Nung nấu làm giàu như ông Đặng Lê Nguyên Vũ: 22 tuổi rụng hết tóc vì ‘ủ mưu’, trở thành ông chủ đế chế cà phê nuôi mộng kiếm 1.000 tỷ USD cho Việt Nam
Gần 30 năm trước, một chàng trai trẻ từng dám làm chuyện "động trời": Tự rang xay túi cà phê đi chào bán khắp nơi trên chiếc xe đạp cà tàng, tìm mọi cách gởi tặng cà phê cho Thủ tướng Võ Văn Kiệt để tiếp thị... Cậu sinh viên đó là ông Đặng Lê Nguyên Vũ bây giờ, xây dựng nên một đế chế cà phê với mộng ước đem lại cả nghìn tỷ đô la cho Việt Nam.
Đặng Lê Nguyên Vũ sinh ngày 10/2/1971 tại Nha Trang, Khánh Hòa trong một gia đình nông dân nghèo, sau đó họ chuyển đến sinh sống ở huyện miền núi M'drak, tỉnh Đắk Lắk. Hiện ông Vũ đang là Chủ tịch Tập đoàn Trung Nguyên Legend.
Tháng 2/2012, Đặng Lê Nguyên Vũ lần đầu tiên được vinh danh là "Vua Cà phê Việt" một cách chính thức trên tạp chí uy tín National Geographic Traveller.
Cũng trong năm 2012, Tạp chí Forbes nhắc lại danh hiệu này với lời ca ngợi "zero to hero" (nhân vật từ vô danh thành anh hùng).
Vậy điều gì đã tạo nên một Đặng Lê Nguyên Vũ như hôm nay?
Tóc rụng vì câu hỏi tương lai thiêu đốt
Trong một bài viết đăng tải trên báo Tuổi Trẻ từ năm 2004, Đặng Lê Nguyên Vũ tự mình ghi lại hành trình từ một sinh viên nghèo nung nấu ước mơ khởi nghiệp lớn.
"Nhà tôi không có ai hói đầu hay rụng tóc nhưng tôi thì chẳng còn bao nhiêu sợi tóc. Tôi đã phải trả giá cho những khát vọng luôn thiêu đốt mình. Mỗi sáng khi soi gương, tôi đều gặp lại sự "trả giá" của mình: có hôm tóc rụng thành nắm khi chải hay vuốt tóc...
![Con đường khởi nghiệp phi thường của Đặng Lê Nguyên Vũ: Từ chàng trai 22 tuổi rụng hết tóc vì câu hỏi làm giàu thiêu đốt đến ông chủ đế chế cà phê nuôi mộng kiếm 1.000 tỷ đô la cho Việt Nam - Ảnh 1. Con đường khởi nghiệp phi thường của Đặng Lê Nguyên Vũ: Từ chàng trai 22 tuổi rụng hết tóc vì câu hỏi làm giàu thiêu đốt đến ông chủ đế chế cà phê nuôi mộng kiếm 1.000 tỷ đô la cho Việt Nam - Ảnh 1.](https://afamilycdn.com/150157425591193600/2024/3/19/dang-le-nguyen-vu-3-17107542914451985250706-1710823621883-17108236220131876163250.png)
Đặng Lê Nguyên Vũ nói bị rụng hết tóc vì nung nấu ý chí làm giàu trong tương lai - Ảnh: Báo Tuổi Trẻ
Làm gì ở tuổi 22 tôi chưa biết được. Nhưng luôn thiêu đốt tôi là phải làm được điều gì đó để đổi đời, không thể nghèo mãi được. Mẹ tôi lam lũ quanh năm đầu tắt mặt tối, suốt ngày mặt người lẫn trong ruộng rau lang, chiếc nón cũ hiếm khi rời khỏi đầu. Tôi luôn hình dung lại được cảnh mẹ tôi nặng nhọc bưng từng chồng gạch, hay tất tả chạy ra ruộng rau lang hái đọt non đem bán kiếm miếng ăn cho cả nhà.
Mẹ tôi nghĩ cuộc sống nghèo khổ của gia đình chúng tôi là số mệnh ở trời. Mỗi lần tôi về thăm nhà thì mẹ tôi vừa vui vừa lo. Vui vì có con trai về thăm nhà và lo vì khi tôi rời nhà, bà cụ phải chạy vạy một hai trăm ngàn cho tôi làm lộ phí đến trường. Tôi không bao giờ quên được cái ngày tăm tối đó, khi bố tôi đổ bệnh nặng mà chạy vạy khắp trong dòng tộc không làm sao kiếm đủ 2 triệu đồng cho ông chữa bệnh!", ông Vũ kể lại.
Khi trình bày suy nghĩ khởi nghiệp từ cà phê với bạn bè, ai cũng gọi ông là kẻ "điên hạng nặng". Ở trường đại học chỉ vài ba người là chịu nói chuyện với ông. Tuy nhiên, Đặng Lê Nguyên Vũ vẫn tìm được ba người cộng sự học cùng lớp và cùng với họ bắt tay xây dựng đế chế cà phê Trung Nguyên lẫy lừng như bây giờ.
"Thuận lợi của chúng tôi lúc đó là trong trường có đông sinh viên tứ xứ nên qua họ chúng tôi biết được nơi nào có cà phê ngon. Ở Tuy Hòa có một quán cà phê rất ngon nên ngày nghỉ chúng tôi đi xe đến để hỏi dò bí quyết nơi bà chủ quán. Khi chúng tôi trình bày lý do và nguyện vọng của mình, bà chủ quán thật sự cảm thông với mấy thằng sinh viên khố rách áo ôm. Đêm đến, trở về Buôn Ma Thuột trong chuyến xe khuya, chúng tôi có trong tay bí quyết rang xay cà phê ngon của bà chủ quán tốt bụng.
Ngày khai trương lò rang cà phê, chúng tôi cũng tổ chức cúng để lấy hên, nhưng khi vừa cúng xong thì người bà con của ông chủ nhà về đã hất đổ mọi thứ, cắt bỏ hết dây điện. Chúng tôi đành phải chuyển lò rang đi nơi khác. Lò quay bằng tay, đốt bằng củi, hôm nào rang cà phê, bên dưới là mấy thằng ngồi học bài trên cái gác gỗ như bị nướng trong lò bát quái. Có vài vị hàng xóm sợ có ngày chúng tôi sẽ thiêu rụi nhà họ nên đi báo công an. Thế là một lần nữa lò rang của chúng tôi đành phải dẹp.
![Con đường khởi nghiệp phi thường của Đặng Lê Nguyên Vũ: Từ chàng trai 22 tuổi rụng hết tóc vì câu hỏi làm giàu thiêu đốt đến ông chủ đế chế cà phê nuôi mộng kiếm 1.000 tỷ đô la cho Việt Nam - Ảnh 2. Con đường khởi nghiệp phi thường của Đặng Lê Nguyên Vũ: Từ chàng trai 22 tuổi rụng hết tóc vì câu hỏi làm giàu thiêu đốt đến ông chủ đế chế cà phê nuôi mộng kiếm 1.000 tỷ đô la cho Việt Nam - Ảnh 2.](https://afamilycdn.com/150157425591193600/2024/3/19/dang-le-nguyen-vu-4-17107542914851911082395-1710823623222-17108236234601167875729.png)
Chủ tịch cà phê Trung Nguyên cùng nhóm bạn tại “hãng cà phê ọp ẹp nhất” năm 1996 (Nguyên Vũ đứng thứ 2 từ trái) - Ảnh: Tuổi Trẻ
Nhưng cũng có người giang tay với chúng tôi. Chúng tôi nhận về mỗi lần vài ba ký, rang, xay, đóng gói và chia nhau đi bỏ mối ở các quán. Sau đó thu tiền lại, trả và mượn tiếp vài ký khác. Logo của những bịch cà phê Trung Nguyên lúc đó là một mũi tên chĩa thẳng lên trời. Hình ảnh đơn giản ấy đã chứa trong đó biết bao khát vọng của tôi", ông Vũ ghi lại về những ngày đầu khởi nghiệp.
Năm 1996, hãng cà phê Trung Nguyên khai trương bảng hiệu ở cây số 3 (TP Buôn Ma Thuột), trở thành sự kiện trọng đại trong đời của ông Vũ cũng như trong suốt lịch sử phát triển của thương hiệu cà phê Trung Nguyên.
Năm 1998, cuộc đổ bộ rầm rộ với sức công phá mạnh đã giúp cà phê Trung Nguyên phủ khắp các ngõ ngách của Sài Gòn, tới từng dân nghiền cà phê. Đặng Lê Nguyên Vũ đã tạo ra cách thức để khách hàng tự mình trở thành người sành điệu về cà phê, tự tạo hình ảnh cá nhân qua sự lựa chọn khác nhau trong từng hương vị của cà phê.
Thậm chí, người ta đã gọi tất cả các loại cà phê ngon, có gu là cà phê Trung Nguyên như một chỉ dẫn cho thị trường cà phê Việt Nam.
Năm 2011, trên chuyên mục giới thiệu những công ty thành công của tạp chí danh tiếng bậc nhất thế giới Financial Times xuất hiện một cái tên Việt Nam: "Cà phê Trung Nguyên". Tháng 2/2012, Nhà sáng lập Trung Nguyên - Đặng Lê Nguyên Vũ lần đầu tiên được vinh danh là "Vua Cà phê Việt" một cách chính thức trên tạp chí uy tín National Geographic Traveller.
Tháng 3/2012, Tạp chí Global Coffee Review - tạp chí toàn cầu chuyên ngành về cà phê đã đăng tải bài viết "Vua cà phê Việt Nam" trên tạp chí số tháng 3 và 4/2012. Không lâu sau đó, tháng 8/2012, Tạp chí Forbes – tạp chí hàng đầu về thông tin kinh tế, tài chính ở thị trường toàn cầu nhắc lại danh hiệu này của Trung Nguyên với lời ca ngợi "From Zero to Hero" (từ vô danh thành anh hùng).
Năm 2021 đánh dấu chặng đường 25 năm sáng tạo và phát triển của Tập đoàn Trung Nguyên Legend (16/6/1996 - 16/6/2021). Hành trình của Trung Nguyên tiếp tục kiên trì và nỗ lực với cam kết phụng sự cộng đồng, hiện thực hóa sứ mạng ở tầm mức mới, hướng đến cung ứng một lối sống mới - Lối sống Minh triết – Thiền cà phê.
![Con đường khởi nghiệp phi thường của Đặng Lê Nguyên Vũ: Từ chàng trai 22 tuổi rụng hết tóc vì câu hỏi làm giàu thiêu đốt đến ông chủ đế chế cà phê nuôi mộng kiếm 1.000 tỷ đô la cho Việt Nam - Ảnh 3. Con đường khởi nghiệp phi thường của Đặng Lê Nguyên Vũ: Từ chàng trai 22 tuổi rụng hết tóc vì câu hỏi làm giàu thiêu đốt đến ông chủ đế chế cà phê nuôi mộng kiếm 1.000 tỷ đô la cho Việt Nam - Ảnh 3.](https://afamilycdn.com/150157425591193600/2024/3/19/dang-le-nguyen-vu-1-1710754291391184081614-1710823624152-17108236243711653951462.jpg)
Ông Đặng Lê Nguyên Vũ tại hang đá ở M'Drak - Ảnh: Báo Dân Việt
Đặc biệt, ngay khi chính thức công bố danh xưng mới "Trung Nguyên Legend – Tập đoàn Chuyên Cà Phê Năng Lượng – Cà Phê Đổi Đời", Tập đoàn Trung Nguyên Legend đã tái định vị toàn diện từ tổ chức, sản phẩm, mô hình nhằm hình thành một thương hiệu toàn cầu bằng Sách Lược Tâm "Khác biệt, Đặc biệt, Duy nhất" dưới sự dẫn dắt của Nhà sáng lập – Chủ Tịch – Tổng Giám đốc Đặng Lê Nguyên Vũ.
Sang năm 2022, Trung Nguyên ghi nhận khoản doanh thu thuần 6.172 tỷ đồng, tăng 38,5% so với năm trước, mặc dù doanh thu từ tài chính sụt giảm chỉ bằng 1/7 cùng kỳ năm trước, song Trung Nguyên báo lãi chỉ giảm gần 23%. Đáng chú ý nhất, trong năm công ty ghi nhận thêm khoản vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn hơn 434 tỷ đồng, trong khi những năm trước không phát sinh.
Kế hoạch kiếm 1.000 tỷ USD của ông Đặng Lê Nguyên Vũ
Tháng 7/2023, ông Đặng Lê Nguyên Vũ đã tái xuất đầy bất ngờ trên truyền thông qua một bài phỏng vấn của Báo Dân Việt. Trong đó, Chủ tịch của cà phê Trung Nguyên gây bất ngờ với kế hoạch kiếm 1.000 tỷ USD mang về cho Việt Nam.
"Đối với Qua tiền bạc thiếu gì, tới đây còn nhiều nữa. Kế hoạch của Qua là phải tối thiểu lấy về 1.000 tỷ USD cho Việt Nam. 1.000 tỷ USD, mỗi năm!", ông nhấn mạnh.
Khi được đặt câu hỏi nghi ngờ về con số 1.000 tỷ USD, trong một thế giới bất toàn, xung đột và khó khăn, liệu điều này có hoang tưởng không, ông Vũ tự tin trả lời: "Thì phải có cái gì Qua mới nói vậy chứ. 1.000 tỷ USD/210 quốc gia. Mỗi quốc gia Qua kiếm 5 tỷ USD. Vậy 1.000 tỷ là tối thiểu rồi, có gì đâu mà khó!".
![Con đường khởi nghiệp phi thường của Đặng Lê Nguyên Vũ: Từ chàng trai 22 tuổi rụng hết tóc vì câu hỏi làm giàu thiêu đốt đến ông chủ đế chế cà phê nuôi mộng kiếm 1.000 tỷ đô la cho Việt Nam - Ảnh 4. Con đường khởi nghiệp phi thường của Đặng Lê Nguyên Vũ: Từ chàng trai 22 tuổi rụng hết tóc vì câu hỏi làm giàu thiêu đốt đến ông chủ đế chế cà phê nuôi mộng kiếm 1.000 tỷ đô la cho Việt Nam - Ảnh 4.](https://afamilycdn.com/150157425591193600/2024/3/19/dang-le-nguyen-vu-2-1710754291404596735252-1710823625102-1710823625203748236249.jpeg)
Trung Nguyên Legend khai trương tại con phố sầm uất nhất Thượng Hải, Trung Quốc
Trong cuộc trò chuyện, ông Vũ cũng tiết lộ cửa hàng Thế giới cà phê Trung Nguyên Legend ở Thượng Hải mới khai trương năm ngoái đã có lời, dù đầu tư nhiều.
Theo kế hoạch, thông qua hình thức hợp tác đầu tư (nhượng quyền), Trung Nguyên sẽ mở rộng phát triển 1.000 quán tại khắp các tỉnh thành Trung Quốc. Ngoài ra, Trung Nguyên cũng sẽ mở ở Mỹ, Hàn Quốc, cả Dubai và các nước Đông Nam Á.
Kết quả ban đầu: Những ngày cuối năm 2023, Trung Nguyên Legend đã thành công khai trương cửa hàng nhượng quyền đầu tiên tại 107-109, Tòa nhà 14, Trung tâm Libo, Ngõ 379, Đường Nam Hong; ngày 29/9/2023, Trung Nguyên chính thức khai trương không gian quán cà phê đầu tiên tại Mỹ.
Theo ông Đặng Lê Nguyên Vũ, Trung Nguyên sẽ mở thành chuỗi trên thế giới: "Hiện ở Trung Quốc, Trung Nguyên đang thiết kế chương trình đào tạo, định vị tầm nhìn của mình. Cái đó đòi hỏi rất công phu. Bởi chuẩn hóa về mặt kỹ thuật thì dễ, chuẩn hóa về triết lý thì khó".