Nhà văn trinh thám nổi tiếng của Nhật Bản qua đời vì ung thư đại trực tràng: Bác sĩ cảnh báo dấu hiệu sớm dễ bị bỏ qua

Thông tin nhà văn trinh thám nổi tiếng Nhật Bản Higashino Keigo qua đời vì ung thư đại trực tràng khiến nhiều độc giả bàng hoàng, đồng thời một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về căn bệnh ung thư có tỷ lệ mắc cao nhưng thường được phát hiện ở giai đoạn muộn.

Theo bác sĩ Ngô Văn Kiệt, chuyên khoa Gan mật - Tiêu hóa, Bệnh viện Trung Sơn (Đài Bắc, trung Quốc), điều đáng lo ngại nhất của ung thư đại trực tràng là bệnh gần như không gây triệu chứng ở giai đoạn đầu. Không ít người chỉ được chẩn đoán khi đã bỏ lỡ "thời điểm vàng" để điều trị.

Đặc biệt, nhiều người cho rằng đi ngoài ra máu là dấu hiệu đặc trưng của ung thư đại trực tràng, nhưng thực tế thiếu máu không rõ nguyên nhân cũng có thể là một tín hiệu cảnh báo quan trọng. Nếu được phát hiện thông qua tầm soát và điều trị sớm, tỷ lệ chữa khỏi căn bệnh này rất cao.

Ung thư đại trực tràng giai đoạn đầu gần như "im lặng", nhưng lại là thời điểm dễ chữa khỏi nhất

Theo bác sĩ Ngô Văn Kiệt, điều khiến ung thư đại trực tràng trở nên nguy hiểm không hẳn vì mức độ ác tính, mà bởi bệnh tiến triển rất âm thầm.

Lòng đại tràng có đường kính khá rộng nên khối u thường phải phát triển đến kích thước lớn mới bắt đầu ảnh hưởng đến quá trình đại tiện. Trong khi đó, thành ruột lại không nhạy cảm với cảm giác đau do khối u gây ra. Vì vậy, người bệnh ở giai đoạn 0 hoặc giai đoạn I hầu như không có biểu hiện bất thường. Chỉ khi khối u gây tắc ruột hoặc xâm lấn các mô xung quanh, các triệu chứng đau mới xuất hiện.

Điều đáng mừng là đây cũng chính là giai đoạn có hiệu quả điều trị cao nhất.

Các chuyên gia cho biết, phần lớn ung thư đại trực tràng phát triển từ polyp tuyến. Quá trình một polyp lành tính chuyển thành ung thư thường kéo dài từ 5-10 năm. Nếu phát hiện polyp trong khoảng thời gian này thông qua nội soi đại tràng và cắt bỏ kịp thời, nguy cơ tiến triển thành ung thư có thể được ngăn chặn.

Với những trường hợp được phát hiện ở giai đoạn sớm và điều trị đúng cách, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể vượt 90%.

Không chỉ đi ngoài ra máu, thiếu máu kéo dài cũng có thể là dấu hiệu ung thư

Nhiều người mặc định rằng ung thư đại trực tràng luôn biểu hiện bằng tình trạng đi ngoài ra máu. Tuy nhiên, bác sĩ Ngô Văn Kiệt cho biết triệu chứng của bệnh còn phụ thuộc vào vị trí khối u.

Ung thư đại tràng phải: Ít triệu chứng, dễ bị bỏ sót

Ở đại tràng phải, lòng ruột rộng và phân vẫn ở dạng lỏng nên ngay cả khi khối u phát triển, người bệnh cũng chưa chắc xuất hiện tình trạng tắc ruột hay đi ngoài ra máu.

Trên lâm sàng, không ít bệnh nhân chỉ đến khám vì:

Thiếu máu kéo dài không rõ nguyên nhân. Thường xuyên mệt mỏi. Dễ hụt hơi khi leo cầu thang. Xét nghiệm sức khỏe phát hiện hemoglobin thấp.

Sau khi kiểm tra chuyên sâu, họ mới được chẩn đoán mắc ung thư đại trực tràng, dù trước đó hoàn toàn không có triệu chứng tiêu hóa.

Ung thư đại tràng trái và trực tràng: Dễ nhận biết hơn

Ngược lại, ở đại tràng trái và trực tràng, lòng ruột hẹp hơn và phân đã thành khuôn, nên các triệu chứng thường rõ ràng hơn như:

Đi ngoài ra máu. Phân nhỏ, dẹt bất thường. Cảm giác đi ngoài không hết. Mót rặn liên tục sau khi đại tiện.

Bác sĩ cũng lưu ý, nhiều người thường cho rằng đi ngoài ra máu là do bệnh trĩ. Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào màu sắc của máu để xác định nguyên nhân.

Dù là máu đỏ tươi, máu đỏ sẫm hay máu lẫn trong phân, người bệnh đều nên được bác sĩ chuyên khoa thăm khám để tìm nguyên nhân chính xác.

Nếu các biểu hiện dưới đây kéo dài trên 2 tuần, cần đi khám càng sớm càng tốt:

Thay đổi thói quen đại tiện.

Phân nhỏ bất thường.

Đi ngoài ra máu hoặc có chất nhầy.

Luôn có cảm giác muốn đi ngoài dù vừa đại tiện xong.

Thiếu máu không rõ nguyên nhân.

Sụt cân bất thường.

Đau bụng hoặc đầy hơi kéo dài.

Muốn phòng bệnh, không thể thiếu chế độ ăn uống và vận động

Để giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng, bác sĩ khuyến nghị nên hạn chế tiêu thụ thịt đỏ như thịt bò, thịt lợn và thịt cừu. Tổng lượng thịt chín mỗi tuần nên duy trì khoảng 350-500g, tương đương khoảng ba lòng bàn tay.

Các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói, giăm bông cũng nên hạn chế tối đa.

Bên cạnh đó, mỗi người nên:

Bổ sung 25-30g chất xơ mỗi ngày.

Duy trì ít nhất 150 phút vận động cường độ vừa mỗi tuần.

Giữ cân nặng và vòng eo ở mức khỏe mạnh.

Tuy nhiên, bác sĩ nhấn mạnh rằng lối sống lành mạnh chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, chứ không thể thay thế việc tầm soát.

Khám sàng lọc định kỳ vẫn là biện pháp hiệu quả nhất để phát hiện sớm và ngăn ngừa ung thư đại trực tràng.

Xét nghiệm phân dương tính, nhất định phải nội soi

Theo bác sĩ Ngô Văn Kiệt, xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân chỉ cho biết đường tiêu hóa có khả năng đang chảy máu, nhưng không thể xác định nguyên nhân.

Do đó, nếu kết quả xét nghiệm dương tính, người bệnh cần thực hiện nội soi đại trực tràng để xác định vị trí tổn thương. Đây cũng là phương pháp duy nhất giúp bác sĩ phát hiện và cắt bỏ polyp ngay trong quá trình nội soi, từ đó ngăn ngừa nguy cơ phát triển thành ung thư.

Ngoài ra, những người từng có polyp đại trực tràng, mắc bệnh viêm ruột mạn tính hoặc có người thân bậc một (cha mẹ, anh chị em ruột hoặc con) mắc ung thư đại trực tràng được xếp vào nhóm nguy cơ cao. Các đối tượng này nên trao đổi với bác sĩ để cân nhắc nội soi sớm và theo dõi định kỳ nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh.