Trào lưu nấu cơm một lần ăn cả tuần: Sai lầm chết người gây ngộ độc thực phẩm

Gần đây, nhiều gia đình ít thành viên hoặc quá bận rộn thực hiện trào lưu mỗi tuần chỉ nấu một nồi - hai cơm rồi chia thành từng phần nhỏ, cho vào hộp thủy tinh hoặc hộp nhựa, bảo quản trong ngăn mát hoặc cấp đông để ăn dần nhiều ngày.

TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 cho biết, thói quen này có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm nếu cơm không được làm nguội và bảo quản đúng quy trình.

Theo TS Giang, sau khi nấu chín, nếu cơm để ở nhiệt độ phòng quá lâu sẽ trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, đặc biệt là Bacillus cereus - loại vi khuẩn thường tồn tại dưới dạng bào tử trong gạo.

Loại vi khuẩn này không bị tiêu diệt hoàn toàn trong quá trình nấu chín. Khi gặp điều kiện thuận lợi như nhiệt độ ấm, độ ẩm cao, vi khuẩn có thể phát triển và sinh độc tố gây ngộ độc thực phẩm.

Người nhiễm độc tố từ vi khuẩn này có thể xuất hiện triệu chứng khá nhanh. Một số trường hợp buồn nôn, nôn ói chỉ sau 1-6 giờ. Những trường hợp khác có thể đau bụng, tiêu chảy trong khoảng 6-15 giờ sau ăn.

Điều đáng lo ngại là độc tố do Bacillus cereus tạo ra không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng lại. Vì vậy, nếu cơm nhiễm khuẩn trước đó, việc quay lò vi sóng hay đun nóng lại cũng không thể đảm bảo an toàn.

Theo TS Giang, nhiều người đang mắc sai lầm phổ biến khi áp dụng trào lưu này như để cơm ngoài nhiệt độ phòng nhiều giờ rồi mới cất tủ lạnh; để nguyên cả nồi lớn khiến cơm nguội chậm; hâm đi hâm lại nhiều lần hoặc rã đông cơm ở nhiệt độ phòng.

Những thói quen trên đều tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh hơn, làm tăng nguy cơ ngộ độc dù cơm vẫn nhìn bình thường, không có dấu hiệu ôi thiu.

Để sử dụng cơm nguội an toàn, chuyên gia khuyến cáo không nên để cơm ở nhiệt độ phòng quá 1-2 giờ sau khi nấu. Sau đó, nên chia cơm thành từng phần nhỏ để nguội nhanh trước khi cho vào hộp bảo quản.

Nếu dùng trong ngày, cơm nên được bảo quản trong ngăn mát ở nhiệt độ dưới 4 độ C và chỉ sử dụng trong vòng 24 giờ. Trường hợp muốn để lâu hơn, có thể cấp đông.

Tuy nhiên, cấp đông ở khoảng -18 độ C chỉ giúp làm chậm sự phát triển của vi khuẩn chứ không tiêu diệt hoàn toàn, đồng thời không loại bỏ được độc tố đã hình thành trước đó.

Vì vậy, việc cấp đông chỉ thực sự an toàn khi cơm được làm nguội nhanh và bảo quản đúng cách ngay từ đầu, không phải giải pháp “cứu” phần cơm đã để ngoài quá lâu.

“Khi nấu cơm một lần để ăn nhiều ngày, người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình bảo quản. Nếu làm sai, nguy cơ ngộ độc thực phẩm vẫn hiện hữu dù cơm trông và ăn vẫn bình thường”, TS Giang khuyến cáo.