Nhà tâm lý học nổi tiếng nói: Nếu EQ của bạn chỉ ở mức trung bình, khuyên chân thành, hãy cẩn trọng khi tiếp xúc với nhóm người này!

Trong cuộc sống hàng ngày, bạn có phải là một người giỏi quan sát? Những người làm công tác tư vấn tâm lý thường có thói quen tự nhiên là chú ý đến hành vi và đặc điểm của người khác trong các tình huống xã hội.

Nhà tâm lý học nổi tiếng Carl Jung (Thụy Sĩ) từng chia nhân cách con người thành hai nhóm chính: nhóm hướng nội và nhóm hướng ngoại. Trong đời sống, điều này tương ứng với những người thích bày tỏ quan điểm giữa đám đông và những người trầm lặng, có phần kín tiếng. Hai nét tính cách này đều có những giá trị riêng, rất khó để khẳng định bên nào ưu việt hơn.

Tuy nhiên, nếu năng lực ứng xử xã hội và trí tuệ cảm xúc của bạn chỉ ở mức trung bình, lời khuyên chân thành là nên cẩn trọng khi tiếp xúc với những người ít nói.

Hai bản chất trái ngược đằng sau sự im lặng

Thông thường, một người ít phát ngôn trong các cuộc giao tiếp thường xuất phát từ hai lý do hoàn toàn khác nhau. Trường hợp thứ nhất, họ là những người còn trẻ, thiếu trải nghiệm sống và chưa sành sỏi đường đời. Khi xuất hiện ở những nơi cần giao tiếp, họ dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, lúng túng vì không tìm được chủ đề trò chuyện, từ đó tạo cảm giác bộc bạch kém hoặc ngô ngê.

Trường hợp thứ hai nguy hiểm hơn rất nhiều: họ là những người có tâm tư sâu sắc, hiểu rất rõ giá trị của sự im lặng. Trong quá trình lắng nghe, họ âm thầm quan sát diện mạo, hành vi và thái độ của người đối diện để đọc vị những suy nghĩ thực sự bên trong. Từ những dữ liệu quan sát được, họ sẽ đưa ra nhận định và quyết định mang tính chiến lược. Nhìn bề ngoài họ có vẻ trầm lặng, nhưng vào những thời điểm then chốt cần đưa ra quan điểm, họ lại cất lời vô cùng sắc bén và có trọng lượng. Nếu không sở hữu kỹ năng xã hội đủ vững vàng, bạn rất khó để làm chủ cuộc chơi khi đối đầu với nhóm người này.

Sức mạnh ngầm của những người hướng nội kiềm lời

Thống kê cho thấy khoảng 70% người thành công trên thế giới thuộc nhóm người hướng nội ít nói, điển hình như nhà vật lý thiên tài Albert Einstein hay nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett. Hoặc như trường hợp của Steve Jobs - nhà sáng lập Apple, người có sở thích cá nhân chủ yếu là đọc sách, xem phim và hành thiền. Trong các cuốn tiểu sử, Jobs được mô tả là người rất kín tiếng ngoài đời thực, ít bạn bè và không duy trì nhiều mối quan hệ thân thiết. Tuy nhiên, nếu quan sát các sự kiện ra mắt sản phẩm của Apple thời kỳ đỉnh cao, ai cũng phải thừa nhận khả năng diễn đạt của ông cực kỳ mượt mà, logic và chặt chẽ. Điều đó chứng minh rằng, những người ít nói không hề thiếu kỹ năng giao tiếp; họ chỉ đơn giản là không muốn lãng phí năng lượng vào những cuộc đối thoại hời hợt, vô nghĩa.

Nhiều người hướng ngoại thường tự hào về khả năng ăn nói bộc bạch, dễ dàng làm quen với người lạ hay còn gọi là sự "tự nhiên quá mức". Thế nhưng thực tế cho thấy, thế giới nội tâm của họ đôi khi lại không vững vàng và kiên định bằng những người trầm lặng.

Thấu thị tâm lý và trí tuệ cảm xúc vượt trội

Theo "Thuyết thức tỉnh" (Arousal Theory) của nhà tâm lý học Hans Eysenck, so với những người nói nhiều, người ít nói có khả năng nhận diện và lọc lựa thông tin chuẩn xác hơn rất nhiều. Họ có xu hướng dành thời gian để duy trì các mối quan hệ có chiều sâu, kết nối cảm xúc chân thành với những người quan trọng, hoặc trao đổi tri thức với những người giàu trí tuệ. Điều này có nghĩa là, khi bạn cảm thấy một ai đó ít nói, rất có thể họ chỉ đang cảm thấy việc trò chuyện với bạn là không cần thiết nên chủ động chọn sự im lặng.

Nghe có vẻ phũ phàng, nhưng thực tế những người ít nói luôn biết cách đeo những "mảnh mặt nạ" phù hợp với từng hoàn cảnh. Danh hài Quách Đức Cương (Trung Quốc) từng chia sẻ trong một buổi phỏng vấn: "Tôi trên sân khấu và dưới sân khấu là hai con người hoàn toàn khác nhau. Dưới sân khấu, tôi thực chất là một người hướng nội, không thích tán gẫu, không thích hát hò nhậu nhẹt, thậm chí việc ngồi ăn chung bàn với người lạ cũng làm tôi không thoải mái" . chính vì dành nhiều thời gian để khám phá nội tâm, nên khi đưa ra quyết định, người ít nói thường lắng nghe sự chỉ dẫn từ bên trong và cân nhắc bài toán tối đa hóa lợi ích. Sự im lặng của họ trong giao tiếp không phải vì sợ hãi, mà là họ đang chờ thời cơ thích hợp để đọc vị kế hoạch của đối phương, đồng thời giữ cho bản thân trở nên khó đoán định.

Một nghiên cứu tâm lý học của Đại học Yale thực hiện năm 2018 đã chỉ ra rằng: Mức độ hướng nội trong nét tính cách tỉ lệ thuận với trí tuệ cảm xúc (EQ) và độ chính xác khi suy luận các hiện tượng tâm lý xã hội. Nói một cách đơn giản, một người càng ít nói thì trí tuệ cảm xúc của họ càng cao, khả năng thấu hiểu diễn biến tâm lý của người đối diện càng trở nên sắc bén.

Nhìn chung, những người ít nói luôn mang lại cảm giác tin cậy, vững vàng và khả năng quản lý cảm xúc cực kỳ tốt. Họ giống như một "củ hành tây" - thế giới nội tâm không bao giờ dễ dàng phô bày ra bên ngoài, mà buộc người khác phải bóc tách từng lớp mới có thể dần thấu hiểu được bản chất sâu sắc giấu kín bên trong.