1 người đàn ông 44 tuổi mất tới 90% não bộ nhưng vẫn sống và làm việc bình thường: Chuyện gì đã xảy ra?

Chúng ta đều biết rằng não bộ là trung tâm điều khiển tối cao của cơ thể, nơi mỗi vùng nhỏ đảm nhận một chức năng sống còn riêng biệt. Thế nhưng, một trường hợp lâm sàng hy hữu được công bố trên tạp chí y khoa danh tiếng The Lancet đã hoàn toàn đập tan những định kiến đó.

Một nam công chức 44 tuổi người Pháp đến bệnh viện khám vì một cơn yếu chân nhẹ, để rồi các bác sĩ chết lặng khi nhìn vào kết quả chụp CT và MRI: hộp sọ của ông trống rỗng, 90% não bộ đã... biến mất hoàn toàn.

Cuộc sống kỳ diệu của người đàn ông gần như "không não"

Mọi chuyện bắt đầu khi người đàn ông này tìm đến các bác sĩ tại Bệnh viện Công lập Marseille (Marseille, Pháp) vì cảm thấy chân trái hơi yếu. Để tìm nguyên nhân, các chuyên gia thần kinh gồm Lionel Feuillet, Henry Dufour và Jean Pelletier đã chỉ định chụp quét hộp sọ. Kết quả hiện ra trên màn hình khiến toàn bộ ê kíp chẩn đoán hình ảnh phải dụi mắt vì tưởng máy móc bị lỗi.

Hệ thống các não thất của bệnh nhân bị giãn nở cực độ, biến thành những khoảng trống khổng lồ chứa đầy dịch não tủy. Căn bệnh đã bào mòn và ép chặt toàn bộ các thùy não vốn chịu trách nhiệm cho nhận thức, vận động và tư duy, biến chúng thành một lớp mỏng dính bám sát vào rìa hộp sọ. Về mặt cấu trúc, người đàn ông này đã mất đến 90% mô não.

Tuy nhiên, điều khiến trường hợp này trở thành một trong những bí ẩn lớn nhất lịch sử y khoa chính là cuộc sống của bệnh nhân. Trái ngược với hình ảnh phim chụp giống như một người sống thực vật, ông lại có một cuộc sống hoàn toàn bình thường. Ông sở hữu chỉ số IQ 75, trong đó IQ ngôn ngữ đạt 84 và IQ thực hành đạt 70. Mức IQ này dù thấp hơn trung bình một chút nhưng hoàn toàn đủ để ông kết hôn, nuôi dạy hai đứa con và làm việc mẫn cán với tư cách là một công chức nhà nước. Ông có ý thức rõ ràng về bản thân, biết yêu thương, trò chuyện và bộc lộ cảm xúc không khác gì bất kỳ ai.

Kẻ giấu mặt âm thầm suốt 30 năm và nỗ lực giải mã của giới khoa học

Lật lại bệnh sử, các bác sĩ phát hiện người đàn ông này bị mắc chứng não úng thủy không thông thương từ khi mới sinh ra vào năm 1963. Khi mới 6 tháng tuổi, ông đã được phẫu thuật cấy ghép một ống dẫn lưu để rút bớt dịch não tủy dư thừa ra ngoài. Đến năm 14 tuổi, ông xuất hiện triệu chứng liệt nhẹ chân trái và được phẫu thuật chỉnh sửa lại ống dẫn lưu. Sau lần đó, các triệu chứng biến mất hoàn toàn.

Suốt 30 năm tiếp theo, người đàn ông sống một cuộc đời êm đềm và gần như quên hẳn căn bệnh thuở nhỏ. Thế nhưng, chính trong 3 thập kỷ đó, dịch não tủy đã âm thầm quay trở lại, rò rỉ và tích tụ dần trong hộp sọ. Lượng dịch khổng lồ này tạo ra một áp lực khổng lồ, gặm nhấm và triệt tiêu dần 90% thể tích não bộ một cách từ tốn đến mức cơ thể ông không hề nhận ra, cho đến khi áp lực quá lớn gây yếu chân ở tuổi 44.

"Làm thế nào một bộ não bị bào mòn đến 90% lại có thể duy trì một cuộc sống bình thường?"

Câu hỏi hóc búa này đã làm đau đầu các bộ óc vĩ đại nhất của ngành thần kinh học. Phải đến năm 2016, tại hội nghị Hiệp hội Nghiên cứu Khoa học và Ý thức ở Buenos Aires (Argentina), nhà tâm lý học nhận thức Axel Cleeremans đến từ Đại học Tự do Brussels (Bỉ) mới đưa ra một giả thuyết chấn động để giải mã bí ẩn này.

Bí ẩn đằng sau 10% mô não còn lại: Kỳ tích của "tính linh hoạt"

Theo Tiến sĩ Axel Cleeremans, câu chuyện kỳ diệu của người công chức Pháp là minh chứng hoàn hảo nhất cho hai khái niệm: Khả năng thích nghi lại và sự linh hoạt của não bộ.

Thông thường, các thùy trán, thùy đỉnh, thùy thái dương và thùy chẩm sẽ chia nhau quản lý các chức năng nhận thức, ngôn ngữ và tri giác. Nhưng vì quá trình dịch não tủy xâm lấn diễn ra quá chậm rãi suốt 30 năm, bộ não của người đàn ông này đã có đủ thời gian để thực hiện một cuộc "chuyển giao quyền lực" ngoạn mục. Toàn bộ các chức năng cốt lõi của phần não bị mất đã được dịch chuyển thành công sang 10% mô não ngoại vi còn sót lại.

Chính 10% ít ỏi này đã gánh vác toàn bộ hoạt động của cả một bộ não, tự tái cấu trúc để giúp ông tiếp tục đứng vững, làm việc và tư duy. Giả thuyết này cũng chỉ ra rằng, "ý thức về bản thân" của con người không nằm cố định ở một vị trí vật lý nào trong hộp sọ, mà nó là một hệ thống linh hoạt được hình thành, sửa đổi liên tục thông qua trải nghiệm, học tập và tương tác với thế giới xung quanh.

Các bác sĩ sau đó đã tiến hành phẫu thuật đặt lại ống dẫn lưu cho người đàn ông. Chỉ vài tuần sau, các chức năng thần kinh của ông đã trở lại bình thường, dù các phim chụp CT sau đó cho thấy cấu trúc 10% não bộ vẫn giữ nguyên và không hề "mọc" lại. Phát hiện mang tính lịch sử này không chỉ thách thức mọi lý thuyết kinh điển về giải phẫu học, mà còn mở ra một chương mới cho thấy những bí ẩn của bộ não con người vẫn còn vô cùng rộng lớn và vượt xa mọi sự tưởng tượng của khoa học.

Nguồn và ảnh: QQ, Express, Healthline