Ít ai ngờ: Món ăn này giàu kali gấp 30 lần nấm hương, ăn cách ngày giúp người trung niên - cao tuổi khỏe chân, bổ gan
Khoai môn không chỉ là món ăn dân dã mùa đông mà còn là “kho báu” dinh dưỡng ít người chú ý. Với hàm lượng kali vượt trội, ăn khoai môn đúng cách có thể giúp người trung niên - cao tuổi khỏe chân, ấm người và hỗ trợ gan hiệu quả.
Khi mùa đông đến, nhiều người trung niên và cao tuổi bắt đầu cảm nhận rõ sự thay đổi của cơ thể. Đôi chân trở nên nặng nề hơn, leo cầu thang dễ mỏi, đầu gối đau nhức và cảm giác lạnh chân xuất hiện thường xuyên. Không ít người cho rằng đây chỉ là dấu hiệu thiếu canxi hoặc thoái hóa khớp do tuổi tác, từ đó vội vàng tìm đến các loại thuốc bổ xương khớp mà quên mất một yếu tố dinh dưỡng quan trọng khác: kali.
Kali trong khoai môn giúp duy trì sự co giãn ổn định của cơ bắp, giảm hiện tượng chuột rút và mỏi chân
Theo bác sĩ chuyên khoa dinh dưỡng Nguyễn Thị H., kali đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì sức mạnh cơ bắp, khả năng vận động và tuần hoàn máu, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi. “Thiếu kali có thể khiến cơ yếu, dễ chuột rút, chân tay lạnh và ảnh hưởng tới chức năng gan. Rất nhiều người cao tuổi hiện nay thiếu kali kéo dài nhưng lại không được phát hiện sớm”, bà cho biết.
Điều đáng nói là, một loại thực phẩm giàu kali bậc nhất lại thường bị bỏ quên trong bữa ăn hằng ngày. Đó chính là khoai môn - loại củ dân dã, giá rẻ, thường chỉ được xem như món ăn phụ hoặc nguyên liệu chế biến truyền thống. Ít ai biết rằng, mỗi 100 gram khoai môn chứa tới khoảng 378 mg kali, cao gấp 30 lần so với nấm hương và thậm chí vượt cả chuối - loại quả vốn được coi là “biểu tượng” của kali.
Không chỉ giàu kali, khoai môn còn cung cấp magie, vitamin nhóm B và một lượng đáng kể tinh bột kháng. Những dưỡng chất này phối hợp với nhau giúp tăng sức co cơ, cải thiện dẫn truyền thần kinh và giảm tình trạng chuột rút, tê bì chân tay - những vấn đề thường gặp vào mùa lạnh. Chính vì vậy, nhiều người sau khi bổ sung khoai môn hợp lý vào bữa ăn đã nhận thấy đôi chân nhẹ hơn, đi lại vững vàng hơn và ít mỏi khi vận động.
Người lớn tuổi chỉ nên ăn khoảng 100–150g mỗi lần, tương đương nửa bát khoai môn thái hạt lựu
Điều khiến khoai môn đặc biệt phù hợp với người trung niên và cao tuổi còn nằm ở tính chất bồi bổ nhẹ nhàng của nó. Khác với nhiều thực phẩm bổ dưỡng dễ gây nóng trong, khoai môn chứa mucoprotein - một dạng protein nhầy có khả năng bảo vệ niêm mạc dạ dày và ruột. Chất này giúp quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi hơn, từ đó gián tiếp giảm gánh nặng chuyển hóa cho gan. Trong y học cổ truyền, khoai môn từ lâu đã được xem là thực phẩm giúp “dưỡng gan, kiện tỳ”, còn các nghiên cứu hiện đại cho thấy những chất chống oxy hóa trong khoai môn có thể góp phần hỗ trợ gan trong việc xử lý chất béo và độc tố.
Đối với người trung niên thường xuyên mệt mỏi, ăn uống thất thường hoặc có dấu hiệu gan nhiễm mỡ nhẹ, việc ăn khoai môn đúng cách có thể mang lại lợi ích lâu dài. Không ít người lớn tuổi chia sẻ rằng sau một thời gian ăn khoai môn đều đặn, họ cảm thấy cơ thể ấm hơn vào mùa đông, tiêu hóa tốt hơn và da dẻ cũng bớt xỉn màu.
Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cũng khuyến cáo rằng khoai môn không nên ăn liên tục mỗi ngày với lượng lớn. Dù giàu dinh dưỡng, khoai môn vẫn chứa nhiều tinh bột và chất xơ hòa tan, nếu tiêu thụ quá nhiều có thể gây đầy bụng, đặc biệt ở người có hệ tiêu hóa yếu. Cách tốt nhất là ăn khoai môn cách ngày, mỗi lần khoảng 100-150 gram, kết hợp cùng rau xanh và các nguồn đạm nhẹ như cá hoặc đậu phụ để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng.
Lá khoai môn được dùng nhiều trong các bài thuốc giân gian như trị mụn, kiết lị, tiêu chảy,...
Cách chế biến cũng ảnh hưởng đáng kể tới giá trị của khoai môn. Khoai môn nên được nấu chín hoàn toàn để tránh gây ngứa và giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn. Những món như khoai môn hấp, canh khoai môn nấu xương hoặc cháo khoai môn đều phù hợp với người lớn tuổi, vừa dễ tiêu hóa vừa giữ được hàm lượng kali tương đối cao.
Dù mang lại nhiều lợi ích, khoai môn cũng không phải là lựa chọn phù hợp với tất cả mọi người. Người mắc bệnh thận mạn cần kiểm soát lượng kali trong khẩu phần ăn, trong khi người tiểu đường nên chú ý tới lượng tinh bột nạp vào. Với những trường hợp này, việc tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi bổ sung khoai môn là điều cần thiết.
Trong bối cảnh nhiều người sẵn sàng chi tiền cho các loại thực phẩm chức năng đắt đỏ, khoai môn - một loại củ dân dã, giá thành thấp - lại mang trong mình giá trị dinh dưỡng đáng kinh ngạc. Đôi khi, chìa khóa để giữ cho đôi chân khỏe mạnh và lá gan nhẹ gánh không nằm ở những sản phẩm hào nhoáng, mà ở chính những thực phẩm quen thuộc, nếu biết ăn đúng và ăn điều độ.
Khoai môn vì thế không chỉ là món ăn truyền thống của mùa đông, mà còn là một lựa chọn thông minh cho người trung niên và cao tuổi đang tìm kiếm sự bền bỉ, dẻo dai và sức khỏe lâu dài.