Dọn sạch tủ bếp, tôi mới nhận ra nhiều năm qua mình đã phí tiền: Gia đình bình thường thực ra chỉ cần 3 chiếc nồi

Tôi từng là kiểu người nấu ăn không quá giỏi nhưng dụng cụ bếp thì chẳng thiếu thứ gì.

Nồi hầm, chảo chống dính, chảo inox, nồi nhỏ, nồi lớn, nồi chuyên nấu canh, nồi chuyên hấp, rồi những món mua chỉ vì thấy đẹp hoặc được quảng cáo là "đa năng". Mỗi lần mua, tôi đều có lý do rất thuyết phục: chiếc này sẽ giúp món ăn ngon hơn, chiếc kia sẽ tiết kiệm thời gian, còn chiếc khác chắc chắn sẽ dùng thường xuyên.

Thế nhưng khi dọn bếp cách đây không lâu, tôi quyết định lấy toàn bộ nồi niêu xoong chảo ra khỏi tủ. Có những món còn gần như mới nguyên, có món nửa năm không dùng đến, nhưng chúng vẫn chiếm hết các ngăn tủ và khiến mỗi lần lấy đồ đều phải xê dịch cả đống thứ.

Sau một hồi phân loại, tôi cho đi hoặc bỏ những món gần như không còn sử dụng, chỉ giữ lại 3 chiếc nồi.

Điều bất ngờ là sau gần một tháng, tôi không hề thấy thiếu thốn. Ngược lại, bếp dễ dùng hơn, ít phải dọn hơn và việc nấu ăn cũng nhanh hơn.

Lúc ấy tôi mới nhận ra: với một gia đình có nhu cầu nấu ăn bình thường, đôi khi chúng ta không cần một "bộ sưu tập" nồi chảo. Quan trọng hơn là chọn đúng vài món thực sự phù hợp với cách mình nấu.

Mua quá nhiều nồi chảo thường bắt đầu từ một suy nghĩ rất vô hại

Phần lớn chúng ta không chủ động nghĩ rằng mình đang tích trữ đồ bếp.

Mỗi lần mua chỉ là thêm "một món nữa".

Một chiếc nồi đẹp đang được nhiều người dùng. Một loại chảo được quảng cáo là chống dính tốt hơn. Một chiếc nồi chuyên dụng được giới thiệu có thể khiến món hầm mềm hơn hoặc món canh ngon hơn.

Nhìn riêng từng món, khoản tiền bỏ ra dường như không quá lớn. Nhưng sau vài năm, số lượng dụng cụ cứ thế tăng lên.

Tôi từng rất thích những chiếc nồi có thiết kế đẹp mắt. Khi nhìn ảnh quảng cáo, chúng khiến căn bếp trông sang trọng và việc nấu ăn dường như cũng trở nên thú vị hơn.

Nhưng khi mang về sử dụng, nhiều bất tiện mới xuất hiện.

Có chiếc bản thân nó đã rất nặng, thêm thức ăn và nước vào thì gần như phải dùng cả hai tay mới nhấc nổi. Có loại giữ nhiệt quá lâu, sau khi nấu xong vẫn phải rất cẩn thận khi di chuyển. Có chiếc dễ dính đáy, khó vệ sinh hoặc chỉ phù hợp với một vài món nhất định.

Cuối cùng, những ưu điểm từng khiến mình xuống tiền không đủ để bù cho sự bất tiện khi sử dụng hàng ngày.

Không riêng gì nồi. Chảo cũng vậy.

Tôi từng đổi qua nhiều loại chảo chống dính. Ban đầu sử dụng rất dễ: chiên cá, rán trứng đều đẹp, vệ sinh nhanh. Nhưng sau một thời gian, bề mặt bắt đầu xuống cấp và chiếc chảo lại phải thay mới.

Tôi cũng từng thử chảo inox vì nghĩ rằng loại này bền hơn. Nhưng để nấu ngon lại cần kiểm soát nhiệt tương đối tốt. Nếu chưa quen tay, thức ăn dễ cháy hoặc dính, còn vệ sinh cũng mất nhiều công sức hơn.

Cứ như vậy, căn bếp dần có rất nhiều dụng cụ nhưng mỗi chiếc lại giải quyết một vấn đề rất nhỏ.

Đó là lúc tôi hiểu rằng đồ bếp "có nhiều chức năng" chưa chắc hữu ích bằng đồ bếp phù hợp với thói quen nấu ăn của gia đình.

Sau khi dọn bếp, tôi chỉ giữ lại 3 món

Ba chiếc nồi tôi giữ lại chẳng phải những món cầu kỳ nhất. Nhưng chúng có một điểm chung: tần suất sử dụng rất cao.

1. Một chiếc chảo gang cho gần như mọi món xào, chiên, áp chảo

Sau nhiều lần đổi chảo, tôi quay về sử dụng chảo gang.

Thời gian đầu, loại chảo này không dễ dùng như chảo chống dính. Người sử dụng cần quen với nhiệt độ, lượng dầu và cách làm nóng chảo.

Nhưng khi đã quen, phạm vi sử dụng lại rất rộng.

Tôi có thể dùng nó để xào rau, chiên cơm, áp chảo cá, rán trứng, làm đậu phụ hoặc một số món kho đơn giản. Như vậy, một chiếc chảo có thể thay thế cho nhiều loại dụng cụ khác nhau.

Ưu điểm tôi thích nhất là độ bền.

Không phải lúc nào cũng phải lo lớp phủ bị xước hoặc bong. Việc vệ sinh cũng tương đối đơn giản, miễn là sau khi rửa lau khô và sử dụng đúng cách.

Từ góc độ chi tiêu, đây mới là kiểu đồ đáng mua: không nhất thiết rẻ nhất lúc ban đầu nhưng có thể dùng lâu, tần suất sử dụng cao và không phải liên tục tìm món thay thế.

2. Một chiếc nồi nhỏ, nhẹ cho những bữa ăn nhanh

Món thứ hai tôi giữ lại là một chiếc nồi nhỏ kiểu Yukihira. Nó không đẹp theo kiểu "trưng trong bếp", nhưng lại trở thành một trong những món tôi dùng nhiều nhất.

Nồi nhẹ, nóng nhanh và đặc biệt tiện vào buổi sáng hoặc những hôm chỉ cần nấu lượng thức ăn nhỏ.

Nấu mì, luộc há cảo, hâm sữa, nấu một bát canh hoặc chuẩn bị khẩu phần cho một người đều rất nhanh.

Trước đây, tôi từng nghĩ nồi càng lớn càng đa dụng. Sau này mới nhận ra nồi lớn đôi khi khiến một việc rất nhỏ trở nên phiền phức: lấy ra nặng, rửa lâu, chiếm chỗ trong bồn rửa.

Một chiếc nồi nhỏ đúng kích thước lại được dùng thường xuyên hơn nhiều.

Tất nhiên, loại nồi thành mỏng không phù hợp để chiên xào ở nhiệt độ cao. Vì vậy tôi phân chia rất rõ: món cần chiên, xào dùng chảo gang; món cần luộc, nấu canh hoặc hâm nóng dùng nồi nhỏ.

Hai món này đã đủ xử lý phần lớn ba bữa ăn hàng ngày.

3. Một chiếc nồi hấp đơn giản

Chiếc thứ ba là nồi hấp.

Nếu xét về tần suất, nó không được sử dụng nhiều bằng hai món trên, nhưng tôi vẫn giữ vì những lúc cần thì rất khó thay thế.

Bánh bao, cá hấp, trứng hấp, sườn hấp hoặc một số món dành cho trẻ nhỏ đều có thể sử dụng.

Khi nhà có khách, nồi hấp còn có một lợi thế khác: có thể dùng để giữ nóng thức ăn trong lúc chuẩn bị những món còn lại. Nhờ vậy, không phải hâm đi hâm lại từng đĩa khi bữa ăn chưa hoàn thành.

Tôi cũng từng cân nhắc các loại nồi hấp điện có nhiều chế độ. Nhưng sau khi nhìn lại tần suất sử dụng thực tế, tôi thấy một chiếc nồi hấp inox đơn giản đã đủ.

Đây là một nguyên tắc tôi thấy rất đáng áp dụng khi mua đồ gia dụng: đừng mua theo số lượng chức năng, hãy mua theo số lần mình thực sự dùng chức năng đó.

Nếu một thiết bị có 10 chế độ nhưng cả năm chỉ dùng 2–3 lần, phần còn lại về cơ bản chỉ là tính năng mà chúng ta trả tiền để sở hữu chứ không phải để sử dụng.

Từ chuyện 3 chiếc nồi, tôi nhận ra một nguyên tắc chi tiêu rất đơn giản

Trước đây, tôi thường nghĩ muốn sống tiện hơn thì phải có thêm đồ.

Thiếu dụng cụ nào, mua dụng cụ đó.

Thấy món nào có vẻ giúp tiết kiệm công sức, lại muốn mang về.

Nhưng sau khi dọn bếp, tôi nhận ra sự tiện lợi đôi khi đến từ hướng ngược lại: ít đồ hơn nhưng món nào cũng dùng thường xuyên.

Khi tủ chỉ còn những món cần thiết, tôi không phải mất thời gian tìm nồi, xếp lại đồ hay chuyển hết món này sang món khác chỉ để lấy một chiếc chảo nằm phía trong.

Việc vệ sinh cũng nhẹ hơn.

Quan trọng nhất, tôi không còn cảm giác căn bếp lúc nào cũng thiếu một món gì đó cần mua thêm.

Đây cũng là một cách tiết kiệm khá hiệu quả nhưng ít được nhắc tới. Không phải cố tìm đồ rẻ hơn, mà là giảm số món phải mua.

Một chiếc nồi 500.000 đồng dùng vài năm có thể rẻ hơn rất nhiều so với 5 chiếc nồi giá 200.000–300.000 đồng nhưng chỉ được dùng vài lần rồi nằm trong tủ.

Tính toán kiểu này không chỉ áp dụng với nồi chảo. Máy làm bánh, máy ép, hộp đựng thực phẩm, cốc chén, dao kéo hay hàng loạt thiết bị nhỏ trong bếp cũng vậy.

Trước khi mua, tôi bắt đầu tự hỏi ba câu:

- Món này có giải quyết một nhu cầu mình thường xuyên gặp không?

- Trong nhà đã có món nào làm được 70–80% công việc tương tự chưa?

- Một tuần mình sẽ dùng nó bao nhiêu lần?

Nếu câu trả lời vẫn mơ hồ, tôi thường không mua.

Căn bếp gọn đôi khi không cần mua thêm thứ gì

Sau lần dọn dẹp đó, thứ thay đổi lớn nhất không phải là tôi có thêm diện tích tủ. Mà là cách tôi nhìn đồ đạc.

Trước đây, nhìn một căn bếp đầy đủ dụng cụ, tôi thấy đó là sự tiện nghi. Bây giờ, tôi thấy tiện nghi thực sự là mở tủ ra và món nào bên trong cũng có lý do để tồn tại.

- Không cần một chiếc nồi riêng cho từng món ăn.

- Không cần thiết bị chuyên dụng cho một nhu cầu chỉ xuất hiện vài lần mỗi năm.

- Và cũng không cần chạy theo mọi sản phẩm được quảng cáo là sẽ "giải phóng đôi tay".

Với gia đình tôi, một chiếc chảo dùng cho chiên xào, một chiếc nồi nhỏ dùng cho những món nhanh và một chiếc nồi hấp đã đủ đáp ứng phần lớn nhu cầu.

Tất nhiên, con số 3 không phải tiêu chuẩn bắt buộc cho mọi gia đình. Người thường xuyên nấu ăn, gia đình đông người hoặc có thói quen chế biến đặc biệt chắc chắn sẽ cần nhiều hơn.

Điều đáng nói ở đây không phải là "nhà nào cũng chỉ được có ba chiếc nồi".

Mà là sau khi nhìn lại căn bếp, rất có thể chúng ta sẽ phát hiện số đồ mình thực sự cần ít hơn rất nhiều so với số đồ mình đang sở hữu.

Và đôi khi, cách tiết kiệm tốt nhất không phải săn thêm một món đồ giá hời mà là nhận ra ngay từ đầu rằng mình không cần mua nó.