Tín đồ mê du lịch đến Huế, chưa cần xếp hàng vào Đại Nội đã tìm món này: Chỉ 50.000 đồng mà “đồ bóp ở Huế nó ở cái tầm”

Có một kiểu “thủ tục” khá thú vị mà những người mê ăn uống thường truyền tai nhau khi đến Huế: Đừng vội lao ngay vào Đại Nội, cũng đừng chỉ chăm chăm check-in những địa danh nổi tiếng, hãy dành một buổi chiều để đi tìm một hàng gân kiệu bóp. Bởi giữa vô số món ăn đã làm nên thương hiệu ẩm thực Cố đô, có những món chẳng cần biển hiệu lớn, chẳng có nhà hàng sang trọng, thậm chí chỉ nằm bên một chiếc xe đẩy ở góc phố, nhưng lại đủ sức khiến người từng ăn một lần nhớ mãi.

Gân kiệu bóp chính là một món như thế. Trên mạng xã hội, món ăn này thường xuất hiện cùng những lời nhận xét rất “Huế”, chẳng hạn: "Tui thề, đi đâu khắp Việt Nam tui cũng thấy có món ngon món dở, nhưng tui đi Huế thì cái gì cũng ngon. Đến cái bánh rán chỗ nào cũng bán mà cũng ngon được, đến ạ luôn. Đồ bóp ở Huế nó ở cái tầm". Một người khác lại kể rằng đây từng là món tủ thời sinh viên, đi tìm mãi vẫn không thấy nơi nào làm lại được đúng cái vị mình từng nhớ.

Và nếu đã từng đứng trước một chiếc xe đẩy ở Huế, nhìn người bán vừa trò chuyện với khách vừa nhanh tay thái gân, lấy kiệu, thêm rau, rưới gia vị rồi bóp đều tất cả trong một chiếc thau, bạn sẽ hiểu vì sao món ăn bình dân này lại có sức hút đến vậy.

Một phần “lộn xộn” nhưng càng ăn càng cuốn

Gọi là gân kiệu bóp, nhưng một phần ăn ở Huế thường không chỉ có gân bò và kiệu. Tùy từng hàng, thực khách có thể chọn thêm nhiều loại topping như lòng bò, tai, lưỡi, mép bò, dạ dày, tim, thịt luộc... rồi kết hợp cùng kiệu muối, rau sống, xoài, cóc, vả, hành tây, rau răm, đậu phộng và các loại gia vị. Chính vì có thể chọn nhiều thứ cùng lúc nên khách thường gọi theo kiểu rất dân dã: “Cho em 50k lộn xộn chị hế”.

Cái hay nằm ở chỗ “lộn xộn” nhưng không hề lộn xộn về hương vị. Gân bò được luộc vừa chín để giữ độ giòn sần sật, khi cắn vẫn có độ đàn hồi chứ không mềm nhũn. Kiệu muối đem đến vị chua nhẹ, giòn và thơm đặc trưng. Rau, xoài hoặc các loại quả chua tạo thêm độ tươi, trong khi đậu phộng góp vị bùi béo. Tất cả cuối cùng được kéo lại với nhau bằng phần nước sốt mặn, ngọt, chua, cay, có nơi thêm tỏi, gừng, sa tế, nước mắm hoặc ruốc để tạo vị đậm hơn. 

Một số hàng còn có cách pha nước trộn riêng, khiến cùng một kiểu nguyên liệu nhưng mỗi nơi lại cho ra một hương vị khác nhau. Có nơi thiên về vị chua cay, có nơi nước trộn đậm đà hơn, có nơi lại làm nổi bật vị kiệu. Một số hàng được giới thiệu có phần sốt kết hợp tỏi, gừng, ruốc, nước mắm và sa tế, sau đó bóp đều với gân, tai bò, lòng, dưa kiệu và rau thơm. 

Vậy nên đừng ngạc nhiên nếu hai người cùng gọi “gân kiệu” nhưng lại tranh luận hàng nào ngon hơn. Món này vốn không có một công thức duy nhất được áp dụng cho tất cả các hàng. Cái làm nên sức hút chính là sự cân bằng giữa độ giòn của gân, vị chua của kiệu, vị cay của ớt và phần nước trộn được nêm vừa miệng.

Cái thú vị nhất lại nằm ở cảnh người bán bóp món ngay trước mặt khách

Nếu những món đặc sản nổi tiếng khác của Huế thường gắn với một quán ăn cụ thể, gân kiệu bóp lại có một trải nghiệm rất khác. Nhiều hàng chỉ đơn giản là một chiếc xe đẩy hoặc quầy nhỏ bên đường, nguyên liệu được xếp trong những khay riêng. Khách đến gọi món, người bán mới bắt đầu thái, thêm kiệu, rau và gia vị rồi trộn ngay tại chỗ.

Cảnh ấy nhìn qua chẳng có gì cầu kỳ, nhưng lại chính là một phần sức hấp dẫn của món ăn. Bạn có thể đứng ngay bên cạnh nhìn từng miếng gân được thái ra, nghe tiếng dao chạm vào thớt, nhìn kiệu và rau được cho vào thau rồi chờ người bán bóp thật đều. Chẳng cần một căn bếp mở kiểu hiện đại, chiếc xe hàng nhỏ đã đủ để thực khách xem trọn quá trình món ăn của mình được hoàn thiện.

Một số hàng nổi tiếng thậm chí đông khách đến mức người mua phải đứng chờ xung quanh xe. Hàng gân kiệu tại 44 Trần Phú được nhiều tín đồ du lịch chia sẻ rằng chỉ có một chiếc xe đẩy ở đầu hẻm nhưng thường đông khách từ lúc mở đến khi hết hàng; phần nguyên liệu được bày sẵn và người bán chế biến ngay khi khách gọi. 

Đó cũng là lý do món này rất hợp với kiểu đi Huế của những người thích ăn hơn là chỉ check-in. Bạn có thể vừa đi qua một con phố, thấy người đứng tụ lại quanh chiếc xe nhỏ, tò mò ghé vào gọi thử một phần. Ban đầu có thể chỉ định ăn cho biết, nhưng rất dễ rơi vào tình trạng “ăn xong rồi lại gọi thêm”.

“Món tủ thời sinh viên”, vì sao người Huế nhớ mãi?

Một trong những điều thú vị nhất khi đọc những chia sẻ về gân kiệu bóp là món ăn này gắn với rất nhiều ký ức đời thường. Có người ăn như món nhậu, có người mua về ăn cùng cơm, có người lại coi đó là món ăn vặt buổi chiều. Một bài viết về gân kiệu ở Huế từng kể câu chuyện của một người từng sống và học tập tại thành phố, thường mua phần gân kiệu về ăn cùng cơm sau giờ học. Với họ, món ăn bình dân ấy trở thành một phần ký ức sinh viên và nhiều năm sau vẫn có thể khiến người ta nhớ Huế chỉ vì bất chợt thèm vị kiệu cay cay, giòn giòn.

Có lẽ đó mới là điểm khiến gân kiệu bóp khác với những món ăn chỉ được tìm đến vì tò mò. Nó không cần phải quá “sang”, cũng chẳng cần câu chuyện nguồn gốc dài dòng. Nó hiện diện trong những buổi chiều tan học, những lần tụ tập bạn bè, những hôm muốn kiếm một món gì đó vừa cay vừa giòn để nhâm nhi, hay đơn giản là một phần đồ ăn giá vài chục nghìn mua về ăn cho đỡ đói.

Một bình luận trên Foody từ nhiều năm trước cũng nhắc đến khu vực gần đường ray, nơi có những hàng tai, gân, mui được bóp cùng mắm, kiệu, rau, chanh, muối và ớt. Người mua có thể gọi phần 20.000-30.000 đồng, thậm chí mua 50.000 đồng cho cả nhóm. Những chia sẻ kiểu này phần nào cho thấy món ăn đã gắn với đời sống ăn vặt bình dân ở Huế từ lâu, đặc biệt với học sinh, sinh viên và người địa phương. 

Muốn thử gân kiệu bóp ở Huế, bạn có thể tìm ở đâu?

Nếu đang lên lịch food tour Huế, 44 Trần Phú là một địa chỉ thường xuyên được nhắc đến. Hàng nằm ở đầu hẻm số 44 Trần Phú, thực chất là một xe đẩy nhỏ chứ không phải quán ăn có không gian rộng. Một vài cư dân mạng ghi nhận hàng thường bán từ khoảng 16h đến 22h, với giá phần ăn được giới thiệu từ khoảng 30.000 đồng, tùy loại nguyên liệu và cách gọi món. 

Ngoài ra, 18 Đào Duy Từ cũng được nhắc đến như một địa chỉ bán gân kiệu với nhiều lựa chọn như gân bò, lòng heo, lòng bò, dồi trường, cuống họng, lưỡi, cuống đuôi... Giá được nguồn này ghi nhận khoảng 30.000-50.000 đồng tùy phần, chủ yếu bán mang đi. 

Nếu thích khám phá thêm, một số địa chỉ khác từng được các trang ẩm thực và du lịch nhắc tới gồm 23 Bà Triệu, 31 Chu Văn An, khu vực Hồ Đắc Di, 38 Hải Triều và góc Yết Kiêu - Trần Nguyên Đán. Tuy nhiên, với các hàng quán đường phố, giờ bán, giá và địa điểm có thể thay đổi theo thời gian, vì vậy nên kiểm tra thông tin mới nhất trước khi tìm đến. 

Còn nếu bạn muốn tìm đúng kiểu “xe đẩy, đứng chờ, gọi 50k lộn xộn rồi ăn ngay bên đường”, thì đó mới thực sự là trải nghiệm thú vị của món này. Bởi gân kiệu bóp ngon không chỉ nằm ở phần ăn, mà còn nằm ở khoảnh khắc đứng nhìn người bán thoăn thoắt làm món, nghe tiếng khách gọi phần, ngửi thấy mùi kiệu và ớt, rồi cầm túi đồ ăn còn hơi ấm trên tay.

Đến Huế, đôi khi món khiến người ta nhớ nhất lại chẳng phải món nổi tiếng nhất

Huế có Đại Nội, lăng tẩm, sông Hương, cầu Trường Tiền và vô số món ăn đã quá nổi tiếng với khách du lịch. Nhưng nếu muốn hiểu thêm một chút về đời sống ẩm thực của thành phố, đôi khi những món nằm ngoài danh sách “must-try” lại đáng để dành thời gian hơn.

Gân kiệu bóp là một ví dụ. Nó bình dân, nhanh gọn, giá không quá cao nhưng lại hội tụ rất rõ kiểu khẩu vị của Huế: Thích vị đậm, thích cay, thích những thứ giòn giòn, chua chua và quan trọng nhất là biết cách khiến những nguyên liệu tưởng chừng rất bình thường trở nên cực kỳ bắt miệng.

Có lẽ vì thế mà câu nói của một tín đồ ăn uống “đồ bóp ở Huế nó ở cái tầm” nghe tưởng như nói đùa nhưng lại khá đúng với trải nghiệm này. Bởi từ gân, kiệu, rau, ớt, nước mắm và vài thứ topping quen thuộc, người Huế có thể tạo ra một món ăn khiến người ta ăn xong vẫn nhớ, quay lại Huế vẫn muốn tìm, thậm chí nhiều năm sau chỉ cần nhắc đến hai chữ “gân kiệu” là lập tức nhớ về một góc phố cũ.

Nếu đã đến Huế và mê khám phá đồ ăn đường phố, có lẽ sau khi check-in Đại Nội, việc tiếp theo nên làm là đi tìm một phần “50k lộn xộn” rồi tự mình xem thử vì sao món ăn nằm trên chiếc xe đẩy nhỏ này lại được nhiều người mê đến thế.