Triết lý dạy con của một "Bà mẹ thảnh thơi": Không giỏi tiếng Anh vẫn giúp con đạt thành tích đáng nể thế này!

Mặt bàn phòng khách ngập trong những cuốn sách tranh rực rỡ và chiếc bảng vẽ nhỏ. Cô bé Su Hào (tên thật Lê Trần Vân Anh, 10 tuổi) đang chỉ tay vào từng con số trên trang giấy, kiên nhẫn giải thích một bài Toán bằng tiếng Anh cho em trai Tiger (tên thật Lê Chí Thanh, 7 tuổi). 

Ở góc bếp gần đó, chị Hằng - mẹ của hai đứa trẻ lặng lẽ nhặt rau, thỉnh thoảng liếc nhìn qua rồi lại tiếp tục công việc của mình. Căn nhà nhỏ ở Nha Trang (Khánh Hòa) không có không khí căng thẳng, không có tiếng la mắng, chỉ có tiếng hai chị em rì rào trò chuyện, cười đùa rồi thỉnh thoại đáp qua đáp lại bằng ngôn ngữ thứ hai hoàn toàn tự nhiên.

Nhiều người biết đến Su Hào khi cô bé vừa xuất sắc giành Giải Nhất (Huy chương Vàng) cuộc thi Olympic Tiếng Anh toàn quốc. Cuối năm 2025, cô học sinh tiểu học Khánh Hòa còn nhận lời mời thử sức dẫn bản tin Vietnam Today - kênh truyền hình chuyên về tiếng Anh của Đài Truyền hình Việt Nam. Đằng sau những dấu ấn ấy, không ít người hình dung về một người mẹ giỏi ngoại ngữ hay một lộ trình giáo dục đắt đỏ.

Nhưng câu chuyện của gia đình lại giản dị hơn nhiều.

Chị Hằng không giỏi tiếng Anh, không có chuyên môn sư phạm và làm công việc tự do online tại nhà. Bố của hai bé là quân nhân, thường xuyên công tác xa nhà.

Trong hoàn cảnh ấy, chị không cố trở thành một người mẹ có thể làm tất cả. Chị chọn cách để mỗi thành viên trong gia đình có một vai trò riêng. Và chính từ sự chia sẻ ấy, hai đứa trẻ lớn lên trong một không gian mà ở đó, các con không chỉ được bố mẹ chăm sóc mà còn học cách chăm sóc, hỗ trợ và đồng hành cùng nhau.

01

Ưu thế của một bà mẹ “không biết tiếng Anh” nhưng giỏi… bày trò

Chị Hằng nhận thấy năng khiếu ngoại ngữ của Su Hào từ khá sớm. Qua việc xem hoạt hình, nghe nhạc thiếu nhi, cô bé nhanh chóng bắt chước được cách phát âm, nhớ từ mới và dần hình thành phản xạ bằng tiếng Anh.

Không giỏi tiếng Anh, chị Hằng không chọn cách trực tiếp “dạy” con. Thay vào đó, chị tìm những cách đơn giản để tiếng Anh xuất hiện tự nhiên trong cuộc sống hàng ngày.

Trong nhà luôn có sách tranh, đồ chơi phát âm thanh và những nội dung tiếng Anh phù hợp với trẻ. Chị mở cho các con xem những chương trình thiếu nhi như Little Fox, Numberblocks hoặc các video đọc truyện bằng tiếng Anh. 

Nhạc, podcast và những đoạn hội thoại tiếng Anh cũng được mở trong những khoảng thời gian rất bình thường: lúc hai chị em chơi, ăn cơm hay chuẩn bị đi ngủ. Mục tiêu của chị không phải biến mọi khoảng thời gian thành giờ học, mà để các con được tiếp xúc với ngôn ngữ một cách tự nhiên.

Từ những điều đó, Su Hào dần hình thành thói quen chia sẻ những gì mình biết với em trai. Học được một từ mới, cô bé quay sang nói với Tiger. Xem một đoạn hoạt hình, hai chị em lại bắt chước nhân vật. Có lúc chúng tự đóng vai bác sĩ, khách hàng, người bán hàng rồi trò chuyện với nhau bằng tiếng Anh.

“Nhiều khi nghe hai con ríu rít với nhau, người làm mẹ như mình chẳng hiểu gì. Nhưng nhìn hai con vui, mình tự nhủ bản thân đã đi đúng hướng”, chị Hằng chia sẻ.

Điều thú vị là việc không giỏi tiếng Anh lại vô tình trở thành một lợi thế của chị. Không đủ khả năng để liên tục sửa lỗi phát âm hay bắt con phải nói chính xác từng câu, chị ít tạo ra cảm giác “bị kiểm tra” cho hai con. Tiếng Anh vì thế không trở thành một môn học nặng nề mà giống như một trò chơi, một cách giao tiếp riêng giữa hai chị em. 

Chị cũng chọn cách “giả vờ” để khơi dậy hứng thú học tập của con. Có lúc chị hỏi: “Bộ phim này nói gì mà hai chị em cười vui thế?” hoặc nhờ con giải thích một câu thoại. Khi Su Hào hào hứng kể lại cho mẹ, cô bé vừa được thể hiện những gì mình biết, vừa có thêm một lần ôn lại từ vựng và luyện khả năng diễn đạt.

Tuy nhiên, dù cho con tiếp xúc với tiếng Anh từ sớm, chị Hằng vẫn xác định tiếng Việt là nền tảng. Trong gia đình, khi giao tiếp với người lớn, các con vẫn phải sử dụng tiếng Việt đầy đủ và lễ phép. Tiếng Anh chủ yếu xuất hiện trong những lúc hai chị em chơi, đọc sách hoặc thực hành cùng nhau.

02

Khi chị làm "cô giáo nhí", em làm "học trò thần tượng"

Ngoài việc cùng trò chuyện, Su Hào còn đảm nhận vai trò “cô giáo nhí” của em. 

Su Hào lớn hơn, khá chững chạc, có tính quan sát và kiên nhẫn. Cô bé cũng có ý thức trách nhiệm với em trai. Trong khi đó, Tiger lại là một cậu bé tinh nghịch, nhiều năng lượng và thích khám phá. Cậu bé đặc biệt thích đặt câu hỏi, phản biện và thường chỉ hợp tác khi cảm thấy việc học đủ thú vị.

Sự khác biệt ấy lại vô tình tạo nên một cách học phù hợp với cả hai.

Việc Su Hào kiên nhẫn giảng Toán hay tiếng Anh cho em không phải một buổi học cứng nhắc mà là cách hai chị em biến việc học thành trò chơi nhập vai. Tiếng Anh và Toán học qua cách truyền đạt mộc mạc của Su Hào trở thành những trò chơi khám phá, giúp Tiger ngấm tư duy logic một cách rất tự nhiên.

Khi Su Hào giảng bài, Tiger không có cảm giác đang ngồi trước một giáo viên hay bị người lớn kiểm tra. Cậu bé được hỏi, được phản biện, được làm sai rồi thử lại. 

Thay vì đứng ngoài soi lỗi hay chốt phương án đúng sai, người mẹ nhường trọn "quyền lực" lớp học cho Su Hào. Cảm nhận được niềm tin tuyệt đối từ mẹ, cô bé 10 tuổi tự sinh ra tinh thần trách nhiệm, sự chỉn chu và lòng kiên nhẫn. Quá trình tự tìm cách giảng giải cho em hiểu cũng giúp tư duy diễn đạt của Su Hào trở nên mạch lạc và logic hơn mỗi ngày.

“Thực ra việc để Su Hào làm "cô giáo" của em không phải là chiến lược tính toán trước, nhưng đúng là nó mang lại kết quả bất ngờ giúp mình "nhàn" hơn rất nhiều. Khi mình cho con sự tin tưởng và nhường không gian cho hai chị em tự kết nối, mẹ sẽ bớt phải đóng vai người giám sát”, chị Hằng tâm sự.

03

Cho con không gian được sai và tự sửa

Ngoài việc học, những việc nhỏ như nhặt rau, rửa cà chua, lau bàn, gấp quần áo hay phụ mẹ trong bếp được chị Hằng cho hai con thực hiện từ sớm. Với chị Hằng, đó không phải những “nhiệm vụ” nặng nề mà là cách để trẻ học kỹ năng sống ngay trong chính ngôi nhà của mình.

Nhìn con lóng ngóng làm đổ vỡ, bày hầy ra bếp hay dạy em chưa đúng, tâm lý làm mẹ ai cũng dễ nổi cơn "sốt ruột" và muốn nhảy vào làm hộ cho xong. Nhưng chị luôn tự nhắc mình một điều: Nếu mẹ không cho con cơ hội làm sai, con sẽ chẳng bao giờ học được cách làm đúng.

Để kiềm chế sự sốt ruột đó, chị giữ cho mình mấy góc nhìn rất thực tế:

Chị chấp nhận ngay từ đầu là bếp chắc chắn sẽ bẩn, trứng có thể bị cháy, hay Su Hào dạy em có đoạn chưa chuẩn. Chị coi những sự "bừa bộn" đó là học phí tất yếu để con trưởng thành. Thay vì xót cái bếp hay tiếc chút thời gian, chị đổi lại được sự tự tin và tính tự lập của hai đứa.

Những lúc thấy con làm hỏng, chị không mắng. Chị đứng quan sát, hít một hơi sâu để bình tĩnh lại rồi gợi ý nhẹ nhàng: "Chỗ này hình như hơi bắn dầu nhỉ, lần sau mình hạ nhỏ lửa xuống một chút xem sao nhé". Chị biến lỗi sai thành bài học kinh nghiệm chứ không biến nó thành một cuộc cãi vã.

Trong khoảng thời gian hai chị em tự chơi, tự học hoặc làm việc nhà, mẹ có thể tập trung xử lý công việc online nhưng vẫn quan sát các con.

Mỗi khi hai chị em "chí chóe" hay bất đồng ý kiến, người mẹ chọn cách quan sát thay vì vội vã nhảy vào phân xử. Trong không gian tự quyết đó, Su Hào tự học cách hạ giọng, đổi sang phương pháp giải thích mộc mạc hơn, còn Tiger cũng nhanh chóng dịu lại để tiếp tục hợp tác cùng chị.

04

Mẹ thảnh thơi nhờ cả nhà cùng chung tay vì tổ ấm

Khi những clip ghi lại khoảnh khắc đời thường của hai chị em học tập và vui chơi cùng nhau thu hút hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội, gia đình nhận được không ít lời khen ngợi. Tuy nhiên, áp lực lớn nhất của người mẹ không phải là làm sao để con tiếp tục nổi tiếng mà là giữ cho các con một tuổi thơ bình yên và hồn nhiên đúng độ tuổi.

Su Hào và Tiger không có tài khoản mạng xã hội riêng, không trực tiếp đọc những bình luận trên mạng và không sử dụng điện thoại thông minh theo cách của người lớn. Việc quản lý kênh và các phản hồi từ cộng đồng do mẹ đảm nhận. Những bình luận trái chiều hay soi xét đều được mẹ chọn cách lướt qua hoặc xóa bỏ.

Nhờ vậy, những video được chia sẻ vẫn chỉ là những lát cắt đời thường, thay vì trở thành áp lực để hai đứa trẻ phải liên tục thể hiện bản thân. Ở nhà, Su Hào vẫn là cô bé 10 tuổi thích chơi với em, còn Tiger vẫn là cậu bé 7 tuổi tinh nghịch, thích khám phá.

Với chị Hằng, cha mẹ không nhất thiết phải trở thành người theo sát từng bước chân của con. Vai trò quan trọng hơn là tạo một môi trường đủ an toàn, trao cho trẻ quyền được thử sức và sẵn sàng xuất hiện khi con thực sự cần. 

Cha mẹ vẫn quan sát, vẫn đặt ra những giới hạn cần thiết nhưng không làm thay những điều con có thể tự làm; không vội vàng giải quyết mọi khó khăn nhưng cũng không bỏ mặc khi con cần giúp đỡ.

Trong gia đình chị Hằng, “nhà mình có nhau” không chỉ nằm trong những lúc cả nhà quây quần. Nó xuất hiện từ những điều rất nhỏ: chị gái chỉ bài cho em, em trai gọi chị cùng chơi; hai chị em cùng nhặt rau, lau bàn, gấp quần áo; mẹ làm việc nhưng vẫn dõi theo các con; bố dù thường xuyên công tác xa vẫn là một phần trong cuộc sống và hành trình trưởng thành của hai đứa trẻ.

Bố thường xuyên công tác xa nhà nên không phải lúc nào cũng có mặt trong những sinh hoạt hàng ngày. Nhưng khoảng cách ấy không khiến vai trò của người bố trở nên mờ nhạt. Những câu chuyện của con, việc học, những thay đổi nhỏ trong cuộc sống của hai bé vẫn được bố mẹ cùng quan tâm.

Mỗi người một phần việc, mỗi người một cách đồng hành.

 Có lẽ chính từ những điều tưởng như rất nhỏ ấy, trẻ học được cách sống cùng người khác, biết chia sẻ trách nhiệm và hiểu rằng mình cũng có thể đóng góp cho gia đình.

Theo chị Hằng, sự trưởng thành của một đứa trẻ không đến từ những lộ trình giáo dục đắt đỏ hay áp lực kỳ vọng. Nó đến từ một mái nhà bình yên, nơi con cảm nhận được tình yêu thương không điều kiện, sự tin tưởng tuyệt đối của bố mẹ và có đủ khoảng trống tự do để tự do lớn lên thành chính mình.

Sự “nhàn” của người mẹ thực ra không đến từ việc chị làm ít hơn, mà từ cách cả gia đình cùng chia sẻ việc nhà, việc học và cả trách nhiệm chăm sóc lẫn nhau. Mỗi người một phần việc, mỗi đứa trẻ một vai trò, để trong căn nhà ấy, không ai chỉ là người được chăm sóc mà cũng có thể trở thành người chăm sóc người khác.