Nhìn dì tôi 66 tuổi sống một mình trong căn hộ 56m², tôi mới hiểu: Nhà càng ít 3 thứ này, tuổi già càng nhàn

Nhà dì không lớn, đồ đạc cũng không nhiều, nhưng lúc nào cũng sạch sẽ, thoáng đãng và có cảm giác rất dễ chịu. Dì không dành quá nhiều thời gian để lau dọn, cũng chẳng chạy theo việc mua sắm hay trang trí nhà cửa liên tục. Phần lớn thời gian sau khi nghỉ hưu, dì dùng để nấu những món mình thích, làm đồ thủ công, viết lách, xem tivi, ngắm cảnh ngoài cửa sổ hoặc đơn giản là nghỉ ngơi.

Nhìn cách dì sống, tôi mới hiểu một điều: tuổi già muốn nhàn, đôi khi không phải cần thêm thật nhiều thứ, mà là bớt đi những thứ khiến mình phải tốn thời gian, tiền bạc và sức lực để chăm sóc.

Và trong căn hộ 56m² ấy, có 3 thứ dì luôn cố gắng giữ ở mức tối thiểu.

1. Ít đồ đạc không cần thiết: Nhà nhẹ đi, người cũng đỡ mệt

Điều đầu tiên dễ nhận thấy khi bước vào nhà dì là gần như không có những món đồ “để cho có”.

Phòng khách không đặt bàn trà lớn, cũng không có chiếc tủ tivi cồng kềnh như nhiều gia đình khác. Tivi được treo trực tiếp lên tường, bên dưới để trống. Một chiếc tủ gỗ đặt ở góc phòng vừa đủ để lưu trữ những món cần thiết, đồng thời trưng bày vài món đồ trang trí dì thực sự yêu thích.

Nhờ ít đồ nội thất, sàn nhà gần như không bị chia nhỏ bởi chân bàn, chân tủ. Việc lau dọn vì thế rất nhanh. Dì từng nói với tôi rằng càng lớn tuổi, việc phải cúi xuống, bê đồ hay len lỏi lau từng góc nhỏ càng trở nên mệt mỏi. Bởi vậy, ngay từ nhiều năm trước, dì đã bắt đầu loại bớt những món không thật sự cần.

Khu vực phòng ăn cũng chỉ có một bộ bàn ghế gỗ đơn giản. Chiếc bàn được sử dụng cho rất nhiều việc: ăn uống, gấp quần áo, làm đồ thủ công, viết lách. Dùng xong việc gì, dì cất đồ ngay việc đó nên mặt bàn phần lớn thời gian luôn trống.

Căn bếp cũng không chất đầy đồ gia dụng nhỏ. Những thiết bị ít dùng được cất trong tủ, các món sử dụng hàng ngày được bố trí ở vị trí dễ lấy. Dì đặc biệt thích hệ tủ có ngăn kéo vì không phải cúi người và thò tay sâu vào bên trong để tìm đồ.

Sau khi nhìn cách dì sắp xếp nhà cửa, tôi mới nhận ra một nghịch lý khá thú vị: càng sở hữu nhiều đồ, con người càng phải dành nhiều thời gian để phục vụ chúng.

Mỗi món đồ mua về đều cần một chỗ đặt, cần lau chùi, bảo quản, sửa chữa và đôi khi còn cần mua thêm những món khác để chứa nó. Khi còn trẻ, những việc ấy có thể không đáng kể. Nhưng khi bước vào tuổi 60, 70, sức khỏe và năng lượng không còn như trước, một căn nhà quá nhiều đồ có thể trở thành gánh nặng.

Dì không theo đuổi kiểu tối giản cực đoan, nhưng rất rõ ràng với một nguyên tắc: không dùng thì không giữ, không cần thì không mua.

2. Ít ham muốn mua sắm: Tiền ở lại nhiều hơn, nhà cũng không nhanh chật

Điều thứ hai tôi học được từ dì là khả năng kiểm soát ham muốn mua sắm.

Dì không phải người quá tiết kiệm đến mức từ chối mọi nhu cầu cá nhân. Ngược lại, những món thực sự cần thiết, dì vẫn sẵn sàng mua loại tốt trong khả năng tài chính. Nhưng dì rất ít khi mua một thứ chỉ vì đang giảm giá, vì người khác có hoặc vì thấy nó đẹp trong vài phút.

Quần áo là ví dụ rõ nhất.

Tủ quần áo của dì không quá lớn và số lượng đồ bên trong cũng khá ít. Những món không còn mặc hoặc không phù hợp đã được dì loại dần qua nhiều năm. Dì không giữ quần áo chỉ vì tiếc tiền hay nghĩ rằng “có khi sau này lại mặc”.

Phòng ngủ cũng được sắp xếp theo đúng tinh thần đó. Chỉ có một chiếc giường đơn rộng khoảng 1,2m, một chiếc ghế nhỏ thay cho bàn đầu giường và tủ quần áo âm gọn vào không gian. Không có quá nhiều đồ trang trí, không chất chăn gối dự phòng thành từng đống, cũng không có những món nội thất chỉ dùng để lấp khoảng trống.

Trước đây, tôi từng nghĩ căn phòng ít đồ như vậy sẽ lạnh lẽo. Nhưng khi ở đó một lúc, cảm giác lại hoàn toàn khác: căn phòng nhẹ mắt, dễ thở và rất yên tĩnh.

Dì nói rằng khi còn trẻ, bà cũng từng thích mua sắm. Nhưng càng lớn tuổi, dì càng nhận ra cảm giác vui khi mua một món đồ mới thường chỉ kéo dài rất ngắn, trong khi món đồ đó có thể ở trong nhà hàng chục năm.

Thay vì mua 5 món giá rẻ rồi liên tục thay mới, dì thiên về mua một món tốt và dùng lâu. Không phải lúc nào cách này cũng rẻ hơn ngay từ đầu, nhưng nó giúp hạn chế việc mua đi mua lại và giảm lượng đồ phải cất giữ.

Tôi thấy đây mới là phần quan trọng nhất của sống tối giản: không phải ép mình sống thiếu thốn, mà là không để việc mua sắm trở thành cách lấp đầy cảm xúc.

Ở tuổi nghỉ hưu, thu nhập thường không còn tăng mạnh như thời đi làm. Nếu vẫn giữ thói quen chạy theo xu hướng, mua đồ vì khuyến mãi hoặc liên tục thay mới những thứ vẫn còn sử dụng tốt, tiền sẽ âm thầm chảy ra từng khoản nhỏ.

Dì thì ngược lại. Bà giữ nhu cầu vật chất ở mức vừa phải để đổi lấy một thứ khác quan trọng hơn: cảm giác an tâm về tài chính.

3. Ít việc phải làm cho căn nhà: Tuổi già mới thực sự có thời gian cho mình

Điều thứ ba khiến tôi ngưỡng mộ dì nhất không phải căn nhà đẹp hay cách sắp xếp khéo léo, mà là lượng thời gian dì giữ được cho bản thân.

Do nhà ít đồ, việc dọn dẹp khá đơn giản. Mặt bàn trống nên chỉ cần lau một lượt. Sàn ít vật cản nên việc quét, lau cũng nhanh. Quần áo vừa đủ nên không mất hàng giờ phân loại. Nhà bếp được sắp xếp cố định nên nấu xong, dì có thể cất đồ về đúng vị trí trong vài phút.

Phòng tắm rộng khoảng 5m² cũng được giữ theo nguyên tắc tương tự. Những chai lọ, vật dụng ít đẹp mắt được cất trong tủ, bên ngoài chỉ để vài món thường xuyên sử dụng. Nhờ đó, khu vực lavabo luôn thoáng và rất dễ vệ sinh.

Lối vào nhà cũng gần như không có đồ đặt tạm. Giày dép, túi xách và những món dùng khi ra ngoài đều có vị trí riêng. Dì không có thói quen “để tạm ở đây rồi lát cất”, bởi theo dì, chính những lần “để tạm” như vậy mới khiến căn nhà dần trở nên lộn xộn.

Nhờ vậy, dì không phải dành nguyên một ngày để tổng vệ sinh nhà cửa.

Thời gian tiết kiệm được, dì dành cho những việc khác. Có hôm dì ngồi bên cửa sổ uống trà rất lâu. Có hôm xem một bộ phim, làm đồ thủ công hoặc viết vài dòng vào sổ. Dì cũng tự nấu ăn nhưng không biến chuyện bếp núc thành áp lực phải làm những món cầu kỳ mỗi ngày.

Nhìn cuộc sống ấy, tôi mới hiểu tuổi nghỉ hưu đáng lẽ phải là giai đoạn con người lấy lại thời gian cho mình, chứ không phải tiếp tục quay cuồng trong việc chăm sóc một căn nhà chất đầy đồ.

Đến một độ tuổi mới hiểu: Khoảng trống cũng là một loại tài sản

Trước đây tôi từng nghĩ một căn nhà đầy đủ phải có thật nhiều đồ: sofa lớn, bàn trà, tủ trang trí, nhiều bộ bát đĩa, quần áo cho mọi dịp và đủ loại vật dụng dự phòng.

Nhưng căn hộ 56m² của dì khiến tôi thay đổi suy nghĩ.

Có những khoảng trống trên sàn giúp việc đi lại dễ dàng hơn. Có những khoảng trống trong tủ khiến việc tìm đồ nhanh hơn. Có những khoảng trống trên mặt bàn giúp căn nhà luôn gọn gàng. Và quan trọng nhất, khi đồ đạc ít đi, cuộc sống cũng xuất hiện nhiều “khoảng trống” hơn về thời gian.

Dì không phải người sống khắc khổ. Bà vẫn trang trí nhà bằng những món mình thích, vẫn mua đồ tốt khi cần và vẫn tận hưởng cuộc sống. Điểm khác biệt chỉ là dì không để vật chất vượt quá nhu cầu thực tế.

Sau khi nhìn cách dì sống ở tuổi 66, tôi nhận ra rằng có lẽ tuổi già thoải mái không phụ thuộc hoàn toàn vào việc căn nhà rộng bao nhiêu hay có bao nhiêu tài sản bên trong.

Đôi khi, chỉ cần ít đồ không cần thiết hơn, ít ham muốn mua sắm hơn và ít việc phải phục vụ căn nhà hơn, cuộc sống đã nhẹ đi rất nhiều.

Bởi đến cuối cùng, điều đáng giữ lại nhất sau tuổi nghỉ hưu có lẽ không phải một căn nhà đầy đồ, mà là tiền còn trong túi, sức khỏe còn trong người và thời gian vẫn thuộc về chính mình.