Mực ống, bạch tuộc, mực nang: Phân biệt chúng với nhau thế nào?

Không khí nhộn nhịp của đường phố lúc hoàng hôn luôn gắn liền với các món ăn vặt hải sản. Mực trên quầy teppanyaki xèo xèo trong dầu, rắc thêm chút bột thì là và bột ớt lập tức tỏa ra hương thơm nồng nàn; takoyaki mới làm ở quầy ăn còn nóng hổi, những mảnh cá ngừ khô đung đưa nhẹ nhàng luôn mang đến hương vị độc đáo. Hoặc món mực nướng thơm phức mùi gia vị tẩm ướp cũng khiến bao người phải dừng chân vì thèm thuồng...

Nhiều người thích ăn những món ngon này, nhưng họ lại không thể phân biệt được chúng: Mực ống, bạch tuộc và mực nang, chúng thuộc loại hải sản nào? Chúng có phải là cá không? Và còn những tên gọi khác nhau thường xuất hiện trên thực đơn, chẳng hạn như mực nang, bạch tuộc, mực ống thì sao? Cái nào là cái nào? Hôm nay, chúng ta sẽ sử dụng một phương pháp đơn giản và dễ hiểu để làm rõ sự khác biệt giữa các loại hải sản phổ biến này. 

1. Mực ống, bạch tuộc và mực nang không phải là cá

Cá, theo cách hiểu thông thường, thuộc lớp động vật có xương sống và có cấu trúc cơ thể hoàn chỉnh như xương và vảy. Trong khi đó, mực ống, bạch tuộc và mực nang là động vật nhuyễn thể thuộc lớp chân đầu (Cephalopoda) trong ngành động vật thân mềm (Mollusca), và là họ hàng xa của sò và ốc. Chúng có cơ thể mềm và không có xương sống, đây là sự khác biệt cơ bản nhất giữa chúng và các loài cá thông thường.

Lý do chính khiến nhiều người không thể phân biệt chúng là vì có quá nhiều tên gọi khác nhau và gây nhầm lẫn. Trên thực tế, những tên gọi dân gian phức tạp này cuối cùng chỉ tương ứng với ba loại; một khi bạn làm rõ chúng, mọi thứ sẽ trở nên rõ ràng:

1. Bạch tuộc = Bạch tuộc, bát túc ngư, con ruốc (loại nhỏ)

2. Mực ống = Mực sim, mực cơm (khi còn nhỏ)

3. Mực nang = Mực nang

Hãy nhớ sự tương ứng này, và tất cả những tên gọi thông thường gây nhầm lẫn sẽ trở nên rõ ràng. Để nhanh chóng phân biệt 3 loại này, chỉ cần nhìn vào 2 đặc điểm đơn giản và chính xác: Nhìn vào hình dạng và đếm số "râu" hay còn gọi là xúc tu.

Đầu tiên, hãy nhìn vào hình dáng bên ngoài để nhanh chóng phân biệt chúng chỉ bằng một cái nhìn thoáng qua.

Bạch tuộc có thân hình tròn trịa, với hình dạng cầu đều đặn. Đầu của nó đầy đặn và tròn trịa mà không có bất kỳ góc cạnh sắc nhọn nào, và thân nối trực tiếp với các xúc tu, với các đường nét tổng thể rất mềm mại.

Mực ống có thân hình thon dài, tổng thể có hình nón, giống như một bệ phóng tên lửa thu nhỏ. Nó có một đường cong nhọn trên đầu và thân hình gọn gàng, mảnh mai, khiến rất dễ nhận biết.

Mực nang có thân dẹt, rộng và dày, cấu trúc tổng thể giống như một chiếc túi, hơi dài và phẳng. Thân mực được bao quanh bởi một lớp viền mềm mại, giống như chiếc váy, và khi chạm vào thấy nó dày và đàn hồi.

2. Đếm và nhìn vào xúc tu là cách chính xác để nhận diện

Đây là cách đáng tin cậy và chắc chắn nhất để phân biệt 3 loại này:

Bạch tuộc có 8 xúc tu cố định, đó là nguồn gốc của tên gọi phổ biến "bát túc ngư". Các xúc tu có độ dày đồng đều và mềm khi chạm vào.

Cả mực ống và mực nang đều có 10 xúc tu với cấu trúc giống nhau: 8 xúc tu ngắn có chiều dài đồng đều, kết hợp với 2 xúc tu dài có thể duỗi ra và thu vào tự do để săn mồi, đây là điểm khác biệt rõ rệt so với bạch tuộc.

3. Khả năng phun mực khác nhau đáng kể, với một khoảng cách rõ rệt giữa hai loại

Nhiều người biết rằng cả ba loại đều có khả năng phun mực, chỉ khác nhau về mức độ thành thạo và cách sử dụng.

Mực nang là bậc thầy thực sự trong việc phun mực, bằng chứng là tên gọi phổ biến của chúng - "cá mực". Khi gặp kẻ săn mồi hoặc cảm nhận được nguy hiểm, chúng có thể ngay lập tức phun ra một lượng lớn mực, nhanh chóng biến nước biển xung quanh thành màu đen. Sử dụng màn sương mực làm lớp ngụy trang, chúng có thể nhanh chóng trốn thoát, thể hiện khả năng thoát hiểm phi thường của mình.

Mặc dù bạch tuộc và mực cũng có thể phun mực, nhưng lượng mực chúng tiết ra cực kỳ ít, chủ yếu chỉ gây ra những xáo động nhỏ và không tạo thành những vùng sương mực lớn, khiến chúng khó nhận thấy hơn nhiều so với mực.

4. Mỗi loại có hương vị và cách thưởng thức riêng

Ba loại hải sản này có kết cấu khác biệt rõ rệt và đòi hỏi phương pháp chế biến khác nhau. Lựa chọn phương pháp nấu nướng phù hợp là chìa khóa để tối đa hóa hương vị của chúng.

Bạch tuộc: Mềm và dai, cách thưởng thức tốt nhất là giữ nguyên hương vị nguyên bản

Thịt bạch tuộc mềm, ngọt và tươi mát, rất thích hợp cho các phương pháp chế biến nhẹ nhàng. Luộc hoặc ăn sống (sashimi) là những cách chế biến tốt nhất, giúp giữ được vị ngọt tự nhiên tối đa. Cách thưởng thức phổ biến nhất hàng ngày là món takoyaki (bạch tuộc viên), được tẩm bột và chiên vàng giòn, sau đó ăn kèm với nước chấm và cá ngừ khô để có hương vị đậm đà và phức tạp. Do hương vị tuyệt vời hơn, bạch tuộc thường có giá cao hơn mực và bạch tuộc mực nang.

Mực ống: Đa dụng, dễ ăn và đầy hương vị quen thuộc hàng ngày

Với nguồn cung dồi dào và giá cả phải chăng, mực ống là nguyên liệu đa dụng cho cả món ăn đường phố và món ăn gia đình, đồng thời là món ăn được ưa chuộng tại các quán nướng. Mực xào trên chảo nóng được tẩm ướp với thì là và ớt, tạo nên một món ăn thơm ngon, đậm đà được nhiều người yêu thích.

Mực xào cũng rất ngon, và những kỹ thuật quan trọng cần nhớ là: Chần nhanh và xào trên lửa lớn để tránh bị chín quá, vì nấu quá chín sẽ làm mực bị dai. Ngoài ra, các món ăn nhẹ từ mực như mực nướng cũng là món ăn kèm tuyệt vời để thư giãn khi xem TV.

Mực nang: Thịt chắc, vị ngọt làm được nhiều món ngon

Thịt mực dai hơn, chịu được luộc và hầm tốt hơn, nên thích hợp hơn cho các phương pháp nấu chậm như kho. Món mực hầm sườn heo đặc biệt ngon; sau khi ninh chậm, vị ngọt của hải sản và hương thơm của thịt hòa quyện hoàn toàn, tạo nên nước dùng đậm đà và thơm ngon. Hoặc bạn cũng có thể thái nhỏ, tẩm ướp gia vị và làm món nướng, chiên giòn, hấp gừng... 

Trên đây là những điểm sơ lược nhất giúp bạn phân biệt được 3 loại hải sản gồm mực ống, mực nang và bạch tuộc. Bạn có thể tham khảo để lần tới đi chợ không bị nhầm lẫn nhé!