Đồng nghiệp hay khen bạn trước mặt… thường là người đang đẩy bạn vào thế khó

Chốn công sở vốn được ví như một xã hội thu nhỏ, nơi mà mỗi lời nói, ánh mắt hay hành động đều có thể ẩn chứa những hàm ý sâu xa. Đi làm, ai mà chẳng thích được ghi nhận, được đồng nghiệp vỗ vai khen ngợi: "Em làm cái này xuất sắc quá", "Chị phục em sát đất, có em gánh team là yên tâm rồi"... Nhất là khi những lời có cánh ấy được thốt ra trước mặt sếp hay đông đảo mọi người trong cuộc họp. Thế nhưng, đời không như là mơ và công sở thì hiếm khi trải đầy hoa hồng. Phía sau những lời tâng bốc tưởng chừng như ngọt ngào và vô thưởng vô phạt ấy, rất có thể là một "cú huých" vô hình đẩy bạn vào vòng nguy hiểm, gánh vác những trách nhiệm quá sức hoặc biến bạn thành tâm điểm của sự đố kỵ. Hãy cùng ngồi lại, uống một ngụm trà và bóc tách tâm lý đằng sau những lời khen ngợi "đáng ngờ" này để biết cách tự vệ chốn văn phòng nhé!

Hiệu ứng "Bơm bóng": Khen ngợi để đùn đẩy trách nhiệm

Một trong những chiêu thức phổ biến nhất của kiểu đồng nghiệp thích khen ngợi nơi đông người là để mượn gió bẻ măng, thoái thác công việc. Trong một cuộc họp phân chia dự án mới khó nhằn, tự nhiên có một giọng nói dõng dạc cất lên: "Dự án này phức tạp thế, em nghĩ chỉ có chị A với kinh nghiệm dày dặn mới xử lý mượt mà được thôi. Chị A mà ra tay thì sếp cứ gọi là yên tâm công tác". Nghe thì có vẻ họ đang cực kỳ tôn trọng và đánh giá cao năng lực của bạn. Nhưng sự thật phũ phàng là họ đang khéo léo biến bạn thành "bia đỡ đạn".

Bằng cách đưa bạn lên một tầm cao chót vót trước mặt sếp, họ đã thành công đẩy quả bóng trách nhiệm sang tay bạn một cách hợp tình hợp lý nhất. Nếu bạn làm tốt, đó là điều hiển nhiên vì bạn "giỏi" cơ mà. Nhưng nếu dự án có hạt sạn, bạn sẽ là người hứng trọn hậu quả. Trong khi đó, người vừa khen bạn đã an toàn rút lui, ngồi rung đùi hưởng thái bình mà không phải gánh vác bất kỳ rủi ro nào.

Cô lập ngầm: Biến bạn thành "cái gai" trong mắt tập thể

Đôi khi, việc một người liên tục ca ngợi bạn trước đám đông không nhằm mục đích đùn đẩy công việc, mà là một dạng thao túng tâm lý thâm hiểm hơn: Kích động sự đố kỵ. Tâm lý con người rất kỳ lạ, chúng ta có thể ngưỡng mộ người giỏi, nhưng lại dễ nảy sinh ác cảm với người lúc nào cũng được đem ra làm "tấm gương sáng" chói lóa che lấp người khác.

Khi một người đồng nghiệp liên tục dùng bạn để làm thước đo: "Trời ơi, sao em làm nhanh thế, bọn chị làm mãi không xong", "Đúng là con cưng của sếp có khác, tụi này xách dép chạy theo không kịp"... là họ đang gián tiếp kéo dãn khoảng cách giữa bạn và những người xung quanh. Dần dần, những đồng nghiệp khác sẽ cảm thấy áp lực, nảy sinh sự so sánh, tự ti và cuối cùng là ghen ghét bạn. Bạn bỗng nhiên bị cô lập, bị gắn mác "chơi trội" hoặc "thích thể hiện" chỉ vì những lời khen không do chính miệng mình nói ra. Đây là cách mượn dao giết người, chia rẽ nội bộ mà người tung lời khen không tốn một giọt mồ hôi.

Áp lực vô hình từ chiếc vòng kim cô mang tên "Sự hoàn hảo"

Những lời tâng bốc công khai còn tạo ra một cái bẫy tâm lý cực kỳ độc hại cho chính bản thân bạn. Khi liên tục được gán cho cái mác "làm gì cũng hoàn hảo", "chuyên gia giải quyết rắc rối", bạn sẽ vô thức tự tròng vào cổ mình một chiếc vòng kim cô. Bạn bắt đầu sợ sai, sợ thất bại, sợ làm người khác thất vọng.

Vì sĩ diện và áp lực phải duy trì hình ảnh hoàn hảo mà đồng nghiệp đã vẽ ra, bạn sẵn sàng ôm đồm thêm việc, làm thêm giờ, vắt kiệt sức lao động của mình mà không dám mở miệng nhờ vả hay than vãn. Người hay tâng bốc bạn biết rất rõ điểm yếu này. Họ lợi dụng lòng tự trọng của bạn để vắt kiệt giá trị của bạn, biến bạn thành một cỗ máy làm việc không ngừng nghỉ trong khi họ ung dung tận hưởng thành quả chung.

Tỉnh táo ứng phó: Nuốt trôi mật ngọt, nhả lại trách nhiệm

Vậy làm sao để không sập bẫy trước những lời khen có cánh này? Câu trả lời nằm ở sự tỉnh táo và kỹ năng giao tiếp khéo léo. Hãy học cách đón nhận lời khen bằng thái độ khiêm tốn nhưng kiên quyết không nhận vơ mọi trách nhiệm về mình.

Nếu đồng nghiệp khen bạn để đùn việc, hãy mỉm cười và kéo họ vào chung chiến tuyến: "Cảm ơn em đã tin tưởng, nhưng dự án này mảng sáng tạo em làm rất tốt, chị em mình cùng phối hợp chia việc ra làm thì kết quả mới rực rỡ được". Nếu họ khen bạn quá mức trước mặt sếp, hãy khéo léo san sẻ hào quang: "Thực ra em làm được cũng nhờ có team mình hỗ trợ đằng sau sếp ạ, một mình em thì không thể kham nổi". Việc hạ thấp cái tôi xuống một chút, san sẻ công lao và rạch ròi trong phân chia nhiệm vụ chính là tấm khiên vững chắc nhất giúp bạn sinh tồn an toàn giữa những luồng "mật ngọt" chết người nơi công sở. Hãy nhớ, người thực sự muốn tốt cho bạn sẽ đóng góp ý kiến chân thành khi vắng người, thay vì lớn tiếng tâng bốc bạn khi có đám đông.