Cảnh giác với “thần dược” phòng đột quỵ

Tuy nhiên, trước thông tin về vụ sản xuất, buôn bán An cung ngưu hoàng hoàn giả vừa được cơ quan chức năng phát hiện, các bác sĩ cảnh báo, việc tin tưởng và sử dụng sản phẩm không rõ nguồn gốc, chưa được kiểm chứng, hoặc sử dụng sản phẩm dù bảo đảm chất lượng nhưng không đúng chỉ định, có thể gây nguy cơ cho sức khỏe và khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian vàng cấp cứu.

Hiểu đúng về An cung ngưu hoàng hoàn

Thông tin Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán An cung ngưu hoàng hoàn giả với số lượng lớn tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ người dân mua phải thuốc giả, thuốc không bảo đảm nguồn gốc, chất lượng. Đáng lưu ý, theo các chuyên gia y tế, nguy cơ không chỉ đến từ chất lượng sản phẩm mà còn từ tâm lý chủ quan khi người dân tin vào những quảng cáo về khả năng “phòng đột quỵ” của sản phẩm này.

Thạc sĩ, bác sĩ Trần Quyết Thắng, Trưởng khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, cho biết, An cung ngưu hoàng hoàn là thuốc y học cổ truyền có nguồn gốc từ Trung Quốc. Theo công thức được nêu trong Dược điển Trung Quốc, sản phẩm có nhiều thành phần như ngưu hoàng (sỏi mật của trâu hoặc bò), thủy ngưu giác (sừng trâu), xạ hương hoặc xạ hương nhân tạo, trân châu, chu sa, hùng hoàng, hoàng liên, hoàng cầm, chi tử, uất kim, băng phiến và mật ong tinh luyện.

Theo y học cổ truyền, thuốc có công năng thanh nhiệt, giải độc, trấn kinh, khai khiếu và được sử dụng trong một số trường hợp nhiệt bệnh, sốt cao, co giật, hôn mê, mê sảng theo chỉ định chuyên môn.

“Tuy nhiên, An cung ngưu hoàng hoàn không thể thay thế thuốc và các phương pháp điều trị đã được bác sĩ chỉ định. Đặc biệt, khi người bệnh xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, việc quan trọng nhất là cấp cứu kịp thời, không tự ý mua thuốc cho người bệnh uống hoặc chờ thuốc phát huy tác dụng”, bác sĩ Trần Quyết Thắng nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, ThS, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, cho biết, trên mạng xã hội An cung ngưu hoàng hoàn vẫn được quảng cáo với những cụm từ như “viên uống chống đột quỵ”, “thuốc phòng đột quỵ”. Thậm chí, một số người bán còn hướng dẫn các gia đình mua và dự trữ sản phẩm để sử dụng khi người thân có biểu hiện nghi ngờ đột quỵ.

“Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu khoa học uy tín nào công nhận An cung ngưu hoàng hoàn là biện pháp dự phòng đột quỵ. Sản phẩm cũng không thể thay thế các phương pháp cấp cứu đột quỵ hiện nay”, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh khẳng định.

Theo bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, đột quỵ não gồm hai nhóm chính là nhồi máu não do tắc mạch và xuất huyết não do vỡ mạch. Hai tình trạng có thể có biểu hiện ban đầu tương đối giống nhau, nhưng phương pháp điều trị hoàn toàn khác nhau. Người dân không thể dựa vào biểu hiện bên ngoài để xác định loại đột quỵ và tự lựa chọn thuốc xử trí.

Trong đột quỵ, thời gian là yếu tố quyết định. Thời gian vàng để can thiệp tái thông mạch máu cho bệnh nhân đột quỵ não là khoảng 3-4,5 giờ đầu, kể từ khi xuất hiện triệu chứng. Khi có các dấu hiệu như méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó..., cần lập tức gọi cấp cứu và đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ.

Phòng đột quỵ từ kiểm soát yếu tố nguy cơ

Theo các chuyên gia y tế, An cung ngưu hoàng hoàn cần được sử dụng đúng chỉ định và dưới sự giám sát của bác sĩ y học cổ truyền hoặc thầy thuốc Đông y. Người dân không nên tự ý mua thuốc dự trữ trong nhà để sử dụng khi có biểu hiện bất thường. Những người có tiền sử dị ứng với thành phần của thuốc, phụ nữ mang thai, người suy giảm chức năng gan, thận và một số trường hợp bệnh lý đặc thù cần đặc biệt thận trọng. Người đang sử dụng các thuốc khác cũng cần thông báo cho bác sĩ để được xem xét nguy cơ tương tác.

Trong bối cảnh sản phẩm này được rao bán từ nhiều nguồn khác nhau, người dân càng cần thận trọng khi lựa chọn và sử dụng. Bác sĩ Trần Quyết Thắng cho rằng, không nên đánh giá chất lượng một sản phẩm chỉ dựa vào giá bán, hình thức bao bì hoặc thông tin quảng cáo về xuất xứ nước ngoài. Điều quan trọng là xác định rõ nguồn gốc, đơn vị chịu trách nhiệm và điều kiện lưu hành của sản phẩm.

Đặc biệt, người dân cần thận trọng với thuốc được rao bán trên mạng, hàng xách tay không có thông tin kiểm chứng hoặc các sản phẩm được quảng cáo quá mức về khả năng phòng ngừa, điều trị đột quỵ.

Vừa qua, Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền (Bộ Y tế) đã yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra việc lưu hành, kinh doanh và quảng cáo An cung ngưu hoàng hoàn, đặc biệt trên Facebook, Zalo, TikTok và các nền tảng trực tuyến. Các trường hợp quảng cáo sai sự thật, thổi phồng sản phẩm thành “thần dược phòng ngừa đột quỵ”, gây hiểu lầm cho người tiêu dùng sẽ bị xử lý nghiêm.

Thay vì đặt kỳ vọng vào một sản phẩm được quảng cáo có khả năng “phòng đột quỵ”, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh khuyến cáo người dân, nhất là những người có bệnh lý tim mạch hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, cần tập trung kiểm soát các yếu tố nguy cơ đã được xác định như tăng huyết áp, đái tháo đường, rung nhĩ và bệnh tim. Kiểm soát tốt bệnh nền, tuân thủ điều trị và xây dựng lối sống lành mạnh là những biện pháp quan trọng góp phần giảm nguy cơ đột quỵ. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, cấp cứu sớm vẫn là yếu tố quyết định, thay vì chờ đợi hoặc tự điều trị bằng các sản phẩm được quảng cáo trên thị trường.