Đang làm IVF nên ngại khám và dùng thuốc, người phụ nữ 37 tuổi nhận chẩn đoán nghiệt ngã

Vì sợ việc khám bệnh và dùng thuốc ảnh hưởng đến quá trình làm thụ tinh trong ống nghiệm, một phụ nữ 37 tuổi thường cố chịu đựng mỗi khi cơ thể khó chịu. Đến khi tình trạng khó thở trở nên nghiêm trọng, chị mới đi khám và phát hiện mắc một loại ung thư khí quản hiếm gặp, việc điều trị rất khó khăn.

Người bệnh là chị Dương, 37 tuổi, sống tại Thiệu Dương, Trung Quốc. Sau nhiều năm kết hôn nhưng chưa có con, gần hai năm qua chị bắt đầu điều trị để làm thụ tinh trong ống nghiệm.

Với mong muốn bảo đảm an toàn cho thai kỳ và em bé sau này, chị hạn chế dùng thuốc, đồng thời có tâm lý e ngại những cuộc kiểm tra sức khỏe, đặc biệt là các phương pháp chẩn đoán hình ảnh có tia X. Mỗi khi đau ốm nhẹ, chị thường cố chịu đựng thay vì đến bệnh viện.

Cuối năm ngoái, chị bắt đầu thấy hụt hơi mỗi khi leo cầu thang. Nghĩ rằng nguyên nhân chỉ là làm việc quá sức, chị không đi khám. Sau Tết, tình trạng tức ngực và khó thở xuất hiện thường xuyên hơn nhưng chị vẫn cho rằng đó là biểu hiện của căng thẳng trong thời gian chuẩn bị mang thai.

Hơn nửa năm trôi qua, các triệu chứng ngày càng nặng. Đến đầu tháng 8, chỉ cần vận động nhẹ chị cũng thở dốc nên buộc phải đến cơ sở y tế.

Kết quả chụp CT ngực ban đầu chưa phát hiện bất thường rõ ràng, nhưng xét nghiệm chức năng hô hấp cho thấy đường thở phía trên có dấu hiệu tắc nghẽn. Chị được chuyển đến Bệnh viện Phổi Vũ Hán để kiểm tra chuyên sâu.

Sau khi hội chẩn, các bác sĩ quyết định nội soi khí quản để tìm nguyên nhân gây tắc nghẽn và giải phóng đường thở cho người bệnh.

Kết quả khiến cả ê-kíp bất ngờ. Bên trong khí quản, cách thanh môn khoảng 5 cm, có nhiều khối u lớn nhỏ chen kín lòng đường thở. Hai khối lớn nhất có kích thước tương đương quả nho.

Khí quản bình thường có đường kính khoảng 2 cm, nhưng đường thở của chị Dương đã bị chèn ép, chỉ còn một khe rộng chưa tới 5 mm. Đây là lý do chị thường xuyên tức ngực, hụt hơi và có thể rơi vào tình trạng nguy hiểm nếu đường thở tiếp tục bị bít kín.

Trong lúc gây mê toàn thân, các bác sĩ sử dụng thòng lọng điện cao tần để cắt bỏ những khối u lớn và cầm máu. Các tổn thương nhỏ hơn được xử lý bằng phương pháp áp lạnh. Sau phẫu thuật, chị được theo dõi 24 giờ tại phòng hồi sức tích cực và sức khỏe dần ổn định.

Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm mô bệnh học cho thấy chị mắc ung thư biểu mô tuyến dạng nang ở khí quản. Đây là một loại u ác tính đường thở hiếm gặp. Khối u có đặc điểm phát triển dọc theo thành khí quản nên không thể loại bỏ hoàn toàn, đồng thời ít đáp ứng với hóa trị.

Các bác sĩ dự kiến tiếp tục điều trị bằng cách đặt giá đỡ khí quản có mang hạt phóng xạ nhằm kiểm soát khối u và duy trì đường thở.

Chuẩn bị mang thai không có nghĩa phải né khám bệnh

Theo các bác sĩ, khối u không thể hình thành chỉ trong thời gian ngắn. Nếu người bệnh đi khám ngay từ khi bắt đầu hụt hơi, khả năng phát hiện sớm và lựa chọn phương án điều trị thuận lợi hơn có thể cao hơn.

Người đang chuẩn bị mang thai không nên tự ý dùng thuốc, nhưng cũng không nên vì sợ ảnh hưởng đến thai kỳ mà từ chối mọi cuộc kiểm tra. Khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường kéo dài như khó thở, tức ngực, ho dai dẳng, đau không rõ nguyên nhân, sụt cân hoặc mệt mỏi bất thường, cần đến cơ sở y tế để được đánh giá.

Chụp CT sử dụng tia X nên có phơi nhiễm bức xạ, nhưng mức độ rủi ro phụ thuộc vào vùng chụp, liều lượng và số lần thực hiện. Trong trường hợp có chỉ định rõ ràng, lợi ích chẩn đoán có thể lớn hơn nguy cơ của lượng bức xạ được kiểm soát.

Nếu người bệnh đang mang thai hoặc có khả năng mang thai, cần thông báo cho bác sĩ trước khi chụp. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể lựa chọn siêu âm, chụp cộng hưởng từ hoặc CT. Với những bệnh lý nghiêm trọng không thể trì hoãn, không nên từ chối một xét nghiệm cần thiết chỉ vì quá lo sợ bức xạ. RadiologyInfo cũng khuyến cáo quyết định chụp cần dựa trên đánh giá y khoa và sự trao đổi giữa người bệnh với bác sĩ.

Khi nào CT có thể cần thiết?

CT thường được bác sĩ cân nhắc trong những tình huống như:

Cấp cứu do tai nạn, chấn thương nặng, nghi ngờ đột quỵ hoặc xuất huyết. Chẩn đoán và xác định mức độ lan rộng của khối u. Nhiễm trùng nặng, sốt kéo dài hoặc tổn thương chưa xác định được bằng phương pháp thông thường. Theo dõi sau phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị. Sàng lọc ung thư phổi ở người thuộc nhóm nguy cơ cao.

Việc sàng lọc ung thư phổi bằng CT liều thấp không dành cho tất cả mọi người. Chẳng hạn, Lực lượng Đặc nhiệm Dịch vụ Phòng ngừa Hoa Kỳ khuyến nghị sàng lọc hằng năm cho người từ 50 đến 80 tuổi có tiền sử hút thuốc đáng kể và đang hút hoặc mới bỏ thuốc trong vòng 15 năm. Tiêu chuẩn cụ thể có thể khác nhau giữa các quốc gia, vì vậy người dân không nên tự đăng ký chụp khi chưa được tư vấn.

Ngược lại, người khỏe mạnh không nên chụp CT toàn thân định kỳ một cách tùy tiện. Cảm cúm thông thường, ho nhẹ, đau cổ hoặc đau lưng đơn thuần cũng không phải lúc nào cũng cần CT. Với một số bệnh ở tuyến giáp, tuyến vú hoặc ổ bụng, siêu âm có thể là lựa chọn ban đầu phù hợp hơn. Người có nốt phổi nhỏ cũng cần tái khám đúng lịch, không nên vì quá lo lắng mà tự chụp CT liên tục.

Bài học quan trọng từ trường hợp của chị Dương là: muốn có một thai kỳ khỏe mạnh, trước hết người mẹ cần bảo vệ sức khỏe của chính mình. Thận trọng với thuốc và bức xạ là cần thiết, nhưng trì hoãn chẩn đoán một căn bệnh nghiêm trọng đôi khi còn nguy hiểm hơn rất nhiều.

Nguồn: Sohu