Ăn tôm rồi đi tập gym, người phụ nữ suýt mất mạng: Hóa ra có "6 giờ vàng" sau bữa ăn nhiều người vẫn vô tư bỏ qua

Một phụ nữ ngoài 30 tuổi ở Hàng Châu (Trung Quốc) đã trải qua cơn sốc phản vệ nguy hiểm đến tính mạng chỉ sau một bữa ăn có tôm và buổi tập thể dục kéo dài khoảng 30 phút. Trường hợp này khiến các bác sĩ một lần nữa cảnh báo về một dạng dị ứng hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm: Phản vệ do thức ăn kết hợp với vận động (Food-Dependent Exercise-Induced Anaphylaxis - FDEIA).

Từ nổi mề đay đến nguy cơ nghẹt thở chỉ trong vài phút

Theo truyền thông Trung Quốc, người phụ nữ cùng đồng nghiệp ăn món tôm cay vào giờ trưa. Sau khi nghỉ ngơi một lúc, cô lái xe đến phòng gym và chạy bộ khoảng 30 phút.

Trên đường trở về công ty, cô bất ngờ thấy các ngón tay sưng to, sau đó hai cánh tay nổi dày đặc mề đay đỏ. Khi về đến nơi làm việc, đồng nghiệp nhận thấy khuôn mặt cô đỏ bừng, phù nề rõ rệt, lưỡi bắt đầu sưng khiến việc nói chuyện trở nên khó khăn.

Nhận thấy đây không phải phản ứng dị ứng thông thường, đồng nghiệp lập tức đưa cô đến bệnh viện cấp cứu.

Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị phản vệ cấp nặng và ngay lập tức kích hoạt quy trình cấp cứu. Lúc này, người phụ nữ đã xuất hiện tình trạng chóng mặt, lơ mơ và ý thức giảm dần. Sau khoảng 90 phút điều trị tích cực, các triệu chứng mới được kiểm soát hoàn toàn.

Theo bác sĩ điều trị, nếu nhập viện chậm hơn, tình trạng phù có thể lan xuống thanh quản gây tắc nghẽn đường thở, khiến bệnh nhân ngạt thở và có thể phải mở khí quản để cứu sống.

Vì sao ăn hải sản bình thường nhưng kết hợp tập thể dục lại gây phản vệ?

Điều khiến người phụ nữ bất ngờ là từ nhỏ đến nay cô vẫn ăn tôm và các loại hải sản mà chưa từng bị dị ứng.

Sau khi tìm hiểu, cô mới biết mình có thể đã gặp phải hội chứng phản vệ do thức ăn phụ thuộc vào vận động (FDEIA).

Đây là tình trạng khá đặc biệt: người bệnh có thể ăn thực phẩm gây dị ứng hoặc tập thể dục riêng lẻ mà không gặp vấn đề gì. Tuy nhiên, khi hai yếu tố này kết hợp với nhau trong một khoảng thời gian nhất định, cơ thể có thể bùng phát phản ứng dị ứng nghiêm trọng.

Theo các chuyên gia dị ứng miễn dịch, trong quá trình vận động, tính thấm của ruột tăng lên, đồng thời lưu lượng máu trong cơ thể thay đổi, khiến các protein gây dị ứng từ thức ăn dễ đi vào máu hơn và kích hoạt phản ứng miễn dịch dữ dội.

Không chỉ hải sản, nhiều thực phẩm khác cũng có thể là "thủ phạm"

Ngoài tôm, cua và các loại hải sản có vỏ, nhiều thực phẩm khác cũng được ghi nhận có thể gây FDEIA, bao gồm: Lúa mì;  Các loại hạt (hạnh nhân, óc chó, đậu phộng...); Trứng;  Sữa...

Tại châu Á, lúa mì và hải sản có vỏ là hai nhóm thực phẩm liên quan nhiều nhất đến hội chứng này.

"6 giờ vàng" sau khi ăn: Đừng làm 3 việc này

Các chuyên gia cho biết phản vệ do thức ăn phụ thuộc vận động thường xảy ra trong vòng 4-6 giờ sau bữa ăn nếu xuất hiện thêm các yếu tố kích hoạt.

Ba yếu tố được xác định làm tăng nguy cơ gồm:

Tập luyện hoặc vận động cường độ cao.

Uống thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) như ibuprofen, diclofenac...

Uống rượu bia.

Với những người từng có tiền sử dị ứng hoặc nghi ngờ mắc FDEIA, nên chờ ít nhất 3-4 giờ, thậm chí tới 6 giờ sau khi ăn các thực phẩm nguy cơ cao mới nên tập luyện.

Nếu đang vận động mà xuất hiện dấu hiệu dị ứng, cần dừng tập ngay lập tức vì càng vận động mạnh, tuần hoàn máu càng tăng, phản ứng dị ứng có thể diễn tiến nhanh hơn.

Khi nào cần cấp cứu ngay?

Bác sĩ cảnh báo, nếu sau khi ăn hoặc trong lúc tập thể dục xuất hiện một trong các dấu hiệu sau, cần đến cơ sở y tế ngay:

Nổi mề đay toàn thân.

Sưng môi, lưỡi hoặc mắt.

Cảm giác nghẹn ở cổ họng.

Khó thở, thở rít.

Hồi hộp, tức ngực.

Chóng mặt, choáng váng hoặc ngất.

Đây đều là những biểu hiện có thể báo hiệu phản vệ - tình trạng cấp cứu y khoa có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Mề đay cấp thường do đâu?

Theo các bác sĩ da liễu, mề đay được chia thành mề đay cấp và mề đay mạn tính. Trong đó, mề đay cấp thường xuất hiện trong vòng 1-2 giờ sau khi tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng.

Các nguyên nhân phổ biến gồm:

Dị ứng thực phẩm.

Dị ứng thuốc.

Nhiễm virus.

Dị nguyên trong môi trường như phấn hoa, lông thú cưng, mạt bụi.

Côn trùng đốt.

Những thực phẩm dễ gây dị ứng nhất bao gồm:

Đậu phộng và các loại hạt.

Trứng (đặc biệt là lòng trắng).

Hải sản có vỏ như tôm, cua, sò, nghêu.

Sữa và các chế phẩm từ sữa.

Các chuyên gia cũng lưu ý, nếu mề đay lan nhanh, kèm theo sưng môi, sưng mắt hoặc khó thở, người bệnh không nên tự điều trị tại nhà mà cần đến bệnh viện càng sớm càng tốt để được xử trí kịp thời.