Sốt xuất huyết gây biến chứng nặng ở trẻ thừa cân, béo phì
Đa phần trẻ mắc sốt xuất huyết nặng tại khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP.HCM) là trẻ lớn, đặc biệt nhóm trẻ thừa cân, béo phì có nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn.
Khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi Đồng TP.HCM đang điều trị nội trú cho hơn 12 trẻ mắc sốt xuất huyết . Trong đó có những trường hợp diễn tiến nặng phải thở máy, thậm chí phải chọc dò ổ bụng để giải áp.
Đáng chú ý, trong số những ca bệnh nặng có nhiều trẻ thừa cân, béo phì . Đây là một trong những nhóm bệnh nhân gặp nhiều khó khăn trong điều trị sốt xuất huyết.
Điển hình là bé trai 11 tuổi (ngụ tỉnh Tây Ninh) thuộc nhóm thừa cân, được đưa đến bệnh viện trong tình trạng sốc xuất huyết nặng, thoát huyết tương nhiều, suy hô hấp, tràn dịch ổ bụng, tràn dịch màng phổi và rối loạn đông máu, kèm xuất huyết tiêu hóa.
Trước đó, cháu có triệu chứng sốt cao, gia đình cho uống thuốc hạ sốt nhưng không cải thiện. Đến ngày thứ tư, khi bệnh nhi mệt nhiều, nôn ra máu lợn cợn và lạnh cóng tay chân, gia đình mới đưa đến bệnh viện.
Bệnh nhi thừa cân mắc sốt xuất huyết được điều trị tại Bệnh viện Nhi Đồng 2.
Theo BS CKII Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố, bệnh nhi sau đó được hỗ trợ hô hấp, truyền máu, huyết tương và tiểu cầu. Các bác sỹ đồng thời theo dõi huyết áp xâm lấn, đo cung lượng tim, siêu âm tim để đánh giá tình trạng huyết động. Bé cũng được truyền thuốc đặc trị và sử dụng thuốc vận mạch.
Sau quá trình điều trị tích cực, tình trạng bệnh nhi cải thiện và bé đã được cai máy thở.
“Trẻ thừa cân, béo phì có nguy cơ diễn tiến nặng hơn do khi mắc sốt xuất huyết, phản ứng miễn dịch có thể mạnh hơn, dễ dẫn đến tình trạng thoát huyết tương. Trẻ cũng đối mặt với nguy cơ khó thở, tổn thương phổi và làm bệnh diễn tiến phức tạp hơn”, BS Tiến nói.
Khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi Đồng 2 cũng đang điều trị nội trú cho khoảng 30 bệnh nhi sốt xuất huyết, tăng gấp đôi so với tháng trước, trong đó có khoảng 5 ca sốt xuất huyết nặng
Theo BS Vũ Thị Thùy Dung, Phó trưởng khoa, các ca sốt xuất huyết nặng được ghi nhận năm nay có biểu hiện phức tạp ngay khi nhập viện, như sốc, tổn thương gan nặng, rối loạn đông máu. Một số trường hợp có thể xuất huyết, rối loạn đông máu nghiêm trọng và tổn thương gan nặng.
“Đáng lưu ý, những bệnh nhi mắc sốt xuất huyết nặng tại khoa đa phần là trẻ lớn, đặc biệt nhóm trẻ thừa cân, béo phì có nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn. Trẻ béo phì có cân nặng lý tưởng và đặc điểm cơ thể khác so với trẻ bình thường, nhưng khi mắc sốt xuất huyết vẫn có nhu cầu điều trị dịch truyền đáng kể.
Lượng dịch truyền có thể thoát vào các mô cơ, mô mỡ dưới da, làm tăng nguy cơ quá tải dịch, suy hô hấp, chướng bụng và khiến trẻ có thể phải thực hiện những thủ thuật can thiệp sâu hơn để giải quyết tình trạng quá tải dịch”, BS Thuỳ Dương cho biết.
Bên cạnh đó, lượng mỡ trong cơ thể trẻ béo phì nhiều, có thể bao quanh tim, lồng ngực và vùng bụng, khiến việc hô hấp trở nên khó khăn hơn. Khi xảy ra tình trạng thoát huyết tương, trẻ có thể vừa bị sốc vừa suy hô hấp.
Việc tính toán lượng dịch truyền cũng khó khăn bởi nếu dựa trên cân nặng thực tế để truyền dịch, trẻ có nguy cơ bị quá tải dịch, dẫn đến phù phổi. Do đó, bác sĩ phải điều chỉnh cân nặng phù hợp khi tính toán dịch truyền và điều trị.
Bác sĩ nhận định, sốt xuất huyết đang có xu hướng gia tăng khi thời tiết bắt đầu xuất hiện những đợt mưa rải rác. Vì vậy, phụ huynh cần chủ động phòng bệnh, đồng thời theo dõi sát tình trạng sức khỏe của trẻ. Khi trẻ có biểu hiện bất thường hoặc nghi ngờ mắc sốt xuất huyết, cần đưa đến cơ sở y tế để được thăm khám, điều trị kịp thời.
Để phòng sốt xuất huyết, các gia đình cần chú trọng loại bỏ nơi sinh sản của muỗi truyền bệnh, thường xuyên diệt lăng quăng, đậy kín các dụng cụ chứa nước, thả cá ở những nơi phù hợp, lật úp vật dụng không sử dụng, thu gom phế liệu và thay nước bình hoa hằng tuần.
Bên cạnh đó, cần chủ động tránh muỗi đốt bằng cách ngủ màn, mặc quần áo dài tay và sử dụng các biện pháp xua muỗi phù hợp. Trẻ 4 tuổi trở lên cũng có thể chủ động tiêm vaccine phòng sốt xuất huyết theo chỉ định, góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế khả năng bệnh diễn tiến nặng.