Trêu đàn ông là hói được coi là một dạng quấy rối tình dục

Ở chốn công sở, đôi khi những lời trêu đùa hay chê bai về ngoại hình lúc nóng giận lại đi xa hơn chúng ta tưởng. Một tòa án lao động tại Anh đã đưa ra một phán quyết khiến nhiều người đi làm phải nhìn nhận lại cách giao tiếp: Chê đàn ông "hói đầu" không chỉ đơn thuần là lời miệt thị ngoại hình (body shaming) mà còn bị khép vào hành vi quấy rối liên quan đến giới tính, mức độ nghiêm trọng ngang với việc bình phẩm về vòng một của chị em phụ nữ. Cùng xem lại vụ kiện hy hữu nhưng đầy bài học thực tế này nhé!

Họa từ miệng mà ra: Gắn mác "hói" cho đồng nghiệp và cái kết đắng

Câu chuyện bi hài này bắt nguồn từ một nhà máy sản xuất của công ty British Bung ở vùng West Yorkshire (Anh). Chú Tony Finn, một thợ điện kỳ cựu đã cống hiến ở đây ngót nghét 24 năm trời, bỗng dưng bị sa thải vào tháng 5 năm ngoái. Ấm ức vì mất việc đã đành, chú Tony còn quyết định đâm đơn kiện công ty ra tòa vì một lý do nghe qua có vẻ nhỏ nhặt nhưng lại đụng chạm đến lòng tự ái vô cùng: Chú bị sếp bêu riếu ngoại hình.

Cụ thể, chú Tony tố cáo rằng trong một trận cãi vã nảy lửa trên sàn nhà máy vào tháng 7 năm 2019, người giám sát xưởng là Jamie King đã buông lời lăng mạ và gọi chú là "thằng hói" (kèm theo một từ lóng khá bậy bạ). Điều thú vị là trước tòa, chú Tony thật thà thừa nhận mình chẳng mấy bận tâm đến mấy từ chửi thề mang phong cách "đường phố" kia, vì chuyện lời qua tiếng lại ở xưởng sản xuất là cơm bữa. Thứ khiến chú tổn thương sâu sắc và ghim trong lòng chính là việc bị lôi điểm yếu ngoại hình - mái đầu thưa thớt tóc ra để nhục mạ.

Sự phẫn nộ của chú Tony đã đưa hội đồng xét xử (do Thẩm phán Jonathan Brain đứng đầu) vào một phiên thảo luận nghiêm túc: Liệu chê một người đàn ông là "hói" thì chỉ đơn thuần là một câu chửi đổng lúc nóng giận, hay thực sự cấu thành tội quấy rối?

Góc nhìn từ hội đồng xét xử: "Hói" là đặc điểm gắn liền với phái mạnh

Có một chi tiết khá hài hước trong phiên tòa này là cả ba vị cầm cân nảy mực trong hội đồng xét xử đều là nam giới và cũng đang... thiếu vắng tóc trên đầu. Bằng sự thấu cảm sâu sắc từ chính bản thân mình, họ đã đưa ra một phán quyết vô cùng thuyết phục.

Tòa án nhận định: "Chúng tôi không nghi ngờ gì về việc bị gọi bằng cái từ ngữ miệt thị đó là một hành vi mà người đi kiện hoàn toàn không mong muốn. Dù ngôn ngữ thô lỗ có thể là chuyện thường ngày ở nhà máy này, nhưng ông King đã vượt quá giới hạn khi lôi ngoại hình cá nhân của người khác ra để công kích".

Hội đồng xét xử phân tích sâu hơn rằng, mục đích của người quản lý khi thốt ra những lời đó rõ ràng là để chà đạp nhân phẩm, tạo ra một môi trường làm việc thù địch, bẽ mặt và mang tính đe dọa. Vị luật sư của công ty cố gắng gỡ gạc bằng lý lẽ rằng: "Phụ nữ cũng bị hói cơ mà!". Tuy nhiên, ba vị thẩm phán lập tức phản bác và "lấy danh dự ra đảm bảo" rằng chứng rụng tóc, hói đầu phổ biến ở nam giới hơn nữ giới rất rất nhiều. Vì thế, đem chuyện "hói" ra mỉa mai thực chất là một sự tấn công có tính định kiến giới.

Để làm rõ lập luận này, tòa án thậm chí còn nhắc lại một vụ án trước đây, khi một người đàn ông bị kết tội phân biệt đối xử vì ngang nhiên bình phẩm kích cỡ vòng một của một đồng nghiệp nữ. Tòa cho rằng, cũng giống như việc bình phẩm vòng một thường nhắm vào phụ nữ, việc chê bai ai đó "hói đầu" là mũi dùi hướng thẳng vào lòng tự trọng của phái mạnh. Hành vi này không phải là quấy rối tình dục (sexual harassment), mà được định nghĩa chính xác là quấy rối liên quan đến giới tính (sex-related harassment) tức là bạn bị lăng mạ dựa trên các đặc điểm sinh học gắn liền với giới tính của mình.

Vui thôi đừng vui quá: Bài học đắt giá nơi công sở

Khép lại vụ kiện, chú Tony Finn đã giành phần thắng và đang chờ nhận một khoản bồi thường thích đáng từ công ty cũ. Dù sự việc diễn ra ở tận nước Anh xa xôi, nhưng đây lại là một "bài học nhập lòng" cực kỳ thấm thía cho môi trường công sở ở khắp mọi nơi.

Đôi khi những câu nói đùa cợt "body shaming" như chê đồng nghiệp béo, gầy, lùn, hay trêu sếp "hói" tưởng chừng chỉ là cho vui miệng lại tiềm ẩn rủi ro cực lớn. Ranh giới giữa một câu trêu đùa xuề xòa và một lời miệt thị gây tổn thương nhân phẩm thực sự rất mong manh. Chuyện công việc có lúc áp lực, tranh cãi là khó tránh khỏi, nhưng hãy giữ cái đầu lạnh và tranh luận dựa trên công việc, tuyệt đối đừng lấy ngoại hình của người khác ra làm bia đỡ đạn cho sự bực tức của mình. Bởi vì cái miệng không cẩn thận thì rất có thể... ví tiền của bạn (hoặc của công ty) sẽ phải trả giá thay đấy!