Nàng dâu cả đã bị đau bụng trong các buổi họp mặt gia đình suốt 10 năm: BS nói "89% người lớn mắc phải tình trạng này vào lễ"

Bà Trương, 45 tuổi, là con dâu cả trong gia đình. Trong 10 năm qua, cứ qua ngày ngày đông chí, bà đều bị lo âu và đau cổ, đau vai. Vào Đêm giao thừa, bà không chỉ bị đau bụng quặn thắt, không ăn được mà còn cãi nhau với chồng nhiều lần. 

Bác sĩ cho biết, trường hợp như bà Trương là do căng thẳng kéo dài, đỉnh điểm là đến ngày cuối năm phải chuẩn bị nhiều thứ cho năm mới. Đáng nói, trường hợp như bà Trương không phải cá biệt, những bệnh nhân tương tự không phải là hiếm. Nếu nó ảnh hưởng đến mối quan hệ gia đình hoặc thậm chí gây ra ý nghĩ tự làm hại bản thân hoặc làm hại người khác, cần phải đi khám ngay.

Tiến sĩ Tsai Fang-ru, Giám đốc Khoa Tâm thần tại Bệnh viện En Chu Kong (Đài Loan, Trung Quốc), chỉ ra rằng theo một khảo sát năm 2023 của Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ (APA), có tới 89% người trưởng thành trải qua căng thẳng trong các kỳ nghỉ lễ. Nguồn gốc của căng thẳng chủ yếu liên quan đến tương tác gia đình và gánh nặng tài chính. Hơn 40% tin rằng căng thẳng vào thời điểm này cao hơn nhiều so với bình thường, thậm chí còn ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của họ.

Theo quan sát của bà, quả thực đã có sự gia tăng đáng kể số lượng bệnh nhân tìm kiếm điều trị các triệu chứng đau đầu, khó chịu ở dạ dày, tức ngực và mất ngủ trước và sau Tết Nguyên đán.

Bác sĩ Tsai Fang-ru cho biết những bệnh nhân này thường trải qua nhiều lần khám chuyên khoa tiêu hóa và thần kinh trước khi tìm đến sự trợ giúp y tế, nhưng không phát hiện ra tổn thương thực thể nào. Đây là phản ứng tương tác điển hình giữa tâm trí và cơ thể. Khi tâm trí tự nhủ rằng mình phải chịu đựng, cơ thể thường đã phát ra các tín hiệu cảnh báo, phản ánh sự căng thẳng thông qua đau đớn, mất ngủ hoặc khó chịu ở đường tiêu hóa.

Về trường hợp của bà Zhang, bác sĩ Tsai Fang-ru phân tích rằng áp lực không đến từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ sự tích tụ kỳ vọng từ nhiều vai trò khác nhau, bao gồm cả quá trình cúng bái, chuẩn bị món ăn Tết, và những so sánh, hỏi han liên tục từ người thân. Trong quá trình điều trị, ngoài việc điều chỉnh thuốc cần thiết, trọng tâm là hướng dẫn hỗ trợ để giúp bà và chồng liên tục giao tiếp và cuối cùng đạt được sự đồng thuận là chuyển sang ăn ngoài vào dịp Tết và về nhà sớm để nghỉ ngơi. Từ đó chấm dứt 10 năm chịu đựng sự căng thẳng về tinh thần và thể chất trong dịp Tết.

Tsai Fang-ju chỉ ra rằng, từ góc độ thần kinh học, căng thẳng cấp tính trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kích hoạt trục căng thẳng của cơ thể, dẫn đến sự tiết ra một lượng lớn cortisol. Mặc dù điều này có thể cải thiện khả năng đối phó trong ngắn hạn, nhưng khi căng thẳng kéo dài, chức năng của hồi hải mã có thể bị ức chế, sự điều tiết của vỏ não trước trán có thể bị giảm, và hạch hạnh nhân có thể bị hoạt động quá mức. Từ đó ảnh hưởng đến sự cân bằng của serotonin và norepinephrine, dẫn đến cáu gắt, lo lắng gia tăng và mất ngủ.

Ngoài ra, Tsai Fang-ju cho biết nếu căng thẳng gây ảnh hưởng đến công việc hoặc chức năng gia đình, làm xấu đi đáng kể các mối quan hệ, gây ra các cơn hoảng loạn hoặc khó chịu về thể chất tái phát, hoặc thậm chí có ý nghĩ tự làm hại bản thân hoặc làm hại người khác, thì nên tìm kiếm sự trợ giúp chuyên nghiệp càng sớm càng tốt.

Tsai Fang-ru nhấn mạnh rằng điều trị tâm thần không chỉ đơn thuần là kê đơn thuốc, mà còn là sự kết hợp giữa thuốc, liệu pháp nhận thức và hệ thống hỗ trợ để giúp bệnh nhân điều chỉnh lại mức độ căng thẳng. Bà cũng kêu gọi các thành viên trong gia đình cần thấu hiểu và chia sẻ gánh nặng hơn, để những cuộc đoàn tụ gia đình không gây thêm căng thẳng về thể chất và tinh thần.