6 loại quả mang ý nghĩa tốt lành được dâng trên mâm lễ Tết Trung thu

Trong quan niệm phong thủy và văn hóa phương Đông, con số 6 (lục) đồng âm với “lộc”, đại diện cho tài lộc, của cải và sự hanh thông. Vào dịp Tết Trung thu, người xưa thường dâng 6 loại quả, phổ biến nhất là bưởi, đào, lựu, hồng, nho và táo với ước nguyện cát tường.

Quả bưởi

Khoảng thời gian tháng 8 Âm lịch trùng với lúc bưởi vào mùa. Loại quả này đã gắn với Tết Trung thu từ xa xưa. Quả bưởi có hình tròn, tượng trưng cho sự viên mãn, may mắn và tài lộc. Mặt khác, bưởi có vị chua ngọt, giúp tiêu hóa tốt nên rất thích hợp làm trái cây sau các bữa ăn liên hoan.

Ngoài ra, quả bưởi mang nhiều thông điệp tốt lành nhờ cách phát âm. Trong tiếng Hán, từ “quả bưởi” (dữu tử) có phát âm gần giống với “hữu tử” (nghĩa là có con). Do đó, bày bưởi đêm Trung thu là lời cầu chúc gia đình sớm sinh quý tử, con cháu đề huề.

Từ “bưởi” trong tiếng Hán cũng đồng âm với từ “hữu” (có, đầy đủ) và đọc gần giống với từ “hộ” (bảo hộ, ban phước lành), do đó, nhiều người thường sử dụng quả bưởi trong mâm cỗ để gửi gắm ước nguyện được tổ tiên che chở.

“Dữu tử” (quả bưởi) cũng gần âm với từ “du tử” (người con đi làm ăn xa xứ). Nó như một lời nhắc nhở vô hình rằng dù ai đi đâu xa cũng hãy trở về đoàn tụ cùng gia đình vào ngày Tết Đoàn viên.

Táo

Trong văn hóa Á Đông, Trung thu vốn là lễ hội tạ ơn sau vụ mùa. Quả táo chín căng mọng biểu thị cho sự thu hoạch trọn vẹn, báo hiệu một giai đoạn mới no đủ và không phải lo lắng về của cải.

Trong tiếng Hán, quả táo được phát âm là “píng” trùng với cách phát âm píngan - bình an hoặc húpíng - hòa bình. Chính vì sự đồng âm này, quả táo từ lâu đã trở thành một biểu tượng cát tường, đại diện cho lời chúc bình an, mọi điều thuận lợi và không có sóng gió.

Ngày nay, mọi người càng yêu thích hình dáng tròn trịa của quả táo, giống như những khuôn mặt cười xuất hiện trong buổi họp mặt.

Lựu

Việc dâng quả lựu vào mùa thu và trên mâm cỗ Trung thu là nét đẹp văn hóa gắn liền với tín ngưỡng phồn thực, khát vọng con đàn cháu đống và cầu mong sự thịnh vượng, may mắn.

Đặc trưng lớn nhất của quả lựu là bên trong lớp vỏ có chứa hàng trăm hạt nhỏ xếp khít nhau, mọng nước và lấp lánh như những viên ngọc hồng. Trong văn hóa truyền thống phương Đông, hình ảnh này đại diện cho sự sinh sôi nảy nở, duy trì nòi giống. Dâng lựu là lời cầu chúc cho gia tộc có đông con cháu, gia đình có nhiều phúc lộc, các thế hệ luôn gắn kết và bao bọc lẫn nhau.

Khi chín, quả lựu khoác lên mình sắc đỏ hồng rực rỡ mang đậm tính chất lễ hội. Màu đỏ trong phong thủy đại diện cho năng lượng dương, điềm lành và vận khí tốt. Đặt quả lựu trên mâm cúng giúp không gian thờ cúng thêm ấm áp, kích hoạt năng lượng may mắn, đồng thời có tác dụng xua đuổi những chướng khí tiêu cực.

Nếu bạn để ý đến nghệ thuật chơi chữ bằng âm thanh, từ “lựu” có phần âm gần giống với từ “lộc” trong tiếng Việt hoặc gần với “lưu” - giữ lại - trong tiếng Hán, người ta gắn nó với ý nghĩa lưu lại tiền tài, phúc lộc. Những hạt lựu bám chặt lấy nhau giống như của cải tích tụ, của cải sinh sôi tạo nên thế vững chắc. Do đó, dâng lựu cũng là cách ngầm cầu mong cho gia đình một mùa thu gặt hái, tiền tài dồi dào, sung túc.

Quả hồng

Mùa thu là mùa hồng chín rộ. Những quả hồng với lớp vỏ màu đỏ cam rực rỡ, căng mọng tượng trưng cho điềm lành, tài lộc và năng lượng dương mạnh mẽ. Màu sắc lễ hội này không chỉ làm cho mâm cỗ Trung thu thêm phần bắt mắt, ấm áp mà trong phong thủy, nó còn có tác dụng xua đuổi những năng lượng tiêu cực, mang lại vận khí tốt cho gia chủ.

Quả hồng chín có vị ngọt lịm, đại diện cho thành quả ngọt ngào sau một mùa vụ gieo trồng vất vả. Hình dáng tròn trịa của quả hồng cũng tương đồng với vầng trăng rằm tháng Tám, tượng trưng cho khát vọng về một cuộc sống gia đình hạnh phúc, viên mãn và ấm cúng.

Quả hồng trong tiếng Hán được gọi shìzi, đồng âm với từ shì trong “sự việc” hoặc “mọi sự”. Khi bày quả hồng trên mâm cỗ Trung thu, người xưa ngầm gửi gắm lời chúc “Sự sự như ý” - cầu mong mọi công việc, dự định của các thành viên trong gia đình từ nay đến cuối năm đều hanh thông, trọn vẹn và gặp nhiều may mắn.

Nho

Tết Trung thu vốn là lễ hội mừng mùa màng của nền văn minh lúa nước. Nho là loại quả mọc thành từng chùm, các quả kết chùm khít nhau, sai lúc lỉu. Hình ảnh này tượng trưng cho sự gặt hái thành công, mùa màng bội thu và mong cầu một cuộc sống luôn đầy đủ, ấm no, vật chất dồi dào

Trung thu là Tết Đoàn viên. Những quả nho nhỏ xinh quây quần, bám chặt lấy nhau trên cùng một cuống liên tưởng mạnh mẽ đến sự gắn kết khăng khít giữa các thành viên trong gia tộc. Theo quan niệm truyền thống, chùm nho sai quả đại diện cho lời chúc “đa tử đa phúc” (nhiều con nhiều phúc), gia đình hòa thuận, con cháu đông đúc và luôn bao bọc lẫn nhau.

Đào

Trong phong tục bày mâm cỗ Trung thu, việc dâng quả đào mang ý nghĩa phong thủy và tâm linh vô cùng sâu sắc, đại diện cho lời cầu chúc về sức khỏe, sự trường thọ và khả năng xua đuổi tà ma, chướng khí.

Trong thần thoại phương Đông, quả đào gắn liền với tích truyện đào tiên của Tây Vương Mẫu - loại quả nghìn năm mới chín một lần, ai ăn vào sẽ trường sinh bất tử. Chính vì vậy, dâng đào lên mâm cỗ Trung thu là cách con cháu gửi gắm lời cầu nguyện đến ông bà, cha mẹ luôn được khỏe mạnh, bách niên giai lão, bình an vô sự

Theo quan niệm phong thủy dân gian, cây đào và quả đào có nguồn năng lượng dương rất mạnh. Sắc đỏ hồng kết hợp với lớp lông tơ đặc trưng của quả đào được tin là có khả năng xua đuổi các năng lượng tiêu cực, tà ma và chướng khí. Bày đào đêm Trung thu giúp thanh lọc không gian, bảo hộ cho gia đình có một đêm hội trọn vẹn và an lành.

Nếu xét theo nghệ thuật chơi chữ, từ “đào” có âm đọc trong tiếng Hán gần giống với từ “đáo” có nghĩa là “đến nơi”, “tới”. Người xưa mượn quả đào để ngầm ẩn dụ cho câu chúc: “Phúc đáo” (phúc đến nhà), “tài đáo” (tài lộc tới). Quả đào chín căng mọng, có phần đầu nhọn đầy đặn còn biểu thị cho sự viên mãn, may mắn gõ cửa.