Nghiên cứu tâm lý: Những đứa trẻ lớn lên nghèo khổ, chật vật thường được nuôi dạy bởi 3 kiểu bố này
Có câu nói "tầm nhìn của cha là kết cục của con".
Nhà tâm lý học nổi tiếng người Mỹ Edward C. Tolman đã thực hiện một thí nghiệm. Ông chia những con chuột thành ba nhóm A, B và C, rồi đặt chúng vào ba mê cung giống nhau. Tại cửa mê cung của nhóm A, ông đặt thức ăn hấp dẫn. Trong mê cung của nhóm B, ông không đặt gì cả. Trong mê cung của nhóm C, mười ngày đầu không có thức ăn, từ ngày thứ mười một, ông đặt thức ăn ở cửa mê cung.
Qua quan sát, ông rút ra kết luận: nhóm A mất 14 ngày để ra khỏi mê cung; nhóm B không tìm thấy lối ra; nhóm C lang thang mười ngày, nhưng sau khi có thức ăn, chỉ mất ba ngày để tìm ra lối ra, tổng cộng là 13 ngày.
Tình huống tương tự xảy ra với con người cũng cho kết quả tương tự. Đây chính là "Định luật mê cung" - đi không mục tiêu sẽ giúp một người hình thành nhận thức tổng thể, biết một "diện"; luôn hướng tới một mục tiêu khiến người ta thiếu nhận thức tổng thể, chỉ có một "tuyến".
Từ góc độ giáo dục gia đình, người cha là trụ cột, thường ngày mọi người có thói quen "theo sự chỉ dẫn của cha". Do đó, có câu nói "tầm nhìn của cha là kết cục của con".
Khi người cha không thể kết hợp "tuyến" và "diện", rất dễ rơi vào cực đoan, từ đó khiến con cái trở thành người "tầng lớp dưới", trái ngược với kỳ vọng nuôi dạy con.
![Nghiên cứu tâm lý: Những đứa trẻ lớn lên nghèo khổ, chật vật thường được nuôi dạy bởi 3 kiểu bố này- Ảnh 1. Nghiên cứu tâm lý: Những đứa trẻ lớn lên nghèo khổ, chật vật thường được nuôi dạy bởi 3 kiểu bố này- Ảnh 1.](https://afamilycdn.com/150157425591193600/2024/7/21/93b1554c0ade559548cccd1123d958d2-17215497887271131888183-1721551684697-1721551687392733755150.jpeg)
Ảnh minh họa
01
Một người cha “quá vị lợi” không thể nuôi dạy những đứa con lớn lên bình yên
Chuột của nhóm A ngửi thấy mùi thức ăn ngay từ đầu, nên nhanh chóng đi theo một hướng mà bỏ qua sự phức tạp của mê cung, kết quả là dục tốc bất đạt.
Cuộc đời không bao giờ suôn sẻ, cũng không phải là một đường thẳng. Người cha quá thực dụng, ngay từ đầu đã bảo con hướng tới một mục tiêu cụ thể, rồi cố gắng hết sức. Nhưng giữa đường có những ngã rẽ, những thăng trầm, thì người cha không dự đoán được.
Xác suất con cái gặp trở ngại tăng lên đáng kể. Một lần lại một lần gặp trở ngại, khiến tốc độ tiến lên của con rất chậm, cũng rất mệt mỏi, thậm chí bị tổn thương khắp mình mẩy.
Chúng ta hãy nhìn vào Du Tông Vũ, con trai của nhà thơ Đỗ Phủ. Khi còn nhỏ, Tông Vũ viết một bài thơ, nội dung cụ thể không rõ. Nhưng Đỗ Phủ lại hết lời khuyến khích con trở thành một nhà văn nổi tiếng. Lịch sử chứng minh rằng Tông Vũ không có thành tựu gì, chỉ để lại những ghi chép đơn giản như “cưới Hà thị, an táng ở Hành Sơn. Sinh con nối nghiệp. Mất năm không rõ”.
Từ góc độ nuôi dạy con cái, nâng càng cao, ngã càng đau; hy vọng càng lớn, thất vọng càng nhiều.
Ngay từ khi con chào đời, người cha đã xác định con phải trở thành sinh viên đại học danh tiếng, nhóm thu nhập cao, doanh nhân thành đạt, để con gánh vác vinh quang gia đình. Trông có vẻ con có mục tiêu rất vững chắc, nhưng thực ra là hướng đến lợi ích, rất dễ trở thành người chỉ biết chạy theo lợi ích.
Khi thành tích học tập của con giảm sút, khởi nghiệp thất bại, không tìm được việc làm, con sẽ rất suy sụp, lại gượng dậy tinh thần, từng bước đều chật vật. Tự nhiên là khó có thể vươn lên cao.
02
Người cha "nuôi thả mù quáng" không nuôi được đứa con có sự tập trung
Chuột của nhóm B hoàn toàn tự do, không có mục tiêu, tự mình tìm kiếm lối ra, vì vậy không bao giờ tìm được lối ra. Khi còn nhỏ, chúng ta học câu chuyện “Chú mèo câu cá”.
Chú mèo một mình đi câu cá, đặt cần câu xuống nước, nhưng một lát lại bị bướm trên bờ thu hút, một lát lại đi đuổi theo ếch, một lát lại vui đùa với bạn bè. Cả ngày, chú mèo không câu được con cá nào.
Tính cách của trẻ em là thích chơi, tò mò về mọi thứ. Vì vậy rất dễ thay đổi mục tiêu của mình. Hôm nay thề trở thành nhà khoa học, ngày mai lại thay đổi, muốn phiêu du khắp thế gian. Xem xong một bộ phim, liền muốn trở thành Iron Man. Đi du lịch một lần, cảm thấy rất thích thú, lại quyết định trở thành một du khách.
Một số người cha không có bất kỳ sự hướng dẫn nào cho mục tiêu của con. Con làm gì cũng “mặc kệ cho chúng đi”. Nuôi thả, trông có vẻ là yêu, thực ra là buông thả, là thiếu trách nhiệm.
Chúng ta hãy nhìn Tô Tuân, một trong tám nhà văn lớn thời Đường - Tống trong lịch sử văn học Trung Quốc. Từ nhỏ ông đã chỉ biết vui chơi, tiêu tiền của gia đình. Khi còn nhỏ cũng được đưa vào trường, học cách ngắt câu, làm thơ văn, nhưng không hứng thú, cũng không thấy thành tích, liền bỏ cuộc. Thái độ của cha ông là “mặc kệ không hỏi”.
Đến hơn hai mươi tuổi, đã kết hôn. Vợ ông nhiều lần hướng dẫn, Tô Tuân mới thu bớt tính xấu, bắt đầu nỗ lực học hành. Nếu không có sự xuất hiện của vợ, Tô Tuân rất có khả năng trở thành một kẻ thất nghiệp, sống dựa vào gia đình.
03
Người cha "không tàn nhẫn" không nuôi được đứa con có sự kiên trì
Chuột của nhóm C, mười ngày đầu không thấy thức ăn, nên chạy vòng quanh. Mặc dù không làm được gì, nhưng đã có ấn tượng về môi trường xung quanh. Sau mười ngày, phát hiện ra thức ăn, liền dựa vào kinh nghiệm trước đó, tìm thấy lối ra.
Điều này, tóm lại là “trước khổ sau sướng”, trước thăm dò, sau quyết định. Tục ngữ có câu: “Chịu được khổ trong khổ, mới là người trên người”.
Khi con chịu khổ đến mức độ nhất định, mục tiêu ngày càng rõ ràng, và ngày càng khao khát cuộc sống ngọt ngào. Người cha chỉ cần giúp một chút, con sẽ thành công.
Những người sinh vào thập kỷ 70, 80 của thế kỷ trước, khi còn nhỏ ở quê, cắt lúa, cấy lúa, cảm nhận được cái khổ của công việc nông nghiệp. Khi đi học, cũng cố gắng, nhưng xác suất vào đại học rất thấp, một phần vì hoàn cảnh kinh tế gia đình không tốt, một phần vì mục tiêu học tập không rõ ràng.
Khi vào xã hội, đi làm công, nhưng có thể kiên trì. Dù sao làm công vẫn lợi hơn làm nông, cũng không khổ như vậy. Để thoát khỏi nghèo khó, họ cũng học cách tiết kiệm. Dần dần, đa số người đã có chút tiền tiết kiệm, có nhà ở thành phố. Đây là biểu hiện cụ thể của trước khổ sau sướng.
Mặc dù chúng ta không trở thành người nổi tiếng, đại gia, nhưng so với khi còn nhỏ, so với thế hệ cha mẹ, đã tiến bộ hơn nhiều cấp bậc. Chúng ta thường nói “sợ nghèo”, đây cũng là một động lực để tiến lên. Một khi có mục tiêu, sẽ một bước đến đích.