Mùa thu có một loại quả mọng nước được ví như “trợ thủ” cho hệ tiêu hóa, nhưng 3 nhóm người nên hạn chế

Khi tiết trời chuyển sang thu, những loại trái cây mọng nước như lê thường được nhiều gia đình lựa chọn. Lê có vị ngọt thanh, nhiều nước, dễ ăn và có thể dùng như một món ăn nhẹ thay cho bánh kẹo hoặc các món nhiều đường.

Điểm đáng chú ý nhất của lê là chất xơ. Đây là thành phần quan trọng đối với hoạt động của đường ruột. Chất xơ góp phần tăng khối lượng phân, hỗ trợ nhu động ruột và giúp quá trình bài tiết diễn ra thuận lợi hơn.

Đặc biệt, nếu có thể ăn lê cả vỏ sau khi đã rửa sạch, lượng chất xơ nhận được sẽ cao hơn so với chỉ ăn phần thịt quả. Tuy nhiên, người có hệ tiêu hóa nhạy cảm không nên cố ăn cả vỏ nếu cảm thấy đầy bụng hoặc khó chịu.

Không chỉ có chất xơ, lê còn chứa nhiều nước. Vì vậy, một quả lê có thể vừa giúp bổ sung nước vừa mang lại cảm giác no tương đối tốt. Đây cũng là lý do loại quả này phù hợp với những người muốn tìm một món ăn nhẹ có vị ngọt tự nhiên nhưng không quá nặng bụng.

Không chỉ tốt cho đường ruột, lê còn cung cấp nhiều dưỡng chất

Lê chứa vitamin C, đồng, kali cùng nhiều hợp chất thực vật. Những dưỡng chất này tham gia vào nhiều hoạt động bình thường của cơ thể. Vitamin C có vai trò đối với hệ miễn dịch và quá trình tổng hợp collagen. Kali cần thiết cho hoạt động của cơ bắp, thần kinh và cân bằng dịch trong cơ thể.

Một điểm khác khiến lê được yêu thích vào mùa thu là hàm lượng nước cao. Khi thời tiết hanh khô, việc duy trì thói quen uống nước đầy đủ vẫn là ưu tiên, nhưng bổ sung thêm các loại trái cây nhiều nước cũng góp phần làm phong phú khẩu phần.

Lê cũng có thể xuất hiện trong chế độ ăn của người đang kiểm soát cân nặng. Chất xơ giúp tăng cảm giác no, trong khi trái cây tươi thường là lựa chọn tốt hơn các món ăn vặt chứa nhiều đường bổ sung.

Tuy nhiên, không nên biến lê thành một loại “thuốc” hay kỳ vọng ăn lê có thể điều trị bệnh. Những quan niệm như lê có thể “bổ phổi”, “thanh nhiệt” hay chữa ho thuộc cách lý giải của y học cổ truyền và không nên được hiểu như tác dụng điều trị đã được y học hiện đại xác nhận.

3 nhóm người nên hạn chế ăn quá nhiều lê

1. Người đang tiêu chảy hoặc có hệ tiêu hóa nhạy cảm

Lê giàu chất xơ và chứa một số loại carbohydrate có thể gây khó chịu ở những người có đường ruột nhạy cảm nếu ăn với lượng lớn. Với người đang tiêu chảy, đầy bụng, chướng hơi hoặc dễ rối loạn tiêu hóa, việc ăn quá nhiều trái cây cùng lúc có thể khiến tình trạng khó chịu tăng lên.

Nhóm này không nhất thiết phải “cấm” lê. Cách phù hợp hơn là tạm giảm lượng, theo dõi phản ứng của cơ thể và ưu tiên khẩu phần nhỏ. Khi hệ tiêu hóa ổn định, có thể đưa lê trở lại thực đơn.

Đây cũng là lý do không nên áp dụng cứng nhắc quan niệm “lê tính hàn nên người tỳ vị yếu tuyệt đối không được ăn”. Trong dinh dưỡng hiện đại, khả năng dung nạp thực phẩm phụ thuộc vào từng người, khẩu phần và tình trạng bệnh cụ thể.

2. Người mắc tiểu đường hoặc đang kiểm soát đường huyết

Lê có chứa carbohydrate và đường tự nhiên, vì vậy người mắc bệnh tiểu đường vẫn cần tính đến khẩu phần khi ăn. Nhưng không có nghĩa người tiểu đường phải loại bỏ lê khỏi thực đơn.

Theo BS.CKI Đào Thị Yến Thủy, Trưởng khoa Dinh dưỡng Tiết chế, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, người bệnh tiểu đường nên lựa chọn trái cây phù hợp, kiểm soát lượng carbohydrate và khẩu phần. Lê nằm trong nhóm trái cây có chỉ số đường huyết thấp. Chuyên gia cũng nhấn mạnh người bệnh không cần kiêng trái cây một cách tuyệt đối. Điều này có nghĩa người tiểu đường có thể ăn lê nhưng nên ưu tiên lê tươi nguyên miếng, ăn lượng vừa phải và tính vào tổng lượng carbohydrate trong ngày.

Ngược lại, nước ép lê không phải lựa chọn tương đương. Khi ép, một phần chất xơ bị loại bỏ, trong khi đường tự nhiên trở nên dễ tiêu thụ hơn. Người có vấn đề về đường huyết vì thế không nên uống nước ép trái cây một cách tùy ý.

3. Người dễ đầy hơi, chướng bụng sau khi ăn trái cây

Một số người có hệ tiêu hóa nhạy cảm có thể xuất hiện đầy hơi, chướng bụng sau khi ăn một số loại trái cây, trong đó có lê. Nếu từng nhận thấy cứ ăn lê là bụng khó chịu, thay vì cố ăn vì cho rằng đây là “trái cây tốt cho sức khỏe”, bạn nên giảm khẩu phần hoặc tạm thời lựa chọn loại trái cây khác dễ dung nạp hơn.

Đặc biệt, không nên ăn một lượng lớn lê ngay sau một bữa ăn quá nhiều dầu mỡ hoặc khi bụng đang có vấn đề. Hãy bắt đầu bằng một khẩu phần nhỏ và quan sát phản ứng của cơ thể.

Ăn lê thế nào để vừa ngon vừa có lợi?

- Ăn quả tươi thay vì uống nước ép là nguyên tắc đầu tiên. Khi ăn nguyên miếng, bạn vẫn nhận được chất xơ và quá trình ăn uống cũng chậm hơn so với uống nước ép.

- Không cần ăn quá nhiều trong một lần. Một khẩu phần trái cây vừa phải sẽ phù hợp hơn việc ăn liên tục vài quả vì nghĩ rằng trái cây càng nhiều càng tốt.

- Rửa sạch trước khi ăn. Nếu muốn ăn cả vỏ để tận dụng thêm chất xơ, cần rửa kỹ dưới vòi nước và lựa chọn quả có nguồn gốc rõ ràng.

- Không cần cố định thời điểm ăn lê. Không có cơ sở cho việc bắt buộc phải ăn lê đúng 1-2 tiếng sau bữa ăn mới tốt cho tiêu hóa. Điều quan trọng hơn là tổng khẩu phần trong ngày và khả năng dung nạp của mỗi người.

Ngoài ăn trực tiếp, lê có thể kết hợp với sữa chua không đường, yến mạch hoặc các loại hạt để tạo thành một bữa phụ cân bằng hơn. Tuy nhiên, nếu đang kiểm soát cân nặng hoặc đường huyết, cần chú ý tổng lượng năng lượng và carbohydrate của cả món ăn.

Một quả lê không thể thay thế chế độ ăn cân bằng

Lê là một loại trái cây mọng nước, có chất xơ và nhiều dưỡng chất, vì vậy hoàn toàn có thể góp mặt trong chế độ ăn lành mạnh. Vai trò nổi bật của nó đối với hệ tiêu hóa chủ yếu đến từ chất xơ, chứ không phải khả năng “chữa bệnh” như một số thông tin truyền miệng. Điều quan trọng là ăn đa dạng trái cây và rau củ, thay đổi thực phẩm thay vì phụ thuộc vào một loại quả duy nhất.

Đặc biệt, người tiểu đường không nên tự ý loại bỏ trái cây chỉ vì chúng có vị ngọt. Với lê cũng vậy: một quả lê tươi, ăn với lượng vừa phải có thể là món ăn nhẹ đơn giản cho mùa thu. Nhưng nếu cơ thể đang gặp vấn đề về tiêu hóa hoặc đường huyết, hãy chú ý đến lượng ăn và cách ăn thay vì chạy theo tâm lý “thực phẩm tốt thì ăn càng nhiều càng tốt”.