Cho chị chồng vay 500 triệu xây nhà, 5 năm sau chị vẫn không trả: Tôi muốn từ mặt nhưng lại sợ mất trắng số tiền

Trong nhiều gia đình, chuyện anh chị em hỗ trợ nhau tiền bạc khi khó khăn vốn không phải điều xa lạ. Có người cho vay vì tin rằng người thân sẽ sớm hoàn lại, cũng có người ngại nói đến giấy tờ vì sợ mang tiếng tính toán với ruột thịt. Nhưng khi khoản vay kéo dài nhiều năm mà không có dấu hiệu được thanh toán, tình cảm gia đình rất dễ bị đặt lên bàn cân với một bên là số tiền tích cóp và một bên là sự ngại ngùng, cả nể.

"Đứng cho vay, quỳ đòi nợ"

Dưới đây là câu chuyện của Hoàng Yến (34 tuổi, Hà Nội): "Tôi từng nghĩ chuyện cho chị chồng vay tiền cũng đơn giản như vậy. Cách đây 5 năm, vợ chồng tôi có 500 triệu tiền tiết kiệm. Khi đó chị chồng muốn xây lại nhà, nói cửa hàng của chị đang làm ăn khá, chỉ cần vay tạm một thời gian, khi cửa hàng xoay vòng được vốn sẽ trả dần cho vợ chồng tôi.

Chồng tôi nghe vậy thì đồng ý gần như ngay lập tức. Tôi lúc đầu cũng hơi lăn tăn vì 500 triệu không phải số tiền nhỏ, nhưng nghĩ chị em trong nhà, chị lại có cửa hàng kinh doanh đông khách, chẳng mấy chốc sẽ thu hồi được tiền nên tôi gật đầu.

Thời gian đầu, tôi hoàn toàn không hỏi. Tôi nghĩ chị cần tiền xây nhà thì cứ để chị ổn định đã. 2 năm trôi qua, nhà mới thì chị đã vào ở từ lâu, tôi bắt đầu nhắc khéo. Chị bảo cửa hàng đang phải nhập thêm hàng, cuối năm sẽ thu xếp. Đến cuối năm, chị lại nói việc kinh doanh không được như dự tính, sang năm nhất định sẽ trả.

Rồi năm này qua năm khác.

Điều khiến tôi khó chịu nhất không phải là chị chưa trả được ngay, mà là mỗi lần tôi đề cập đến khoản tiền, chị đều tìm một lý do khác. Có lúc tôi nghe chị kể vừa sửa cửa hàng, vừa nhập thêm hàng hóa, thậm chí còn mua sắm những thứ trong nhà mà tôi biết không hề rẻ. Tôi càng nghe càng thấy bực.

Vợ chồng tôi cũng có những khoản phải lo. Có lúc cần tiền sửa nhà, có lúc con cái phát sinh chi phí, tôi lại nhớ đến 500 triệu đang nằm ở chỗ chị chồng mà thấy tiếc đứt ruột. Tôi đã vài lần nói thẳng rằng vợ chồng tôi cần tiền và mong chị thu xếp trả trước một phần. Chị vẫn hứa, nhưng rồi chẳng có đồng nào chuyển về.

Có những lúc tôi bực đến mức nghĩ hay là từ mặt chị luôn cho xong. Nhưng rồi tôi lại sợ. Nếu đã nghỉ chơi, không qua lại nữa thì liệu 500 triệu kia tôi còn đòi được không? Tôi vừa tức vì bị chậm trả, vừa sợ làm căng thì mất luôn tình cảm lẫn tiền bạc. Tôi không biết mình nên tiếp tục giữ hòa khí hay phải quyết liệt hơn để lấy lại số tiền mà vợ chồng tôi đã dành dụm rất lâu mới có?

Đừng để mất tiền lại mất cả tình thân

Một số kinh nghiệm khi cho người thân vay tiền, đòi nợ khôn khéo để vừa giữ được tiền bạc, vừa giữ được tình cảm gia đình.

Cho người thân vay cũng cần xem như một khoản tài chính thực sự

Sai lầm phổ biến nhất khi cho người nhà vay là nghĩ rằng đã là người thân thì không cần quá rõ ràng. Thực tế, càng thân thiết càng nên thống nhất ngay từ đầu về số tiền, thời hạn trả và cách trả.

Với khoản lớn như 500 triệu, nên có giấy vay tiền hoặc thỏa thuận bằng văn bản, ghi rõ ngày vay, thời hạn hoàn trả, hình thức trả một lần hay từng đợt. Việc này không có nghĩa là thiếu tin tưởng mà giúp cả hai bên tránh tình trạng "tôi nhớ thế này, chị nhớ thế kia".

Chỉ cho vay số tiền mình có thể chờ được

Không nên lấy toàn bộ tiền dự phòng, tiền chuẩn bị mua nhà, tiền đóng học cho con hoặc tiền cần dùng trong 1-2 năm tới để cho người khác vay. Trước khi chuyển tiền, cần tự hỏi: nếu khoản này bị chậm 2-3 năm, gia đình mình có gặp khó khăn không?

Nếu câu trả lời là có, nên giảm số tiền cho vay hoặc tìm phương án khác.

Thống nhất lịch trả ngay từ đầu

Thay vì nói chung chung "khi nào có thì trả", nên thống nhất cụ thể, chẳng hạn mỗi tháng trả 10 triệu hoặc mỗi 6 tháng trả 50 triệu. Khi có lịch rõ ràng, người vay cũng khó rơi vào tâm lý cứ để đó rồi tính sau.

Nếu người thân thực sự khó khăn, có thể linh hoạt gia hạn, nhưng nên thống nhất lại lịch mới thay vì để khoản vay kéo dài vô thời hạn.

Khi đòi tiền, nói về nhu cầu của mình thay vì chỉ trích người vay

Trường hợp của Yến, nếu muốn đòi lại 500 triệu mà vẫn giữ quan hệ, có thể nói theo hướng: "Vợ chồng em đang có việc cần dùng tiền nên chị thu xếp giúp em trả trước một phần, phần còn lại mình chia thành từng đợt cũng được".

Cách nói này tập trung vào nhu cầu tài chính của người cho vay thay vì biến cuộc nói chuyện thành trách móc: "Chị có tiền sao không trả?", "Chị coi thường vợ chồng em à?"...

Điều quan trọng là phải đưa ra một con số và thời hạn cụ thể. Ví dụ, yêu cầu trả trước 100 triệu trong tháng này và thống nhất số tiền trả hàng tháng tiếp theo.

Nếu người vay liên tục khất, cần chuyển từ "nhắc khéo" sang "thỏa thuận rõ ràng"

Nhắc một hai lần không được thì không nên tiếp tục chờ đợi trong im lặng. Người cho vay có thể đề nghị ngồi xuống nói chuyện nghiêm túc, xác nhận lại tổng số tiền còn nợ và lập lịch thanh toán.

Nếu cần, nên lưu lại giấy tờ, tin nhắn chuyển khoản, nội dung trao đổi về khoản vay. Với những khoản tiền rất lớn, nếu hai bên không thể tự giải quyết, có thể cân nhắc tìm tư vấn pháp lý để biết quyền và phương án phù hợp.

Đừng biến chuyện đòi tiền thành cuộc chiến gia đình

Đòi lại tiền không đồng nghĩa với tuyệt giao. Yến hoàn toàn có thể giữ thái độ bình thường với chị chồng nhưng tách bạch chuyện tình cảm và nghĩa vụ tài chính.

Có thể vẫn qua lại, vẫn giữ quan hệ chị em, nhưng khoản 500 triệu phải có lịch trả rõ ràng. Ngược lại, nếu vì ngại mất lòng mà không bao giờ dám nhắc đến tiền, người cho vay rất dễ rơi vào thế vừa ấm ức vừa thiệt thòi.

Tiền bạc trong gia đình vốn nhạy cảm, nhưng sự rõ ràng từ đầu thường lại là cách giữ tình cảm lâu dài nhất. Giúp người thân khi họ khó khăn là điều đáng quý, nhưng giúp không có nghĩa là bỏ qua hoàn toàn nguyên tắc tài chính của chính mình. Khi đã cho vay, điều cần giữ không chỉ là tình thân mà còn là ranh giới để cả hai bên đều không cảm thấy bị lợi dụng.