Ăn sáng kiểu này mấy chục năm, sao thận lại có vấn đề?: 4 thói quen nhiều người trung niên đang mắc phải
Thực tế, không có chuyện chỉ vì một bữa ăn sáng mà thận lập tức "hỏng". Điều đáng lo nằm ở những thói quen được lặp đi lặp lại trong nhiều năm.
“Tôi ăn bữa sáng này hàng chục năm rồi, sao thận tôi lại có vấn đề được?”
Ông Vương có một thói quen ăn sáng cố định mỗi ngày là: Một bát cháo trắng ăn cùng dưa muối, thêm hai quả trứng muối, thỉnh thoảng có thêm chiếc quẩy chiên. Nhanh, tiện, lại đậm đà nên ông gần như không nghĩ đến chuyện thay đổi.
Cho đến một lần khám sức khỏe định kỳ, bác sĩ phát hiện huyết áp của ông cao hơn bình thường, xét nghiệm nước tiểu cũng xuất hiện bất thường về protein.
Khi được hỏi kỹ về thói quen ăn uống, bác sĩ nhận thấy chế độ ăn nhiều món mặn của ông là điều cần lưu ý.
Ông Vương thắc mắc: "Chỉ một bữa sáng thôi mà cũng ảnh hưởng đến thận sao?".
Thực tế, không có chuyện chỉ vì một bữa ăn mà thận lập tức "hỏng". Điều đáng lo nằm ở những thói quen được lặp đi lặp lại trong nhiều năm. Chế độ ăn nhiều muối, nhiều chất béo, dư thừa năng lượng có thể góp phần làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, thừa cân, béo phì, tiểu đường... Đây đều là những yếu tố liên quan chặt chẽ đến sức khỏe thận.
1. Bữa sáng quá mặn: Thói quen tưởng nhỏ nhưng không nên duy trì
Cháo trắng, dưa muối, củ cải muối, tương, chao hay trứng muối là những món quen thuộc trong bữa sáng của nhiều người.
Điểm chung của nhóm thực phẩm này là hàm lượng muối có thể khá cao. Ăn mặn kéo dài làm tăng lượng natri đưa vào cơ thể và có thể gây khó khăn hơn trong việc kiểm soát huyết áp.
Trong khi đó, tăng huyết áp kéo dài là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh thận mạn.
Vì vậy, thay vì ngày nào cũng ăn dưa muối, đồ muối hoặc các món chế biến sẵn, bữa sáng nên ưu tiên thực phẩm tươi, chế biến đơn giản và nêm nhạt hơn.
2. Sáng nào cũng ăn đồ chiên: Không chỉ lo vòng eo
Một chiếc quẩy, bánh rán hay bánh chiên ăn thỉnh thoảng không phải vấn đề lớn. Nhưng nếu những món nhiều dầu mỡ trở thành "nhân vật chính" trong bữa sáng mỗi ngày, chế độ ăn có thể dễ dàng dư thừa năng lượng.
Về lâu dài, điều này góp phần làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì, rối loạn mỡ máu và các vấn đề chuyển hóa, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch và thận.
Một lựa chọn đơn giản hơn là thay đồ chiên bằng ngô, khoai, yến mạch, bánh mì nguyên cám hoặc các loại ngũ cốc nguyên hạt, kết hợp thêm nguồn đạm phù hợp.
3. Chỉ ăn cháo, bánh mì hoặc cơm: Bữa sáng có thể đang thiếu chất
Một bát cháo trắng hoặc chiếc bánh bao có thể giúp no bụng nhưng chưa chắc đã tạo nên một bữa sáng cân đối.
Sau một đêm ngủ, cơ thể vẫn cần được cung cấp đầy đủ năng lượng và các chất dinh dưỡng. Vì vậy, ngoài nhóm tinh bột, có thể bổ sung thêm trứng, sữa, sữa chua không đường, đậu phụ hoặc đậu nành tùy nhu cầu.
Tuy nhiên, với người đã mắc bệnh thận mạn, lượng protein và một số chất dinh dưỡng cần được điều chỉnh tùy giai đoạn bệnh. Không nên tự ý tăng lượng đạm chỉ vì cho rằng "ăn nhiều đạm mới khỏe".
4. Thường xuyên bỏ bữa sáng vì giảm cân
Có người bỏ bữa sáng vì dậy muộn, có người không thấy đói, cũng có người cho rằng nhịn ăn sáng sẽ giúp giảm cân.
Thực tế, điều quan trọng không chỉ là có ăn sáng hay không, mà là tổng thể chế độ ăn trong cả ngày. Nếu bỏ bữa sáng khiến bạn ăn quá nhiều vào bữa trưa, chiều hoặc tối, chế độ ăn có thể mất cân đối.
Với nhiều người trung niên và cao tuổi, duy trì giờ ăn tương đối ổn định, khẩu phần vừa phải và đủ nhóm chất thường là lựa chọn phù hợp hơn.
Muốn bảo vệ thận, đừng chỉ nhìn vào một bữa sáng
Sức khỏe thận không được quyết định bởi một món ăn hay một bữa ăn. Điều đáng quan tâm hơn là những gì chúng ta lặp lại hàng ngày trong nhiều năm.
Ngoài chế độ ăn nhiều muối, nhiều dầu mỡ và dư thừa năng lượng, các yếu tố như tăng huyết áp, tiểu đường, béo phì, hút thuốc và sử dụng thuốc giảm đau không hợp lý cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thận.
Vì vậy, một bữa sáng tốt cho người trung niên có thể bắt đầu rất đơn giản:
Một phần tinh bột tốt: yến mạch, ngũ cốc nguyên hạt, khoai, ngô...
Một nguồn đạm phù hợp: trứng, sữa, sữa chua không đường, đậu phụ...
Thêm rau hoặc trái cây tươi tùy nhu cầu.
Giảm muối, giảm đồ chiên rán và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn.
Không cần quá sợ một món ăn. Điều quan trọng là đừng biến những món nhiều muối, nhiều dầu mỡ thành thói quen mỗi ngày.
Và nếu đã có tăng huyết áp, tiểu đường, phù, bất thường xét nghiệm nước tiểu hoặc được chẩn đoán bệnh thận, nên trao đổi với bác sĩ để có chế độ ăn phù hợp thay vì tự ý kiêng khem hoặc bổ sung thực phẩm theo lời truyền miệng.