Bảng chi tiêu tháng của gia đình 3 người thu nhập 25 triệu: Tiền ăn chỉ đứng thứ 3, khoản này mới ngốn nhiều nhất
Thu nhập 25 triệu đồng/tháng không phải quá thấp với một gia đình 3 người, nhưng cũng chưa đủ rộng rãi để chi tiêu thiếu kế hoạch. Khi bóc tách từng khoản, điều đáng chú ý là tiền ăn không phải khoản lớn nhất. Thứ “ngốn” ngân sách nhiều hơn lại là những khoản gần như cố định, rất khó cắt giảm trong ngắn hạn.
Nhiều người khi nói đến áp lực chi tiêu gia đình thường nghĩ ngay tới tiền ăn. Giá thực phẩm tăng, những bữa ăn ngoài ngày càng đắt, chi phí đi chợ mỗi tuần cũng dễ vượt dự kiến. Tuy nhiên, với một gia đình 3 người có thu nhập 25 triệu đồng/tháng, tiền ăn đôi khi chỉ đứng thứ 3 trong bảng chi tiêu.
Điều này cho thấy một thực tế: vấn đề của ngân sách gia đình không chỉ nằm ở việc “ăn tiêu có hoang phí hay không”, mà còn nằm ở cơ cấu các khoản chi cố định.
Giả sử một gia đình gồm hai vợ chồng và một con nhỏ có tổng thu nhập 25 triệu đồng/tháng. Mức chi tiêu có thể được phân bổ như sau:
| Khoản chi | Số tiền dự kiến |
|---|---|
| Tiền nhà/trả góp nhà | 7.000.000 đồng |
| Chi phí cho con | 5.000.000 đồng |
| Tiền ăn | 4.500.000 đồng |
| Điện, nước, Internet, điện thoại | 1.500.000 đồng |
| Xăng xe, đi lại | 1.500.000 đồng |
| Hiếu hỉ, mua sắm, phát sinh | 1.500.000 đồng |
| Tiết kiệm/quỹ dự phòng | 4.000.000 đồng |
| Tổng | 25.000.000 đồng |
Nhìn vào bảng này, tiền ăn chỉ đứng thứ 3. Khoản lớn nhất lại là chi phí nhà ở, chiếm 7 triệu đồng, tương đương 28% tổng thu nhập.
Khoản ngốn tiền nhất lại là khoản khó cắt nhất
Nếu gia đình đang thuê nhà hoặc trả góp căn hộ, đây gần như là khoản “đóng đinh” mỗi tháng.
Một gia đình có thể giảm tiền ăn từ 5 triệu xuống 4 triệu bằng cách nấu ở nhà nhiều hơn. Có thể hạn chế mua quần áo, hoãn một chuyến du lịch hoặc bớt những buổi cà phê cuối tuần.
Nhưng tiền thuê nhà 7 triệu vẫn phải trả đủ. Khoản trả góp ngân hàng cũng không thể tùy ý giảm trong tháng khó khăn. Đây chính là lý do chi phí nhà ở có sức nặng rất lớn đối với ngân sách gia đình.
Với mức thu nhập 25 triệu đồng, riêng 7 triệu tiền nhà đã lấy đi hơn 1/4 thu nhập trước khi gia đình bắt đầu tính đến chuyện ăn uống, nuôi con hay tiết kiệm.
Nếu chi phí nhà ở tăng lên 9-10 triệu đồng, khoảng trống tài chính sẽ nhanh chóng bị thu hẹp.
Đứng thứ 2 là chi phí cho con
Khoản 5 triệu đồng dành cho một đứa trẻ nghe có vẻ khá cao, nhưng thực tế lại rất dễ đạt tới mức này.
Chẳng hạn:
- Học phí và tiền bán trú khoảng 2-2,5 triệu đồng.
- Học thêm, ngoại ngữ hoặc hoạt động ngoại khóa khoảng 1 triệu đồng.
- Sữa, quần áo, đồ dùng học tập và các khoản phát sinh khoảng 1-1,5 triệu đồng.
Tổng cộng, chi phí cho con hoàn toàn có thể dao động 4-6 triệu đồng/tháng, thậm chí cao hơn nếu học trường tư hoặc tham gia nhiều lớp bổ trợ.
Điểm đáng chú ý là đây cũng là khoản rất khó cắt giảm mạnh. Phần lớn cha mẹ có thể tiết kiệm cho bản thân nhưng thường không muốn giảm những khoản liên quan đến học tập, dinh dưỡng hoặc sức khỏe của con.
Bởi vậy, khi thu nhập không tăng nhưng chi phí cho con tăng theo tuổi, ngân sách gia đình sẽ ngày càng căng hơn.
Tiền ăn 4,5 triệu đồng thực ra chưa phải con số quá cao
Với ba người, 4,5 triệu đồng tương đương khoảng 150.000 đồng/ngày. Nếu phần lớn các bữa ăn được nấu tại nhà, đây là mức có thể kiểm soát được.
Ví dụ, mỗi ngày gia đình chi khoảng 100.000-120.000 đồng cho thực phẩm nấu ăn, phần còn lại dành cho bữa sáng, trái cây hoặc một vài bữa ăn ngoài.
Tất nhiên, mức này sẽ thay đổi tùy khu vực sinh sống và thói quen ăn uống nhưng nhìn tổng thể, tiền ăn thường linh hoạt hơn nhiều so với tiền nhà hay học phí.
Đó cũng là lý do nhiều gia đình thường “soi” tiền ăn đầu tiên khi muốn tiết kiệm, trong khi tác động thực tế chưa chắc lớn.
Giảm 500.000 đồng tiền ăn mỗi tháng có thể khiến chất lượng bữa ăn giảm đáng kể. Trong khi chỉ cần giảm một khoản chi cố định lớn hơn, ngân sách có thể thay đổi rõ rệt.
Điều đáng lo không phải là chi tiêu nhiều, mà là không còn khoảng trống
Trong bảng chi tiêu trên, gia đình vẫn dành được 4 triệu đồng mỗi tháng cho tiết kiệm và quỹ dự phòng, tương đương 16% thu nhập.
Đây mới là con số cần chú ý.
Một ngân sách tương đối an toàn không nhất thiết phải có tiền ăn thấp hay mua sắm ít. Quan trọng hơn là sau khi thanh toán các khoản bắt buộc, gia đình vẫn còn tiền để dành.
Nếu toàn bộ 25 triệu đồng đều được sử dụng hết cho sinh hoạt, gia đình sẽ gần như không có vùng đệm tài chính.
Chỉ một lần con ốm, xe hỏng, mất việc hoặc có khoản chi lớn bất ngờ cũng có thể khiến ngân sách đảo lộn.
Vì vậy, thay vì chỉ hỏi “tháng này ăn hết bao nhiêu”, một gia đình nên đặt thêm ba câu hỏi: Chi phí cố định đang chiếm bao nhiêu phần trăm thu nhập? Nếu mất một nguồn thu nhập, gia đình có thể duy trì cuộc sống trong bao lâu? Và mỗi tháng có thực sự chuyển được tiền vào khoản tiết kiệm hay không?
Thu nhập 25 triệu: Sống ổn hay chật vật phụ thuộc vào cơ cấu chi
Cùng thu nhập 25 triệu đồng, hai gia đình có thể có cảm giác tài chính hoàn toàn khác nhau.
Gia đình A trả 7 triệu tiền nhà và 5 triệu tiền cho con sẽ chỉ còn 13 triệu đồng cho toàn bộ nhu cầu còn lại.
Trong khi gia đình B đã có nhà và chỉ chi 2 triệu đồng cho con có thể dư ra thêm vài triệu mỗi tháng dù mức lương không khác biệt.
Bởi vậy, thu nhập chỉ là một nửa câu chuyện, nửa còn lại nằm ở những khoản chi bắt buộc mà mỗi gia đình đang phải gánh. Đó cũng là lý do không nên đánh giá tài chính của một gia đình chỉ bằng mức lương.
Một gia đình thu nhập 25 triệu đồng nhưng giữ được 4-5 triệu đồng mỗi tháng vẫn có nền tài chính khỏe hơn một gia đình thu nhập 35 triệu đồng nhưng tháng nào cũng tiêu hết.
Và nhìn vào bảng chi tiêu trên có thể thấy một điều khá rõ: tiền ăn thường là khoản dễ bị “mang tiếng” nhất, nhưng chưa chắc là thủ phạm lớn nhất khiến gia đình khó tiết kiệm.
Thứ thực sự quyết định khả năng tích lũy thường nằm ở những con số lớn hơn: nhà ở, con cái, nợ vay và các khoản cố định kéo dài nhiều năm.
Vì thế, nếu muốn tối ưu ngân sách, đừng bắt đầu bằng việc bớt vài chục nghìn ở mâm cơm. Hãy nhìn vào ba khoản lớn nhất trong bảng chi tiêu trước. Chỉ cần một trong số đó được kiểm soát tốt hơn, số tiền còn lại cuối tháng có thể thay đổi đáng kể.