Ngày càng có nhiều người tử vong vì ung thư đại trực tràng, bác sĩ nói thẳng: 4 món ăn sáng là "đồng phạm"!

Theo báo cáo Global Cancer Statistics 2024 mới nhất từ Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), ung thư đại trực tràng tiếp tục là gánh nặng y tế toàn cầu khi xếp thứ 3 về số ca mắc và là nguyên nhân tử vong do ung thư đứng hàng thứ 2 trên thế giới. Tại Việt Nam, năm 2024 ước tính có 22.584 ca mắc mới cùng gần 11.000 ca tử vong vì căn bệnh này.

Đáng báo động, căn bệnh này đang trẻ hóa nhanh và thường phát hiện muộn, dẫn tới bỏ lỡ thời gian điều trị. Câu chuyện của người đàn ông 45 tuổi họ Hoàng ở Hồ Nam (Trung Quốc) là một ví dụ điển hình.

Anh Hoàng tử vong sau vỏn vẹn 90 ngày phát hiện bệnh ung thư đại trực tràng. Người nhà cho biết, anh nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội, sốt dai dẳng và nôn mửa liên tục. Trước đó, dù thấy phân có máu và sụt cân nhanh, anh Hoàng vẫn chủ quan cho rằng đó chỉ là bệnh trĩ nội do thay đổi khẩu vị tuổi trung niên nên tự mua thuốc tiêu hóa về uống.

Đến khi nhập viện cấp cứu giữa đêm, người đàn ông này mới bàng hoàng nhận kết quả chẩn đoán ung thư đại trực tràng giai đoạn 4 đã di căn sang gan, phổi và hệ hạch bạch huyết. Dù gia đình nỗ lực dồn tiền cho anh điều trị hóa trị kết hợp liệu pháp miễn dịch, anh Hoàng vẫn không thể qua khỏi sau 3 tháng chiến đấu trong sự hối hận muộn màng.

4 món ăn sáng "tiếp tay" cho ung thư đại trực tràng

Trực tiếp điều trị cho bệnh nhân kể trên, bác sĩ Tăng Phúc Nhân thuộc Bệnh viện đa khoa tỉnh Hồ Nam, (Trung Quốc) thở dài chia sẻ, ung thư đại trực tràng chính là minh chứng rõ nhất cho việc "bệnh từ miệng mà ra". Anh Hoàng không uống rượu bia, không hút thuốc nhưng lại tàn phá hệ tiêu hóa bằng thói quen ăn sáng sai lầm kéo dài 5 năm.

Đồng tình với quan điểm này, bác sĩ phẫu thuật đại trực tràng Hoàng Dục Xuân (Đài Loan, Trung Quốc) phân tích thêm, buổi sáng là thời điểm niêm mạc đường ruột nhạy cảm nhất sau một đêm dài nghỉ ngơi. Việc nạp vào các thực phẩm không phù hợp, thậm chí độc hại ngay khi bụng rỗng sẽ khiến độc chất tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc, kích thích các chuỗi phản ứng viêm ác tính.

Các bác sĩ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ăn sáng, tuy nhiên không phải ăn gì cũng được. Có 4 món ăn sáng quen thuộc nhưng thầm lặng tàn phá đường ruột, làm tăng nguy cơ mắ cung thư đại trực tràng mỗi ngày:

Thịt chế biến sẵn, đồ muối chua và hun khói

Các món như thịt gác bếp, lạp xưởng, dưa muối hay thịt muối rất được ưa chuộng vì tính tiện lợi. Tuy nhiên, dưa muối chua giàu nitrit, khi đi vào dạ dày sẽ kết hợp với protein tạo thành nitrosamine, một chất gây ung thư cực mạnh. Bên cạnh đó, thịt hun khói và thịt chế biến sẵn chứa benzopyrene cùng lượng muối cao, trực tiếp tấn công làm biến đổi cấu trúc tế bào đại tràng.

Đồ ăn chiên rán nhiều chất béo bão hòa

Quẩy nóng, bánh rán hay nội tạng động vật chứa hàm lượng chất béo bão hòa rất cao. Nhóm thực phẩm này làm chậm nhu động ruột, là thủ phạm chính gây táo bón kinh niên. Khi phân lưu lại quá lâu, các độc tố cọ xát liên tục vào niêm mạc ruột gây viêm mãn tính, lâu dần hình thành các khối polyp tiến triển thành ung thư.

Bánh mì trắng và ngũ cốc tinh chế thiếu chất xơ

Việc ăn qua loa vài lát bánh mì trắng hay ngũ cốc chế biến sẵn vào buổi sáng khiến cơ thể nạp vào lượng carbohydrate tinh chế lớn nhưng lại hoàn toàn thiếu hụt chất xơ. Thiếu chất xơ làm giảm thể tích phân, giảm tần suất đi ngoài, khiến chất thải độc hại lưu lại trong đại tràng nhiều ngày và bào mòn hàng rào bảo vệ niêm mạc ruột.

Thực phẩm chứa hàm lượng đường cao

Bánh ngọt, bánh kem hay trà sữa, sữa đậu nành pha nhiều đường vào buổi sáng đều khiến đường huyết tăng vọt đột ngột. Lượng đường dư thừa gây béo phì, làm tăng mức độ viêm toàn thân và làm suy yếu hệ vi sinh đường ruột, tạo môi trường lý tưởng cho tế bào ung thư phát triển.

Bác sĩ Tăng Phúc Nhân nhấn mạnh thêm, việc kết hợp ăn sáng sai cách với thói quen thức khuya và lười vận động sẽ tạo ra tác động hiệp đồng, làm tăng tốc độ biến đổi gen ở tế bào đại tràng và làm tămg nguy cơ ung thư. Trong khi đây lại là thói quen của rất nhiều người trẻ hiện đại giữa lối sống bận rộn.

Vậy ăn sáng thế nào mới tốt cho đại trực tràng?

Theo bác sĩ Tăng Phúc Nhân, để bảo vệ đại trực tràng, bạn nên xây dựng bữa sáng lành mạnh với 3 nguyên tắc đơn giản sau:

- Ưu tiên tinh bột hấp thu chậm: Thay thế bánh mì trắng bằng khoai lang, ngô luộc, yến mạch hoặc bánh mì nguyên cám để bổ sung chất xơ hòa tan.

- Bổ sung protein lành mạnh: Sử dụng trứng luộc, ức gà, các loại hạt hoặc sữa tươi không đường giúp dạ dày dễ tiêu hóa và không gây gánh nặng cho ruột.

- Kết hợp rau xanh và đủ nước: Ăn thêm dưa chuột, cà chua cùng 1 ly nước ấm ngay sau khi ngủ dậy để làm mềm phân, kích thích nhu động ruột đào thải độc tố tự nhiên.

Ngoài ra, không nên ăn sáng quá no, chỉ nên no đến 70 - 80% là đủ. Nên ăn sáng trong khoảng 1 giờ sau khi thức dậy và ăn trước 9 giờ sáng.

Nguồn và ảnh: Tw.bg3, Family Doctor