Thứ "không ngọt, không béo, không quá mặn" nhưng âm thầm bào mòn mạch máu và xương: Nhiều người ăn mỗi ngày mà không biết

Gần đây, một "kẻ giết người thầm lặng" đối với sức khỏe đã trở thành chủ đề tranh luận sôi nổi trên mạng. Nó ẩn náu trong nhà bếp và bàn ăn của mọi gia đình, không ngọt, không mặn, không béo, và có vị hoàn toàn bình thường, nhưng lại có thể âm thầm gây hại cho mạch máu và xương. Nhiều người tiêu thụ nó hàng ngày, và hầu hết đều tiêu thụ với số lượng quá mức. Việc tiêu thụ lâu dài có thể dẫn đến vôi hóa mạch máu và loãng xương.

"Kẻ giết hại sức khỏe thầm lặng" này chính là "natri ẩn" trong các loại thực phẩm hàng ngày. Nó không mặn như muối ăn, không ngọt như đường hay béo ngậy như dầu ăn, nhưng nó có thể âm thầm xâm nhập vào cơ thể thông qua nhiều loại thực phẩm chế biến sẵn và gia vị. 

Việc tiêu thụ quá nhiều trong thời gian dài có thể gây tổn thương không thể phục hồi cho mạch máu và xương, và nhiều người hoàn toàn không biết điều này.

Theo dữ liệu mới nhất được công bố bởi một nền tảng phổ biến kiến thức dinh dưỡng, lượng natri trung bình hàng ngày mà người dân Trung Quốc tiêu thụ là 5,8 gram, vượt xa tiêu chuẩn khuyến nghị 2 gram của Tổ chức Y tế Thế giới. Trong đó, 70% lượng natri tiêu thụ đến từ "natri ẩn" chứ không phải từ muối ăn trực tiếp, đây là lý do chính khiến nhiều người tiêu thụ quá nhiều mà không nhận ra.

Những món "không thấy mặn" lại có thể chứa rất nhiều natri

Nguồn natri ẩn phổ biến nhất là các loại gia vị được sử dụng trong mọi gia đình. Ví dụ, tinh chất gà, nước sốt hàu và nước tương nhạt. Những loại gia vị này không mặn và thậm chí còn có một chút vị umami. Nhiều người thêm chúng một cách tùy tiện khi nấu ăn, nhưng họ không biết rằng cứ 100 gram nước tương nhạt chứa khoảng 6.000 miligam natri. Một thìa nhỏ đã chiếm 30% lượng natri khuyến nghị hàng ngày.

Bên cạnh gia vị, hàm lượng natri ẩn trong thực phẩm chế biến sẵn thậm chí còn đáng báo động hơn. Một phóng viên đã đến thăm một số siêu thị và phát hiện ra rằng 100 gram mì khô thông thường chứa khoảng 1200 miligam natri. Ăn một bát mì khô nặng khoảng 100 gram có nghĩa là lượng natri trong riêng mì đã chiếm gần 60% lượng natri khuyến nghị hàng ngày. Khi kết hợp với nước chấm, lượng natri hấp thụ trực tiếp vượt quá giới hạn khuyến nghị.

Ăn quá nhiều natri ảnh hưởng gì đến cơ thể?

Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết, việc tiêu thụ quá nhiều natri trong thời gian dài dẫn đến lượng natri dư thừa trong cơ thể, gây giữ nước và natri, làm tăng gánh nặng cho mạch máu, làm tổn thương nội mô mạch máu và cuối cùng dẫn đến vôi hóa mạch máu, do đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Đồng thời, natri thúc đẩy bài tiết canxi qua nước tiểu, theo thời gian có thể dẫn đến giảm mật độ xương và loãng xương.

Sau vụ bê bối năm 2025 liên quan đến hàm lượng natri vượt quá mức cho phép trong mì khô, nhiều người bắt đầu chú ý đến hàm lượng natri trong thực phẩm chế biến sẵn. Tuy nhiên, sau khi cú sốc ban đầu lắng xuống, mối quan tâm này dần dần phai nhạt. Nhiều nhân viên siêu thị cho biết nhiều người tiêu dùng vẫn không bao giờ kiểm tra nhãn thông tin dinh dưỡng khi mua thực phẩm chế biến sẵn như mì khô và xúc xích, mà không biết rằng họ đang tiêu thụ lượng natri vượt quá mức cho phép mỗi ngày.

Ngày 26 tháng 4 năm 2026, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc đã công bố thông tin khoa học liên quan, chỉ rõ rằng việc tiêu thụ quá nhiều natri ẩn đã trở thành mối nguy hại lớn cho sức khỏe của người dân Trung Quốc, đặc biệt là người trung niên và người cao tuổi. Việc tiêu thụ quá mức trong thời gian dài sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ vôi hóa mạch máu và loãng xương, do đó cần được đặc biệt chú ý.

Dữ liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc cho thấy khoảng 40% người trên 60 tuổi ở nước tôi bị vôi hóa mạch máu ở các mức độ khác nhau, và 35% bị loãng xương, trong đó gần một nửa số trường hợp liên quan đến việc tiêu thụ quá nhiều natri trong thời gian dài. Những dữ liệu này không phải bịa đặt, mà là những kết luận cốt lõi rút ra từ việc giám sát dinh dưỡng trên toàn quốc.

Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ thực phẩm mặn mới chứa natri, còn thực phẩm không mặn thì có thể ăn thoải mái. Điều này không đúng. Nhiều loại thực phẩm, dù có vị nhạt hoặc thậm chí hơi ngọt, lại chứa hàm lượng natri cao, ví dụ như bánh mì, bánh ngọt và ngũ cốc ăn liền.

Vào ngày 27 tháng 4, một chuyên gia dinh dưỡng từ một bệnh viện hàng đầu đã phát hành một video khoa học hướng dẫn người xem cách nhận biết natri ẩn: Khi mua thực phẩm chế biến sẵn, hãy kiểm tra nhãn thông tin dinh dưỡng; thực phẩm chứa hơn 500 miligam natri trên 100 gram được coi là thực phẩm có hàm lượng natri cao và nên mua hạn chế hoặc tránh hoàn toàn. Video này nhanh chóng thu hút hơn 80 triệu lượt xem.

Bác sĩ cho biết thêm rằng khi nấu ăn, nên giảm sử dụng bột ngọt, nước mắm và nước tương nhạt, đồng thời sử dụng các nguyên liệu tự nhiên như hành lá, gừng, tỏi và rau mùi để tăng hương vị thay vì các loại gia vị có hàm lượng muối cao. Đồng thời, hãy cố gắng ăn ít thực phẩm chế biến sẵn và ăn nhiều rau, quả tươi và ngũ cốc nguyên hạt để kiểm soát lượng muối hấp thụ từ nguồn.

Một điểm dễ bị bỏ qua khác là lượng natri ẩn nạp vào cơ thể cũng có thể vượt quá giới hạn khuyến nghị khi ăn ngoài. Nhiều nhà hàng thêm một lượng lớn gia vị giàu natri vào các món ăn để tăng hương vị. Một đĩa trứng bác với cà chua đơn giản có thể chứa hơn 1.000 miligam natri, tương đương với nửa bát muối.

Trẻ em cũng không nằm ngoài nhóm nguy cơ

Việc trẻ em tiêu thụ quá nhiều natri trong thời gian dài sẽ làm tăng gánh nặng cho thận trong việc bài tiết natri, làm tăng nguy cơ mắc bệnh cao huyết áp khi trưởng thành; ở người cao tuổi, những người có chức năng mạch máu và xương đang suy giảm, việc tiêu thụ quá nhiều natri sẽ đẩy nhanh quá trình vôi hóa mạch máu và loãng xương, làm tăng khả năng gãy xương và các biến cố tim mạch.

Một số doanh nghiệp đã tuyên bố sẽ tung ra thị trường một loạt các loại gia vị và thực phẩm chế biến có hàm lượng natri thấp để giảm lượng natri trong sản phẩm của họ. Họ cũng sẽ ghi rõ hàm lượng natri và khuyến nghị tiêu thụ trên bao bì để giúp người tiêu dùng kiểm soát tốt hơn lượng natri nạp vào cơ thể, từ đó đáp ứng nhu cầu sức khỏe hiện tại của cộng đồng.

Thực tế, nhiều nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn trong những chi tiết nhỏ của chế độ ăn uống hàng ngày. Lý do tại sao lượng natri ẩn có thể gây hại cho sức khỏe con người về lâu dài là do mọi người thiếu nhận thức và bỏ qua thực tế rằng những thực phẩm "không ngọt, không mặn và không dầu mỡ" cũng có thể gây ra rủi ro cho sức khỏe. Đây cũng là một vấn đề phổ biến trong thói quen ăn uống lành mạnh của mọi người hiện nay.