Lupus sơ sinh ở trẻ 26 ngày tuổi, cảnh giác biến chứng tim
VTV.vn - Trẻ sơ sinh xuất hiện các dát, mảng đỏ hình vòng trên da, xét nghiệm phát hiện kháng thể liên quan lupus sơ sinh.
Ảnh: Bệnh viện Da liễu Trung ương
Bé trai 26 ngày tuổi được đưa đến Bệnh viện Da liễu Trung ương khám vì xuất hiện nhiều dát, mảng đỏ hình vòng ở vùng đầu, mặt, thân mình và tay chân. Tổn thương đầu tiên xuất hiện từ khoảng ngày thứ 10 sau sinh, sau đó lan rộng. Gia đình đã bôi hồ nước và tắm lá nhưng không cải thiện.
Trẻ sinh đủ tháng 38 tuần, cân nặng 3,2 kg, sau sinh bú tốt, không ghi nhận bất thường tim mạch, hô hấp. Mẹ chưa từng được chẩn đoán bệnh tự miễn.
Khám cho thấy nhiều dát, mảng đỏ hình vòng, trung tâm tương đối nhạt màu hoặc lành, phần rìa hơi nổi cao, chủ yếu ở vùng đầu mặt và rải rác ở thân mình, tay chân. Trẻ không sốt, tim đều, phổi thông khí tốt.
Xét nghiệm cho thấy ANA dương tính, anti-SSA/Ro và anti-SSB/La dương tính. Trẻ có tăng men gan nhưng chưa ghi nhận thiếu máu, giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu hay tổn thương thận. Điện tâm đồ và siêu âm tim tại thời điểm đánh giá chưa phát hiện bất thường.
Đáng chú ý, mẹ của trẻ cũng có ANA, anti-SSA/Ro và anti-SSB/La dương tính, dù trước đó chưa được chẩn đoán bệnh tự miễn. Các kết quả này cùng biểu hiện da giúp bác sĩ chẩn đoán trẻ mắc lupus sơ sinh (NLE) biểu hiện ở da, kèm tăng men gan.
Trẻ được điều trị bằng corticosteroid bôi tại chỗ mức độ nhẹ, dưỡng ẩm và kem kẽm oxyd; đồng thời hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng và tia cực tím. Sau 10 ngày, tổn thương da giảm đỏ, tổn thương vùng miệng cải thiện, trẻ bú tốt và không xuất hiện thêm tổn thương mới. Bệnh nhi được ra viện và tiếp tục theo dõi định kỳ.
Lupus sơ sinh là hội chứng do các tự kháng thể của mẹ, chủ yếu anti-SSA/Ro và anti-SSB/La, truyền qua nhau thai sang trẻ. Bệnh không đồng nghĩa với lupus ban đỏ hệ thống ở trẻ.
Biểu hiện da thường là các dát hoặc mảng đỏ hình vòng, có thể xuất hiện từ khi sinh đến những tháng đầu đời, thường gặp ở mặt, da đầu và các vùng nhạy cảm với ánh sáng. Tuy nhiên, cần phân biệt với nhiều bệnh da khác ở trẻ sơ sinh.
Biến chứng cần đặc biệt lưu ý là tổn thương hệ dẫn truyền tim, nhất là block nhĩ thất. Tổn thương này có thể liên quan đến quá trình xơ hóa không hồi phục. Vì vậy, trẻ mắc hoặc nghi ngờ lupus sơ sinh cần được đánh giá tim mạch bằng khám lâm sàng, điện tâm đồ và siêu âm tim theo chỉ định. Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám khi có biểu hiện nhịp tim chậm hoặc không đều, bú kém, thở nhanh, tím tái, vã mồ hôi khi bú, lừ đừ hoặc ngất.
Ngoài tim mạch, trẻ cần được theo dõi công thức máu, chức năng gan, thận và nước tiểu. Phần lớn biểu hiện da, gan và huyết học có thể cải thiện khi kháng thể của mẹ giảm dần trong cơ thể trẻ. Ngược lại, block tim hoàn toàn thường không tự hồi phục.
Phụ nữ có anti-SSA/Ro hoặc anti-SSB/La dương tính, kể cả khi chưa có triệu chứng bệnh tự miễn, cần được khám và theo dõi định kỳ. Với những người từng sinh con mắc lupus sơ sinh, việc tư vấn trước khi mang thai và theo dõi thai kỳ ở những lần mang thai tiếp theo cũng có ý nghĩa quan trọng.