"Sống healthy đi, tiền lương một năm có khi chỉ đủ mua một chiếc stent mạch vành": Tưởng nói vui nhưng lại là cảnh báo "nghiêm khắc" về sức khỏe

Một câu nói vui của nhân viên y tế đang thu hút sự chú ý trên mạng xã hội: "Sống healthy đi, tiền lương một năm của bạn chỉ đủ mua một cái stent mạch vành thôi". Đằng sau lời nhắc có phần hài hước ấy là một thực tế không ít người thường bỏ qua: Bệnh tim mạch không chỉ đe dọa tính mạng mà còn có thể trở thành gánh nặng lớn về tài chính, đặc biệt khi người bệnh phải nhập viện và can thiệp chuyên sâu.

Mạch máu có thể âm thầm tổn thương nhiều năm trước khi phát bệnh

Động mạch vành là hệ thống mạch máu có nhiệm vụ đưa máu giàu oxy đến nuôi cơ tim. Theo thời gian, cholesterol, các chất béo và những thành phần khác có thể tích tụ trong thành động mạch, hình thành mảng xơ vữa. Khi lòng mạch bị thu hẹp, lượng máu đến cơ tim giảm, gây ra tình trạng bệnh động mạch vành. Nếu mảng xơ vữa nứt vỡ và hình thành cục máu đông làm tắc mạch, người bệnh có thể bị nhồi máu cơ tim, một tình trạng cấp cứu nguy hiểm.

Điều đáng lo ngại là quá trình này có thể diễn ra âm thầm. Một người vẫn đi làm, sinh hoạt bình thường nhưng có thể đã mắc các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường hoặc béo phì mà chưa được phát hiện. Không phải ai mắc bệnh mạch vành cũng có triệu chứng rõ ràng, và việc không cảm thấy đau ngực không đồng nghĩa trái tim hoàn toàn khỏe mạnh.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh tim mạch là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên toàn cầu. Trong năm 2022, ước tính có 19,8 triệu người tử vong vì nhóm bệnh này, chiếm khoảng 32% tổng số ca tử vong trên thế giới. Phần lớn trường hợp tử vong liên quan đến nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Một chiếc stent có thể giúp cứu trái tim, nhưng không phải "tấm vé" để tiếp tục sống thiếu lành mạnh

Stent mạch vành là một ống lưới kim loại nhỏ được đưa vào vị trí động mạch vành bị hẹp hoặc tắc để giữ lòng mạch thông thoáng, giúp máu lưu thông tốt hơn. Thủ thuật này thường được thực hiện qua đường ống thông, trong đó bác sĩ có thể nong vị trí tổn thương bằng bóng và đặt stent khi có chỉ định phù hợp.

Ở người bị nhồi máu cơ tim cấp, can thiệp mạch vành qua da có thể đóng vai trò quan trọng trong việc khôi phục dòng máu đến cơ tim, hạn chế tổn thương và cứu sống người bệnh. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp bệnh mạch vành đều cần đặt stent. Quyết định điều trị phụ thuộc vào triệu chứng, mức độ tổn thương, kết quả thăm khám và đánh giá chuyên môn của bác sĩ.

Chi phí khi đặt stent cũng là điều khiến nhiều người lo lắng. Theo thông tin tham khảo do Vinmec công bố, tổng chi phí một lần đặt stent mạch vành tại Việt Nam có thể dao động khoảng 40-120 triệu đồng. Con số thực tế có thể thấp hơn hoặc cao hơn tùy số lượng và loại stent, mức độ phức tạp của ca bệnh, thuốc men, thời gian nằm viện và phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế.

Dù vậy, điều quan trọng hơn cả là cần hiểu rằng đặt stent không đồng nghĩa bệnh mạch vành đã được chữa khỏi hoàn toàn. Thủ thuật xử lý vị trí hẹp hoặc tắc cần can thiệp, nhưng tình trạng xơ vữa ở các đoạn mạch khác vẫn có thể tiếp diễn. Người bệnh vẫn cần dùng thuốc theo chỉ định, kiểm soát các yếu tố nguy cơ, tái khám và duy trì lối sống phù hợp để giảm nguy cơ biến cố tim mạch trong tương lai.

Muốn bảo vệ trái tim, hãy bắt đầu từ những việc tưởng như rất nhỏ

Không phải ai cũng có thể tránh hoàn toàn bệnh tim mạch. Tuổi tác, tiền sử gia đình và một số yếu tố không thể thay đổi vẫn góp phần quyết định nguy cơ. Tuy nhiên, nhiều yếu tố nguy cơ quan trọng có thể được kiểm soát thông qua những thay đổi trong sinh hoạt hằng ngày.

Trước hết, hãy bỏ thuốc lá và tránh khói thuốc thụ động. Hút thuốc làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đồng thời ảnh hưởng đến sức khỏe của nhiều cơ quan khác. Với người đang hút thuốc, việc cai thuốc là một trong những thay đổi có ý nghĩa nhất để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Chế độ ăn cũng cần được điều chỉnh theo hướng cân bằng: Tăng rau xanh, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và cá; hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn quá mặn, đồ uống nhiều đường và chất béo không lành mạnh. Không cần chạy theo những chế độ ăn kiêng khắc nghiệt hay thực phẩm được quảng cáo có khả năng "làm sạch mạch máu". Một chế độ ăn hợp lý, duy trì đều đặn mới là nền tảng quan trọng.

Vận động thể chất thường xuyên giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, kiểm soát cân nặng, huyết áp và đường huyết. Người trưởng thành có thể hướng tới ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa mỗi tuần, kết hợp các bài tập tăng cường sức mạnh phù hợp với thể trạng. Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc những hình thức vận động yêu thích đều có thể trở thành lựa chọn tốt nếu được thực hiện đều đặn.

Bên cạnh đó, đừng bỏ qua việc kiểm tra huyết áp, đường huyết và mỡ máu định kỳ. Những chỉ số này có thể giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ ngay cả khi cơ thể chưa xuất hiện dấu hiệu bất thường. Người có bệnh nền, tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm hoặc nhiều yếu tố nguy cơ nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá và xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp.

Cuối cùng, hãy ngủ đủ, kiểm soát căng thẳng và hạn chế lạm dụng rượu bia. Sống lành mạnh không phải là một trào lưu nhất thời, càng không phải cuộc đua mua những sản phẩm đắt tiền để bù đắp cho những thói quen thiếu khoa học. Đó là cách mỗi người chủ động chăm sóc cơ thể bằng những lựa chọn có thể duy trì lâu dài.

Đừng chờ đến khi đau ngực, khó thở hay phải nhập viện mới bắt đầu quan tâm đến trái tim. Nếu xuất hiện cảm giác đè nặng hoặc đau tức ngực, khó thở đột ngột, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn hoặc đau lan ra cánh tay, lưng, cổ hay hàm, hãy gọi cấp cứu 115, đặc biệt khi các triệu chứng kéo dài hoặc xuất hiện bất ngờ. Không nên tự lái xe đến bệnh viện hay chờ triệu chứng tự hết.

Suy cho cùng, thông điệp "sống healthy đi" không chỉ là câu nói vui về chi phí đặt stent. Đó còn là lời nhắc rằng sức khỏe cần được đầu tư mỗi ngày, trước khi chúng ta phải trả giá bằng tiền bạc, thời gian và đôi khi là cả những cơ hội không thể lấy lại.