5 hành vi nuôi dạy gây hại cho trẻ nhiều hơn cả đánh đòn, một trong số đó là lấy con ra để mua vui, kể lể với người ngoài!

Nỗi đau từ đòn roi và mắng mỏ có thể nhìn thấy được, nhưng có những vết thương lại vô hình. 5 hành vi dưới đây còn dễ để lại bóng ma tâm lý trong lòng con trẻ hơn cả đòn roi; rất nhiều bậc cha mẹ vẫn làm mỗi ngày mà không hề nhận ra mình sai.

1. Lấy sự bẽ bàng của con làm chuyện cười giải khuây

Nhiều cha mẹ thích đem những chuyện ngượng ngùng của con ra làm trò đùa trên bàn ăn hay trước mặt họ hàng. Bạn nghĩ đó chỉ là sự ngây ngô đáng yêu của trẻ con, nhưng đứa trẻ lại cảm thấy lòng tự trọng bị chà đạp. Dù nhỏ tuổi đến đâu, con cũng có lòng tự tôn. Khi bạn lấy vết thương của con làm trò cười, con sẽ thấy ngay cả những người thân thiết nhất cũng không bảo vệ mình. Đóng cửa dạy con, mở cửa khen ngợi mới là cách cho con thể diện tốt nhất.

2. Phủ nhận cảm xúc của con

Khi con khóc, bạn bảo: “Nín đi, có gì đâu mà khóc”. Khi con sợ hãi, bạn bảo: “Có gì đâu mà sợ”. Bạn nghĩ mình đang dạy con mạnh mẽ, nhưng thực chất là đang dạy con cách kìm nén. Một đứa trẻ từ nhỏ bị phủ nhận cảm xúc khi lớn lên sẽ khó bày tỏ lòng mình, khó xây dựng những mối quan hệ sâu sắc vì ngay cả bản thân mình đang bị làm sao con cũng không thể nói rõ.

Cảm xúc không có đúng sai. Khi con buồn, điều con cần là một cái ôm và câu nói: “Bố/mẹ biết lúc này con đang rất buồn”. Chỉ khi được chấp nhận, cảm xúc mới thực sự lắng dịu.

3. So sánh với “con nhà người ta”

“Con nhìn xem ai kia kìa, sao con chẳng làm được tích sự gì thế.” Câu nói này rất nhiều phụ huynh từng thốt ra, và nó mang tính sát thương cực lớn. Thứ đứa trẻ nghe thấy chính là: “Mình không bằng người khác”. Mỗi lần so sánh là một lần bạn đem lòng tự tin của con ra đánh đổi. Những đứa trẻ bị so sánh triền miên sẽ thiếu đi niềm tin căn bản vào chính mình, rất khó tìm được cảm giác an yên và vững chãi từ sâu bên trong.

Động lực làm việc của con khi ấy chỉ là muốn chứng minh mình không thua kém người khác, chứ không phải vì bản thân thực sự muốn làm. Mỗi đứa trẻ có một mùa hoa nở khác nhau, đừng lấy cây thước của người khác để đo con đường của con mình.

4. Dùng quá khứ để phủ nhận hiện tại

Đừng mãi lấy những chuyện cũ để phủ nhận nỗ lực hiện tại của con, nếu không con sẽ chẳng còn cơ hội bắt đầu lại. Hôm nay con đã cố gắng, nhưng bạn lại chỉ nhớ đến lỗi lầm hôm qua. Con sẽ cảm thấy dù mình nỗ lực thế nào, bạn cũng chẳng bao giờ nhìn thấy. Thứ con cần là được ghi nhận những tiến bộ ở hiện tại.

Một người nếu luôn bị định nghĩa bởi quá khứ sẽ rất khó bước tiếp tới tương lai. Những thất bại ngày trước là điều bạn từng thấy, nhưng con của hiện tại có thể đã rất khác rồi. Hãy cho con một cơ hội để bắt đầu lại.

5. Lấy danh nghĩa yêu thương để kiểm soát con

“Bố mẹ chỉ muốn tốt cho con”, “Nghe lời bố mẹ không bao giờ sai”, “Bố mẹ vất vả thế này vì ai?”, “Con phải ngoan”… Những lời này bề ngoài trông như tình yêu thương, nhưng thực chất là một sự kiểm soát mềm mỏng. Con làm theo ý bạn thì là con ngoan, chỉ cần có chút suy nghĩ riêng liền bị coi là không nghe lời. Khi muốn làm một việc gì đó, điều đầu tiên con nghĩ tới không phải là “mình có thích không”, mà là “mẹ sẽ nghĩ thế nào”.

Bạn chọn quần áo, chọn bạn bè, thậm chí chọn cả cuộc đời thay con, nhưng lại quên mất việc hỏi xem con thực sự muốn điều gì. Một đứa trẻ bị tình yêu kiểm soát khi lớn lên sẽ rất khó được sống là chính mình. Tình yêu đích thực là buông tay, là tin tưởng, là cho phép con được là chính mình, được sống trọn vẹn với dáng vẻ của riêng con, dẫu có phải đi qua nhiều đoạn đường vòng.

5 hành vi này của cha mẹ đều đang âm thầm bào mòn lòng tự tôn và cảm giác an toàn của con trẻ. Mỗi lời bạn nói ra đều sẽ biến thành một lớp màu nền lót sâu trong tâm hồn con. Chỉ khi cảm thấy mình được tôn trọng, được nhìn nhận và được bao dung, con mới có đủ sức mạnh để bước đi thật xa.