Người phụ nữ 38 tuổi đau bụng dữ dội, máu trắng đục như sữa, bác sĩ cảnh báo nguyên nhân từ thói quen ăn uống quen thuộc

Người phụ nữ được gọi là Tiểu Viên đã sinh sống và làm việc tại Ninh Ba (Trung Quốc) nhiều năm. Cô cùng chồng kinh doanh một cửa hàng ngỗng quay, trong đó người chồng phụ trách chế biến còn cô đảm nhận việc bán hàng.

Trong sinh hoạt hằng ngày, Tiểu Viên có thói quen ăn nhiều thịt, thường xuyên ăn ngỗng quay, uống nước ngọt và ít uống nước lọc. Theo thời gian, cân nặng của cô tăng dần.

Một buổi sáng gần đây, sau khi ăn sáng, Tiểu Viên đột nhiên xuất hiện cơn đau quặn dữ dội ở vùng bụng trên. Cơn đau kéo dài, lan ra sau lưng, kèm theo buồn nôn và nôn ói. Đến tối cùng ngày, khi cơn đau trở nên không thể chịu đựng được, cô mới đến khoa cấp cứu của Bệnh viện Nhân dân quận Hải Thự.

Kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ amylase trong máu của bệnh nhân lên tới 1.652 U/L. Hình ảnh chụp CT ổ bụng xác nhận tình trạng viêm tụy cấp.

Tuy nhiên, điều khiến các bác sĩ đặc biệt lo ngại là kết quả xét nghiệm mỡ máu. Chỉ số triglyceride của Tiểu Viên đạt 42,58 mmol/L, trong khi khoảng tham chiếu của phòng xét nghiệm là 0-1,70 mmol/L. Như vậy, triglyceride trong máu của cô cao gấp khoảng 25 lần giới hạn trên bình thường. Chỉ số cholesterol toàn phần cũng lên tới 17,70 mmol/L, cao hơn 3 lần giới hạn trên của khoảng tham chiếu 5,17 mmol/L.

Dựa trên các kết quả thăm khám, bệnh nhân được chẩn đoán mắc viêm tụy cấp do tăng triglyceride máu. Đây là một tình trạng có thể diễn biến nghiêm trọng, cần được điều trị kịp thời để hạn chế nguy cơ biến chứng.

Sau khi đánh giá tình trạng người bệnh, bác sĩ nhanh chóng triển khai phương pháp thay huyết tương. Quá trình điều trị kéo dài gần 3 giờ.

Theo các bác sĩ, huyết tương bình thường có màu vàng nhạt và tương đối trong. Khi nồng độ triglyceride cùng các chất béo khác trong máu tăng quá cao, huyết tương có thể trở nên đục như sữa. Hiện tượng này được gọi là huyết tương dưỡng chấp hoặc máu đục như sữa, thường được mô tả bằng thuật ngữ lipemic blood.

Vì sao máu có thể chuyển sang màu trắng đục?

Triglyceride là một dạng chất béo lưu hành trong máu, có vai trò cung cấp và dự trữ năng lượng cho cơ thể. Sau bữa ăn, triglyceride được vận chuyển trong máu dưới dạng các hạt lipoprotein. Khi nồng độ những hạt này tăng quá cao, chúng có thể khiến huyết tương mất đi độ trong suốt, tạo nên màu trắng đục như sữa.

Hiện tượng này không có nghĩa toàn bộ máu trong cơ thể chuyển thành màu trắng. Màu sắc bất thường chủ yếu được quan sát ở phần huyết tương sau khi máu được xử lý để tách các thành phần.

Trong trường hợp của Tiểu Viên, lượng triglyceride tăng rất cao là dấu hiệu cảnh báo rối loạn chuyển hóa mỡ nghiêm trọng, đồng thời là yếu tố liên quan trực tiếp đến nguy cơ viêm tụy cấp.

Sau khi được thay huyết tương, kết quả xét nghiệm vào ngày hôm sau cho thấy triglyceride của bệnh nhân giảm từ 42,58 xuống còn 6,14 mmol/L. Cholesterol toàn phần cũng giảm từ 17,70 xuống 7,78 mmol/L.

Dù các chỉ số vẫn cao hơn mức bình thường, mức giảm đáng kể này đi kèm với sự cải thiện rõ rệt về triệu chứng.

Ăn nhiều thịt, uống nước ngọt có phải nguyên nhân khiến mỡ máu tăng vọt?

Theo thông tin từ bệnh viện, Tiểu Viên thường xuyên ăn ngỗng quay, uống đồ uống có đường, ít uống nước lọc và tăng cân trong thời gian dài. Đây là những yếu tố có thể góp phần làm rối loạn chuyển hóa chất béo.

Đáng chú ý, triglyceride không chỉ tăng do ăn nhiều thực phẩm chứa chất béo. Việc tiêu thụ quá nhiều đường, đặc biệt là đường bổ sung trong nước ngọt, trà sữa và các loại đồ uống có đường, cũng có thể làm tăng triglyceride. Khi cơ thể tiếp nhận lượng năng lượng vượt quá nhu cầu, phần năng lượng dư thừa có thể được chuyển hóa và dự trữ dưới dạng chất béo.

Thừa cân, béo phì, uống nhiều rượu bia, đái tháo đường kiểm soát kém, suy giáp, một số loại thuốc và yếu tố di truyền cũng có thể góp phần làm triglyceride tăng cao.

Vì vậy, không thể kết luận chỉ riêng việc ăn ngỗng quay hay uống ít nước lọc đã khiến Tiểu Viên bị viêm tụy cấp. Tình trạng này có thể là kết quả của nhiều yếu tố kết hợp. Việc uống đủ nước có lợi cho sức khỏe nói chung, nhưng uống nhiều nước không thể thay thế việc kiểm soát mỡ máu hoặc điều trị tăng triglyceride nghiêm trọng.

Làm thế nào để phòng ngừa mỡ máu cao và viêm tụy cấp?

Để giảm nguy cơ rối loạn mỡ máu, các chuyên gia khuyến nghị duy trì chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học, đồng thời kiểm tra sức khỏe định kỳ.

1. Điều chỉnh chế độ ăn

Hạn chế các món chiên rán, thịt nhiều mỡ, thực phẩm giàu chất béo bão hòa và các loại đồ uống chứa nhiều đường. Không nên thường xuyên tiêu thụ những bữa ăn có lượng năng lượng quá lớn. Người có triglyceride cao cần được tư vấn chế độ ăn phù hợp với mức độ rối loạn mỡ máu, thay vì tự áp dụng một chế độ ăn kiêng chung.

2. Hạn chế rượu bia

Rượu bia có thể làm triglyceride tăng cao ở một số người. Với người có triglyceride tăng nghiêm trọng hoặc từng bị viêm tụy do tăng triglyceride, việc kiêng rượu bia theo hướng dẫn của bác sĩ đặc biệt quan trọng.

3. Duy trì vận động và kiểm soát cân nặng

Nên hướng tới ít nhất 150 phút vận động cường độ vừa mỗi tuần, chẳng hạn đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội, nếu tình trạng sức khỏe cho phép. Kết hợp vận động với chế độ ăn hợp lý giúp kiểm soát cân nặng và cải thiện chuyển hóa chất béo.

4. Kiểm tra mỡ máu định kỳ

Xét nghiệm lipid máu giúp phát hiện sớm những bất thường về triglyceride và cholesterol. Người có tiền sử rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, thừa cân hoặc bệnh lý chuyển hóa nên trao đổi với bác sĩ về tần suất kiểm tra phù hợp.

5. Tuân thủ điều trị

Người được chẩn đoán tăng triglyceride cần thực hiện đúng chỉ định về chế độ ăn, thuốc và lịch tái khám. Không tự ý ngừng thuốc khi thấy cơ thể khỏe hơn. Với những trường hợp triglyceride tăng rất cao, việc điều trị cần được triển khai sớm để giảm nguy cơ viêm tụy cấp.

Ngoài ra, cần đặc biệt chú ý các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng dữ dội kéo dài ở vùng bụng trên, đau lan ra sau lưng, buồn nôn hoặc nôn liên tục. Đây có thể là biểu hiện của viêm tụy cấp hoặc một tình trạng cấp cứu khác.

Nếu xuất hiện những triệu chứng này, người bệnh không nên cố chịu đựng hay tự điều trị tại nhà mà cần đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám.

Nguồn và ảnh: QQ