Đột ngột méo miệng, lệch mặt: Cảnh giác nguy cơ đột quỵ

Méo miệng, lệch mặt không đơn thuần là "trúng gió"

Theo Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, liệt dây thần kinh số 7 ngoại vi có thể gặp ở nhiều lứa tuổi, ảnh hưởng đến vận động cơ mặt, khả năng nhắm mắt, ăn uống và giao tiếp. Nhiều người cho rằng tình trạng này xuất hiện do đi gió lạnh, nằm quạt hoặc điều hòa. Tuy nhiên, với liệt Bell - một dạng liệt mặt ngoại vi chưa rõ nguyên nhân - hiện chưa có bằng chứng chắc chắn cho thấy thời tiết lạnh trực tiếp gây bệnh.

Bệnh có thể liên quan đến tình trạng viêm, phù nề dây thần kinh, sự tái hoạt động của virus tiềm ẩn hoặc phản ứng miễn dịch. Vì vậy, người bệnh không nên tự quy kết nguyên nhân là "trúng gió" rồi trì hoãn việc đi khám.

Phân biệt liệt mặt ngoại vi và đột quỵ

Liệt dây thần kinh số 7 ngoại vi thường gây yếu hoặc liệt toàn bộ nửa mặt cùng bên, khiến người bệnh khó nhướng mày, nhắm mắt không kín, rãnh mũi - má mờ và góc miệng xệ. Một số trường hợp có thể kèm đau sau tai, thay đổi vị giác hoặc nhạy cảm với âm thanh.

Trong khi đó, liệt mặt do đột quỵ thường biểu hiện rõ ở phần dưới khuôn mặt, có thể đi kèm yếu tay chân, nói khó, nhìn đôi, chóng mặt hoặc mất thăng bằng. Tuy nhiên, một số trường hợp đột quỵ cũng có thể gây yếu cả vùng trán và mắt.

Khi mặt đột ngột méo lệch, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế có cấp cứu ngay lập tức, không tự chẩn đoán tại nhà, bởi đột quỵ cần được xử trí khẩn cấp.

Điều trị sớm, bảo vệ mắt ngay từ đầu

Với liệt Bell, Corticosteroid đường uống có thể được bác sĩ chỉ định cho người từ 16 tuổi trở lên, tốt nhất trong vòng 72 giờ đầu kể từ khi khởi phát. Thuốc kháng virus có thể được cân nhắc phối hợp trong một số trường hợp nhưng không nên dùng đơn độc. Người bệnh không tự ý mua thuốc hoặc chờ đủ 72 giờ mới đi khám.

Khi mắt nhắm không kín, giác mạc có nguy cơ khô, trầy xước và viêm loét. Người bệnh cần bảo vệ mắt bằng nước mắt nhân tạo, thuốc mỡ tra mắt hoặc biện pháp khép mi khi ngủ theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu mắt đau, đỏ, sợ ánh sáng hoặc nhìn mờ, cần khám chuyên khoa mắt ngay.

Bệnh cũng có thể để lại các di chứng như yếu hoặc co cứng cơ mặt, co thắt cơ bất thường, rối loạn tiết nước mắt, thay đổi vị giác và đau vùng mặt kéo dài. Mức độ hồi phục phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ tổn thương thần kinh và quá trình điều trị.

Phục hồi chức năng cần đúng cách

Châm cứu, xoa bóp và các bài tập phục hồi cơ mặt có thể được cân nhắc như biện pháp hỗ trợ sau khi người bệnh được bác sĩ đánh giá. Việc tập luyện cần phù hợp với từng giai đoạn bệnh, tránh nhăn mặt liên tục, xoa bóp quá mạnh hoặc tự kích điện khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.

Người bệnh cần tuân thủ điều trị, tái khám đúng hẹn và giữ ấm phù hợp. Quan trọng nhất, khi xuất hiện tình trạng méo miệng, lệch mặt đột ngột, cần đi khám ngay để loại trừ đột quỵ, xác định nguyên nhân và được điều trị kịp thời.