Trào lưu phơi nắng gây chú ý, có người nói đỡ đau xương khớp, thoát vị đĩa đệm: Bác sĩ nói sự thật là gì

Phơi nắng vốn là thói quen quen thuộc, từ ngồi hong nắng buổi sáng đến nằm thư giãn dưới ánh mặt trời. Nhưng thời gian gần đây, thói quen này lại được nhắc đến trên mạng xã hội với nhiều công dụng được truyền tai nhau, không chỉ giúp cơ thể thư thái mà còn có thể cải thiện các vấn đề sức khỏe kéo dài.

Trong các hội nhóm chia sẻ kinh nghiệm phơi nắng, nhiều người kể rằng sau một thời gian thực hiện, tình trạng đau cổ vai gáy, đau lưng, nhức mỏi xương khớp có dấu hiệu thuyên giảm. Thậm chí, có ý kiến cho rằng phơi nắng còn giúp cải thiện thoát vị đĩa đệm, thoái hóa đốt sống cổ hay một số bệnh lý về phổi. Những chia sẻ này khiến không ít người xem phơi nắng như một phương pháp dưỡng sinh đơn giản, dễ thực hiện và không tốn kém.

Vậy ánh nắng mặt trời có thực sự tác động đến những bệnh lý này? Cảm giác bớt đau sau khi phơi nắng có phải dấu hiệu tổn thương đang hồi phục, hay chỉ là sự cải thiện triệu chứng tạm thời? Đâu là cơ sở khoa học đằng sau những trải nghiệm đang được chia sẻ trên mạng xã hội?

Dưới đây, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam. đã có những chia sẻ về vấn đề này như sau: Hiện chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy ánh nắng chữa khỏi hay phục hồi cấu trúc các bệnh này. Lý do khá dễ hiểu là vì, tia nắng chỉ xuyên qua được lớp biểu bì và trung bì của da, sâu khoảng vài milimet. Nó không thể đi qua lớp cơ lưng dày và xương để tác động vào đĩa đệm hay tủy sống.

BS Nguyễn Huy Hoàng nói thêm: Thoát vị đĩa đệm xảy ra khi lớp vỏ xơ của đĩa đệm bị rách hoặc yếu, phần nhân nhầy bên trong lòi ra và chèn vào rễ thần kinh hoặc tủy sống. Thoái hóa đốt sống cổ là quá trình lão hóa kéo dài của sụn và đĩa đệm, kèm theo sự hình thành gai xương. Ánh nắng không làm khối thoát vị co lại và cũng không làm gai xương biến mất. Ngay cả các kỹ thuật y học tái tạo như tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) hay nghiên cứu tế bào gốc, theo các chuyên gia cột sống, chủ yếu giúp giảm viêm, giảm đau và cải thiện vận động. Những kỹ thuật này chưa thể tái tạo hoàn toàn một đĩa đệm đã thoái hóa. 

Với bệnh phổi như xẹp phổi, tổn thương nằm sâu trong lồng ngực, thường do tắc nghẽn phế quản hoặc chèn ép khoang màng phổi. Tia cực tím không vượt qua được thành ngực để làm phổi nở ra.

Dù vậy, nhiều người vẫn thấy đỡ đau sau khi phơi nắng. Cảm giác này là có thật, nhưng có thể giải thích bằng ba yếu tố, không liên quan đến việc bệnh được chữa.

Thứ nhất là chất giảm đau tự nhiên: Khi da tiếp xúc tia UV, cơ thể tiết ra beta-endorphin, một chất giảm đau nội sinh có cơ chế gần giống morphin. Chất này làm dịu cơn đau và tạo cảm giác dễ chịu, thậm chí có thể gây thói quen muốn phơi nắng tiếp. Cơn đau giảm đi, nhưng đĩa đệm hay khớp tổn thương vẫn còn nguyên.

Thứ hai là hiệu ứng chườm nóng: Nắng mang theo tia hồng ngoại và nhiệt, tác dụng giống chườm nóng hoặc đèn hồng ngoại trong vật lý trị liệu. Mạch máu dưới da giãn ra, máu lưu thông tốt hơn, các cơ quanh cột sống bớt co cứng. Vì vậy vùng cổ, vai, gáy và thắt lưng thấy nhẹ hơn trong lúc và sau khi phơi.

Thứ ba là thay đổi thói quen đi kèm: Khi phơi nắng, người ta thường nằm thẳng nghỉ 15–30 phút mỗi ngày, tạm ngưng công việc nặng, không cúi gập cổ và hít thở sâu ở nơi thoáng. Nằm nghỉ giúp giảm áp lực lên cột sống, rễ thần kinh bớt sưng. Hít thở sâu giúp các phế nang vùng đáy phổi hoạt động nhiều hơn nên ngực thấy thông thoáng hơn.

Theo các bác sĩ da liễu, chính chuỗi nghỉ ngơi, thư giãn cơ và tập thở mới tạo cảm giác khỏe, còn tia nắng không chữa bệnh gốc. Cảm giác bớt đau chỉ là dấu hiệu triệu chứng nhẹ đi trong một lúc. Nó không có nghĩa là bệnh đang tự khỏi. Người bệnh nếu chủ quan sẽ dễ bỏ qua điều trị cần thiết, trong khi tổn thương bên trong vẫn có thể tiến triển.