đừng để một kết quả xét nghiệm trở thành lý do để một người tự trách mình

Trong quá trình điều trị hiếm muộn, BS Thùy Dương từng gặp một người chồng vì mặc cảm về tình trạng sức khỏe sinh sản của mình mà muốn ly hôn, với suy nghĩ đó là cách để "giải thoát" cho vợ. Nhưng người vợ không lựa chọn rời đi. Chị quyết định ở lại, cùng chồng thăm khám và kiên trì tìm hướng điều trị. Với họ, khó khăn không phải lý do để kết thúc cuộc hôn nhân, mà là điều cả hai cần cùng nhau đối diện.

Theo BS Thùy Dương, mặc cảm về khả năng sinh sản có thể trở thành gánh nặng tâm lý lớn đối với nam giới, nhất là khi kết quả xét nghiệm không như mong đợi. Tuy nhiên, một kết quả bất thường không đồng nghĩa với việc mọi cơ hội đã khép lại.

"Không có ngõ cụt nào là không có lối ra nếu có sự đồng hành và y học hiện đại", BS Thùy Dương chia sẻ.

Y học hỗ trợ sinh sản hiện nay có nhiều phương pháp dành cho các trường hợp tinh trùng ít, yếu hoặc không tìm thấy tinh trùng trong tinh dịch. Với những chỉ định phù hợp, kỹ thuật lấy tinh trùng từ tinh hoàn như TESE hoặc MicroTESE có thể được cân nhắc để tìm tinh trùng phục vụ điều trị. Khả năng thành công phụ thuộc vào nguyên nhân và tình trạng cụ thể của từng người, vì vậy việc thăm khám chuyên sâu là bước cần thiết để xác định hướng đi.

Điều quan trọng, theo bác sĩ, là người bệnh không nên tự kết luận về tương lai chỉ từ một phiếu xét nghiệm, càng không nên âm thầm nhận hết trách nhiệm về mình. Khi cả hai cùng được đánh giá sức khỏe sinh sản, hiểu rõ nguyên nhân và trao đổi với bác sĩ về những lựa chọn hiện có, hành trình tìm con sẽ có thêm cơ sở để tiếp tục và sớm đến đích.