Gan nhiễm mỡ có thể nhận biết qua khuôn mặt: 3 dấu hiệu trên cơ thể cảnh báo bệnh, bao gồm cả đường chỉ tay và lưỡi

Gan nhiễm mỡ thường tiến triển âm thầm, khiến nhiều người chỉ phát hiện khi khám sức khỏe định kỳ hoặc làm xét nghiệm. Một số quan niệm cho rằng tình trạng này có thể được nhận biết qua những biểu hiện bên ngoài như mí mắt có hạt mỡ, sống mũi xuất hiện đốm vàng, lưỡi có vết hằn răng hay lòng bàn tay xuất hiện đường vân đặc biệt. 

Tuy nhiên, đây không phải những dấu hiệu đã được y học hiện đại xác nhận có khả năng chẩn đoán gan nhiễm mỡ.

Ai có nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ?

Gan nhiễm mỡ là tình trạng chất béo tích tụ quá mức trong tế bào gan. Bệnh có thể gặp ở nhiều độ tuổi, đặc biệt ở người thừa cân, béo phì, ít vận động, thường xuyên ăn nhiều thực phẩm giàu năng lượng, mắc đái tháo đường type 2, rối loạn mỡ máu hoặc có vòng eo lớn.

Tuổi tác cũng có thể đi kèm với nguy cơ chuyển hóa tăng lên, nhưng không có nghĩa cứ ngoài 40 hay 50 tuổi là mắc bệnh. Người có cân nặng bình thường vẫn có thể bị gan nhiễm mỡ nếu tồn tại các yếu tố nguy cơ khác.

Điều đáng lo ngại là bệnh thường không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Một số người có thể cảm thấy mệt mỏi, khó chịu hoặc tức nhẹ vùng bụng trên bên phải, nhưng những biểu hiện này không đặc hiệu và cũng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác.

3 dấu hiệu bên ngoài được cho là cảnh báo gan nhiễm mỡ: Đừng tự chẩn đoán

Theo quan điểm của y học cổ truyền được đề cập trong một số tài liệu, việc quan sát khuôn mặt, lưỡi và đường vân bàn tay có thể được sử dụng để đánh giá tình trạng sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa quan niệm này và các phương pháp chẩn đoán đã được kiểm chứng.

1. Mí mắt có hạt mỡ, sống mũi xuất hiện đốm vàng

Một số người cho rằng các hạt nhỏ màu vàng ở mí mắt hoặc những mảng vàng trên sống mũi có thể là dấu hiệu của rối loạn chuyển hóa, trong đó có gan nhiễm mỡ.

Trên thực tế, những tổn thương màu vàng quanh mắt có thể là u vàng mi mắt, thường liên quan đến sự tích tụ lipid trong da và đôi khi đi kèm rối loạn mỡ máu. Tuy nhiên, không thể dựa vào biểu hiện này để kết luận một người mắc gan nhiễm mỡ. Nếu xuất hiện các mảng vàng bất thường, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân và cân nhắc kiểm tra mỡ máu khi cần thiết.

2. Lưỡi có vết hằn răng, bề mặt phủ rêu trắng

Lưỡi có dấu răng ở hai bên hoặc lớp phủ màu trắng có thể xuất hiện vì nhiều lý do, chẳng hạn hình dạng lưỡi, tình trạng răng miệng, khô miệng hoặc vệ sinh lưỡi chưa tốt.

Một số quan niệm trong y học cổ truyền liên hệ những biểu hiện này với tình trạng mất cân bằng trong cơ thể. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng đủ tin cậy cho thấy lưỡi có vết hằn răng hay rêu trắng là dấu hiệu đặc hiệu của gan nhiễm mỡ.

3. Đường vân dưới ngón áp út

Một số tài liệu hướng dẫn quan sát bàn tay cho rằng những đường vân giao nhau dưới ngón áp út có thể phản ánh bất thường về sức khỏe. Tuy nhiên, hình dạng đường vân lòng bàn tay không phải tiêu chí được y học hiện đại sử dụng để phát hiện gan nhiễm mỡ.

Vì vậy, không nên dựa vào khuôn mặt, màu sắc lưỡi hay đường vân bàn tay để tự kết luận mình có mắc bệnh hay không. Ngược lại, việc không có những biểu hiện này cũng không đồng nghĩa với gan hoàn toàn khỏe mạnh.

Muốn phát hiện gan nhiễm mỡ, cần kiểm tra gì?

Gan nhiễm mỡ được đánh giá dựa trên tiền sử sức khỏe, các yếu tố nguy cơ và những xét nghiệm phù hợp. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu để kiểm tra men gan, đường huyết, mỡ máu; siêu âm gan hoặc các phương pháp đánh giá chuyên sâu hơn tùy trường hợp.

Cần lưu ý rằng men gan bình thường không loại trừ hoàn toàn gan nhiễm mỡ. Việc lựa chọn xét nghiệm và đánh giá nguy cơ nên được thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Để giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế tiến triển, người dân nên duy trì cân nặng hợp lý, tăng cường vận động, hạn chế đồ uống có đường, thực phẩm nhiều năng lượng và rượu bia. Người mắc đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc thừa cân cần kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ này.

Hai món ăn có thể bổ sung vào thực đơn

Nấm nấu măng và rau xanh là một lựa chọn cho bữa ăn giàu chất xơ, ít năng lượng nếu chế biến với lượng dầu và muối vừa phải. Bên cạnh đó, trà hoa cúc, kỷ tử và dâu tằm khô có thể được sử dụng như một thức uống thông thường nếu phù hợp với tình trạng sức khỏe và không có chống chỉ định.

Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng để khẳng định riêng hai món ăn hoặc loại trà này có thể điều trị hay làm tan mỡ trong gan. Người bệnh không nên dùng trà thảo dược, thực phẩm chức năng hoặc các bài thuốc truyền miệng thay thế việc khám và điều trị.

Gan nhiễm mỡ có thể không biểu hiện rõ ra bên ngoài. Nếu có yếu tố nguy cơ, hãy chủ động kiểm tra sức khỏe thay vì chờ xuất hiện dấu hiệu trên khuôn mặt hay bàn tay mới đi khám.