Ý nghĩa đặc biệt phía sau thiết kế quan tài đá của Vua Harald

Đây là lần đầu công chúng được nhìn cận cảnh một tác phẩm thủ công đặc biệt của Na Uy, hiện được đặt tại Lăng Hoàng gia trong pháo đài Akershus ở Oslo. Nhà vua được đặt vào đây sau lễ riêng tư ngày 9/9, đúng vào ngày quốc tang của ông.

Chiếc quan tài này do Snøhetta, một trong những công ty thiết kế và kiến trúc nổi tiếng nhất của Na Uy thực hiện. Dự án có chi phí khoảng 20 triệu kroner Na Uy, tương đương khoảng 2,1 triệu USD, và được đặt hàng từ năm 2024, khi hoàng gia quyết định tạo một nơi an nghỉ chung cho cả Vua Harald và Hoàng hậu Sonja trong tương lai. Công trình gần như được làm hoàn toàn bởi các nghệ nhân và nhà cung cấp trong nước.

Thiết kế mang nhiều lớp ý nghĩa

Theo Hoàng cung Na Uy, hình dáng của chiếc quan tài được lấy cảm hứng từ hai điều gắn liền với cuộc đời của nhà vua và hoàng hậu. Trước hết, nó có dáng như một con tàu với phần thân cong, vừa gợi đến tình yêu suốt đời của Harald dành cho biển cả và thuyền buồm, vừa nhắc đến truyền thống chôn cất kiểu Viking cổ xưa, khi con thuyền được xem như phương tiện đưa người đã khuất sang một thế giới khác.

Vật liệu chính là olivine, một loại đá có màu xanh lục, hình thành sâu trong lòng đất và được đẩy lên mặt đất bởi những chuyển động kiến tạo đã tạo nên núi non và vịnh hẹp của Na Uy hàng trăm triệu năm trước. Loại đá này được khai thác ở vùng Sunnmøre, miền tây Na Uy, nơi Hoàng hậu Sonja từng quen thuộc sau nhiều năm đi bộ đường dài và trượt tuyết ở vùng nông thôn nước này.

Màu xanh của olivine còn mang ý nghĩa biểu tượng khác. Loại đá này được biết đến với khả năng hấp thụ và giữ lại khí carbon dioxide, và chi tiết này được các nhà thiết kế sử dụng như một lời nhắc về sự gắn bó của Harald và Sonja với thiên nhiên, cũng như mối quan tâm của họ dành cho các thế hệ tương lai. Trên quan tài, hai chiếc vương miện được khảm đá peridot, là biến thể ngọc của olivine, cũng chính là loại đá xuất hiện trên nhẫn của vương miện hoàng gia Na Uy.

Những chi tiết hoàng gia trên nắp quan tài

Phần nắp quan tài được trang trí bằng các biểu tượng của vương quyền Na Uy gồm vương miện, quả cầu, quyền trượng và thanh kiếm của đế quốc, cùng với tên, tước hiệu và ngày sinh - ngày mất của Vua Harald. Các chi tiết này được đúc bằng đồng theo phương pháp đúc sáp truyền thống rồi gắn một phần lên bề mặt đá.

Hiện quan tài của Vua Harald nằm ở phía bên trái trong khu lăng mộ, cạnh hai bộ quan tài đôi đã có sẵn. Ở giữa là nơi an nghỉ của ông bà nội ông, Vua Haakon VII và Hoàng hậu Maud, trong quan tài đá cẩm thạch trắng Nordland; bên phải là của cha mẹ ông, Vua Olav V và Thái hậu Märtha, trong quan tài đồng xanh patina đậm. Tất cả các thành viên của Hoàng gia Na Uy đều được an táng tại lăng mộ này từ sau khi Na Uy chấm dứt liên minh với Thụy Điển một cách hòa bình vào năm 1905.

Điều khiến câu chuyện này gây chú ý không chỉ là việc công bố hình ảnh đầu tiên về nơi an nghỉ cuối cùng của nhà vua, mà còn ở cách người Na Uy kể lại lịch sử của mình bằng vật liệu, hình khối và biểu tượng. Từ con tàu gợi nhớ truyền thống Viking, đến loại đá mang màu sắc của thiên nhiên bản địa, mọi chi tiết đều cho thấy đây không đơn thuần là một công trình mai táng, mà còn là một tuyên ngôn về bản sắc quốc gia.

Chiếc quan tài vì thế vừa mang tính cá nhân, vừa mang tính biểu tượng. Nó phản ánh cuộc đời của một vị vua yêu biển cả, tôn trọng thiên nhiên và gắn bó với truyền thống, đồng thời cũng là một lời nhắc về cách hoàng gia Na Uy gìn giữ ký ức lịch sử theo phong cách rất riêng: trang nghiêm, tiết chế nhưng đầy ý nghĩa.

*Theo T&C