Thủng hai thành thực quản do nuốt phải lưỡi dao lam

Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai

Người bệnh 45 tuổi, trú tại Ninh Bình, xuất hiện đau họng khi đang ăn mì tôm. Sau khi được phát hiện có dị vật ở đoạn 1/3 trên thực quản tại một phòng khám tư nhân, người bệnh được chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình vào chiều cùng ngày.

Khi nhập viện, người bệnh tỉnh, đau họng, tức ngực, nói khó do đau, mạch nhanh. Kết quả chụp X-quang cho thấy tràn khí lan tỏa trong trung thất và vùng nền cổ hai bên. Hình ảnh chụp cắt lớp vi tính xác định một lưỡi dao lam nằm trong lòng thực quản, ngang mức đốt sống ngực D2-D3, kèm dày thành thực quản, phù nề và tràn khí trung thất.

Đây là những dấu hiệu của thủng thực quản, tổn thương nguy hiểm có thể dẫn đến viêm trung thất, áp xe trung thất, sốc nhiễm khuẩn và đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Ngay sau khi có kết quả chẩn đoán hình ảnh, bệnh viện tổ chức hội chẩn đa chuyên khoa với sự tham gia của các đơn vị Điện quang, Tiêu hóa, Phẫu thuật tiêu hóa, Phẫu thuật lồng ngực và Gây mê hồi sức. Các bác sĩ thống nhất phương án lấy dị vật qua nội soi dưới gây mê nội khí quản tại phòng mổ, đồng thời đóng các vị trí tổn thương nếu điều kiện cho phép.

Thách thức của ca bệnh là lưỡi dao lam có cạnh sắc, cắm sâu và gây thủng hai thành thực quản đối diện nhau tại đoạn 1/3 trên. Đây là vị trí có lòng thực quản hẹp, không gian thao tác hạn chế, nguy cơ làm tổn thương lan rộng nếu lấy dị vật không chính xác.

Ca can thiệp được thực hiện ngay trong đêm. Qua nội soi, các bác sĩ xác định lưỡi dao lam nằm cách cung răng trên khoảng 20 cm, cắm sâu vào hai thành thực quản. Sau khi lấy dị vật, ê-kíp phát hiện hai vết rách lớp cơ đối diện nhau, mỗi vết dài khoảng 2 cm, trong đó có một vị trí thủng kèm thoát khí.

Các bác sĩ sử dụng clip đôi để khép mép lỗ thủng và đường rách lớp cơ, sau đó bổ sung 9 clip để đóng kín vùng niêm mạc. Quá trình nội soi kéo dài khoảng 1 giờ 30 phút, kết thúc vào khoảng nửa đêm.

Trong cùng cuộc gây mê, ekip phẫu thuật tiêu hóa tiếp tục thực hiện mở thông dạ dày và mở thông hỗng tràng. Mở thông dạ dày giúp giải áp, hạn chế dịch và thức ăn trào ngược lên thực quản; mở thông hỗng tràng tạo đường nuôi dưỡng trực tiếp, giúp người bệnh tạm thời không phải ăn qua đường miệng trong thời gian tổn thương hồi phục.

Sau can thiệp, người bệnh được theo dõi tại Khoa Gây mê hồi sức và rút ống nội khí quản vài giờ sau đó. Sáng hôm sau, bệnh nhân tỉnh táo, tự thở, các chỉ số tuần hoàn và hô hấp ổn định, được chuyển đến Khoa Ngoại tổng hợp để tiếp tục điều trị kháng sinh, nuôi dưỡng và theo dõi tình trạng tràn khí trung thất.

Theo các bác sĩ, nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, thủng thực quản có thể gây viêm hoặc áp xe trung thất, khiến việc điều trị phức tạp hơn, thậm chí đe dọa tính mạng.

Từ trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo người dân chú ý trong quá trình ăn uống, không ăn vội, nhai kỹ và thận trọng với thực phẩm có xương, dăm hoặc vật cứng.

Khi nghi ngờ nuốt phải dị vật, đặc biệt là vật sắc nhọn như dao lam, kim hoặc xương nhọn, tuyệt đối không cố nuốt thêm cơm, bánh mì để đẩy dị vật xuống; không tự móc họng hoặc dùng dụng cụ lấy dị vật vì có thể làm tổn thương nghiêm trọng hơn.

Nếu xuất hiện đau họng, đau ngực, khó nuốt, khó nói hoặc khó thở sau khi ăn uống, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám. Trường hợp khó thở hoặc đau ngực dữ dội cần gọi cấp cứu 115.