Tôi phát hiện lý do vợ chồng thu nhập 80 triệu/tháng nhưng 2 năm không tiết kiệm được đồng nào

Thu nhập của hai vợ chồng từng khiến nhiều người nghĩ họ có thể tích lũy rất nhanh. Thế nhưng sau 2 năm, khoản tiết kiệm vẫn gần như bằng 0. Đến khi một biến cố nhỏ xảy ra, người vợ mới nhận ra vấn đề không nằm ở mức thu nhập mà ở một kiểu tiêu tiền rất phổ biến: thu nhập tăng đến đâu, mức sống cũng âm thầm tăng theo đến đó.

Câu chuyện tài chính hôn nhân

Trang và chồng kết hôn 6 năm, có một bé trai. Chồng cô làm quản lý, Trang làm kinh doanh, tổng thu nhập của hai người khoảng 80 triệu đồng mỗi tháng. Cả hai không có thói quen mua hàng hiệu hay tiêu xài quá mức. Vì vậy, họ từng nghĩ mỗi tháng để dành 20-25 triệu đồng là chuyện hoàn toàn trong khả năng.

Nhưng kế hoạch ấy chưa bao giờ thành hiện thực.

Khi thu nhập khoảng 50 triệu đồng, hai vợ chồng sống trong một căn hộ nhỏ, ăn uống chủ yếu ở nhà và cuối tuần mới đi chơi. Sau đó, thu nhập tăng lên 65 triệu rồi 80 triệu đồng, cuộc sống cũng thay đổi theo mà cả hai không nhận ra.

Họ chuyển sang căn hộ rộng hơn, thuê người giúp việc theo giờ, con học thêm nhiều lớp hơn, cuối tuần thường xuyên ăn ngoài. Mỗi người cũng có thêm vài khoản đăng ký dịch vụ, mua sắm trực tuyến và những cuộc gặp gỡ bạn bè.

Không khoản nào quá lớn. Nhưng tổng cộng lại, mức chi tiêu của gia đình tăng từ khoảng 40 triệu lên hơn 70 triệu đồng mỗi tháng.

Điều đáng nói là hai vợ chồng vẫn nghĩ mình đang “sống khá tiết kiệm”.

Cho đến một lần Trang phải nghỉ làm gần một tháng vì vấn đề gia đình. Thu nhập giảm mạnh, nhưng các khoản chi vẫn giữ nguyên. Lúc ấy, cô mới nhận ra nếu tình trạng này kéo dài vài tháng, gia đình sẽ lập tức phải sử dụng đến thẻ tín dụng hoặc vay mượn.

Trang mở lại tài khoản và phát hiện điều khiến cô giật mình: hai năm qua, thu nhập của gia đình tăng gần 30 triệu đồng mỗi tháng nhưng số tiền tích lũy gần như không thay đổi.

Cách giải quyết

Trang không chọn cách cắt giảm tất cả những khoản đang có. Cô và chồng làm một việc đơn giản hơn: đưa mức sống về một tỷ lệ cố định thay vì để nó tăng tự động theo thu nhập.

Hai người thống nhất rằng dù kiếm được 80 triệu hay 100 triệu đồng, ít nhất 25% thu nhập sẽ được chuyển sang tài khoản tích lũy ngay khi nhận lương. Khoản này được coi như một khoản phải trả cho tương lai, không phải phần tiền còn dư cuối tháng.

Sau đó, hai vợ chồng đặt một nguyên tắc khác: khi thu nhập tăng, chỉ một phần được dùng để nâng mức sống. Chẳng hạn, nếu thu nhập tăng thêm 10 triệu đồng, họ chỉ cho phép mình tăng chi tiêu khoảng 3-4 triệu, phần còn lại chuyển vào tiết kiệm hoặc đầu tư dài hạn.

Cách này giúp họ không rơi vào cảm giác “đang phải thắt lưng buộc bụng”. Gia đình vẫn có thể ăn ngoài, đi du lịch hoặc mua những thứ mình thích, nhưng những khoản hưởng thụ không còn tự động phình ra theo thu nhập.

Hai vợ chồng cũng tách riêng quỹ dự phòng khỏi tiền tiết kiệm cho các mục tiêu dài hạn. Quỹ này được giữ ở nơi dễ tiếp cận để dùng khi mất việc, bệnh tật hoặc có khoản chi bất ngờ, thay vì phải phá những khoản đầu tư hoặc vay tiền.

Sau 10 tháng, gia đình Trang bắt đầu có khoản tích lũy rõ ràng. Điều quan trọng hơn là lần đầu tiên họ biết chính xác mỗi tháng mình đang tiến về mục tiêu tài chính nào.

Điều đáng lưu ý

1. Thu nhập tăng không đồng nghĩa khả năng tiết kiệm sẽ tăng. Nếu mức chi tiêu tăng cùng tốc độ với thu nhập, phần dư vẫn bằng 0.

2. Hãy đặt tỷ lệ tiết kiệm trước khi quyết định mức sống. Một tỷ lệ cố định giúp việc tích lũy trở thành thói quen thay vì phụ thuộc vào việc cuối tháng còn bao nhiêu tiền.

3. Đừng cắt giảm mọi khoản hưởng thụ. Mục tiêu của quản lý tài chính không phải biến cuộc sống thành kham khổ, mà là xác định khoản nào thực sự đáng tiền và khoản nào chỉ xuất hiện vì thu nhập đã tăng.

4. Mỗi lần tăng thu nhập, hãy chia phần tăng thêm thành hai phần. Một phần dành cho chất lượng cuộc sống, phần còn lại dành cho tương lai. Đây là cách hạn chế “lạm phát lối sống” mà không khiến gia đình cảm thấy mình đang phải sống thấp hơn khả năng.

Sau cùng, Trang nhận ra điều đáng sợ nhất không phải là kiếm được 80 triệu mà không có tiền tiết kiệm. Đáng sợ hơn là kiếm được 100 triệu, 150 triệu rồi vẫn không có gì trong tay vì đã quen coi mức sống mới là mức sống tối thiểu.

Quản lý tài chính tốt không bắt đầu từ câu hỏi “mỗi tháng kiếm được bao nhiêu”, mà từ câu hỏi “trong số tiền mình kiếm được, bao nhiêu phần thực sự thuộc về tương lai của gia đình?”