Nam sinh 17 tuổi ngừng tim sau triệu chứng giống cảm cúm
Chỉ khoảng hai tuần sau những triệu chứng tưởng như một đợt cảm cúm thông thường, nam sinh 17 tuổi bất ngờ ngất xỉu rồi ngừng tuần hoàn. Sau 45 phút hồi sức, tim đập trở lại nhưng cậu bé tiếp tục đối mặt với tình trạng sốc tim, suy đa tạng, tổn thương phổi nặng và xuất huyết.
Cơn ngừng tim bất ngờ
Trước ngày xảy ra biến cố, nam sinh 17 tuổi vẫn là một cậu bé khỏe mạnh trong mắt gia đình. Khoảng hai tuần trước khi nhập viện, em có biểu hiện đau mỏi người, chảy nước mũi. Những triệu chứng khá quen thuộc khiến gia đình nghĩ nhiều đến một đợt nhiễm virus thông thường.
Trong kỳ nghỉ hè, nam sinh tranh thủ đi làm thêm, phụ giúp người bác. Không ai nghĩ rằng phía sau những dấu hiệu tưởng như nhẹ nhàng ấy lại có thể là một vấn đề nghiêm trọng ở tim.
Khoảng 15 phút trước khi được đưa tới bệnh viện, em đột ngột ngất xỉu và rơi vào tình trạng ngừng tuần hoàn. Gia đình lập tức đưa em bằng taxi đến Bệnh viện Đa khoa Đông Anh.
Tại đây, các bác sĩ hồi sức cho nam sinh trong khoảng 45 phút. Trong quá trình cấp cứu, bệnh nhân liên tục xuất hiện rung thất, phải sốc điện nhiều lần, đồng thời được đặt ống nội khí quản và sử dụng các thuốc hỗ trợ tuần hoàn.
Sau 45 phút, tim bệnh nhân có mạch trở lại. Nhưng đó mới chỉ là sự khởi đầu của một cuộc chiến sinh tử khác.
Nam sinh được chuyển đến Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Thanh Nhàn trong tình trạng đặc biệt nguy kịch.
“Nguy cơ lớn nhất lúc đó là bệnh nhân có thể tử vong ngay lập tức”, Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Phạm Huy Khánh, Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Thanh Nhàn, nhớ lại.
Qua đánh giá toàn diện, ê-kíp xác định bệnh nhân bị viêm cơ tim nặng gây sốc tim, suy đa tạng, đồng thời tổn thương phổi nghiêm trọng. Đáng lo ngại, chức năng co bóp của tim chỉ còn khoảng 10-15%.
Tim và phổi cùng lúc “báo động”
Theo bác sĩ Phạm Huy Khánh, đây là một trong những trường hợp hồi sức đặc biệt khó khăn bởi bệnh nhân phải đối mặt với hai vấn đề nghiêm trọng cùng lúc.
Một bên là trái tim gần như kiệt sức do viêm cơ tim. Một bên là phổi tổn thương nặng, không còn đảm bảo khả năng trao đổi oxy.
Trong tình huống đó, các bác sĩ quyết định sử dụng ECMO V-A-V, phương pháp hỗ trợ đồng thời tuần hoàn và hô hấp. Đây là kỹ thuật được triển khai nhằm duy trì dòng máu và cung cấp oxy cho cơ thể trong khi cả tim lẫn phổi đều không còn đảm nhiệm tốt chức năng của mình.
Bên cạnh ECMO, bệnh nhân được điều trị tích cực bằng nhiều phương pháp khác như thở máy, lọc máu, thuốc hỗ trợ tim mạch, dẫn lưu màng phổi, truyền máu, kiểm soát thân nhiệt, dinh dưỡng và mở khí quản.
Trong những ngày tiếp theo, bệnh nhân liên tục xuất hiện các biến chứng nặng. Rối loạn đông máu khiến máu chảy tại nhiều vị trí can thiệp và trong phế quản. Có thời điểm máu chảy nhiều đến mức việc thông khí cho phổi trở nên vô cùng khó khăn.
“Có những lúc gần như không thể thông khí được phổi bệnh nhân”, bác sĩ Khánh kể.
Bệnh nhân tiếp tục xuất huyết tiêu hóa, có thời điểm lượng máu mất khoảng 2.000 ml. Các bác sĩ phải thực hiện nội soi cấp cứu ngay tại giường để xác định và xử trí vị trí chảy máu.
Trong khi đó, ê-kíp hồi sức phải đồng thời kiểm soát hàng loạt vấn đề: tuần hoàn, hô hấp, đông máu, xuất huyết và chức năng các cơ quan.
45 phút ngừng tim và nỗi lo tổn thương não
Một trong những câu hỏi lớn nhất đặt ra sau khi bệnh nhân được cứu sống là: não của cậu bé sẽ ra sao sau khoảng 45 phút ngừng tuần hoàn?
Với một bệnh nhân từng ngừng tim kéo dài, nguy cơ tổn thương não do thiếu oxy luôn là mối lo đặc biệt lớn. Vì vậy, bệnh nhân được kiểm soát thân nhiệt trong 12 ngày, đồng thời tiếp tục được hồi sức và theo dõi sát chức năng thần kinh.
Rồi những dấu hiệu tích cực bắt đầu xuất hiện. Bác sĩ Khánh nhớ nhất khoảnh khắc bệnh nhân chưa thể nói nhưng đã bắt đầu có tương tác với nhân viên y tế.
“Có lúc chúng tôi hỏi bệnh nhân có đau không. Em chưa nói được, chỉ chảy nước mắt rồi gật đầu”, bác sĩ kể.
Tình trạng tiếp tục cải thiện. Các biện pháp hỗ trợ lần lượt được giảm xuống. Sau 12 ngày kiểm soát thân nhiệt và điều trị tích cực, bệnh nhân được cai ECMO. Hai ngày sau, việc lọc máu được dừng.
Khoảng một tuần tiếp theo, canuyn mở khí quản được rút. Dẫn lưu màng phổi cũng lần lượt được tháo bỏ.
Điều quan trọng nhất là nam sinh tỉnh táo hoàn toàn, có thể giao tiếp với người thân và tự sinh hoạt. Những lo ngại ban đầu về một tổn thương não nghiêm trọng sau thời gian ngừng tuần hoàn đã không diễn tiến theo hướng xấu nhất.
Ngày 28/8, sau gần một tháng điều trị kể từ khi nhập viện ngày 31/7, nam sinh được xuất viện khỏi Bệnh viện Thanh Nhàn và chuyển sang Bệnh viện Tim để tiếp tục theo dõi, điều trị chuyên sâu về tim mạch.
“Trước đó không thấy cháu có biểu hiện gì. Đến khi cháu đột ngột ngừng tim, mọi chuyện xảy ra quá nhanh. Khi đưa vào Bệnh viện Thanh Nhàn buổi trưa thì chiều cháu được làm ECMO. Tình trạng của con như vậy, hai vợ chồng tôi như nằm trên đống lửa”, mẹ bệnh nhân nhớ lại.
Từ nguy cơ tử vong ngay lập tức, cậu bé từng bước vượt qua những giới hạn sinh tử. ECMO được rút, lọc máu được dừng, máy thở được cai, mở khí quản được tháo bỏ. Cuối cùng, em có thể tự ngồi dậy, giao tiếp và sinh hoạt.
Đừng xem nhẹ một cơn ngất sau nhiễm virus
Theo bác sĩ Phạm Huy Khánh, trường hợp của nam sinh 17 tuổi là lời cảnh báo về nguy cơ viêm cơ tim ở người trẻ, đặc biệt sau các đợt nhiễm virus.
Viêm cơ tim xảy ra khi các tế bào cơ tim bị viêm, từ đó có thể ảnh hưởng đến khả năng co bóp, hệ thống dẫn truyền điện và nhịp tim. Bệnh có thể xuất hiện ở nhiều độ tuổi, trong đó người trẻ hoàn toàn không nằm ngoài nhóm nguy cơ.
Điều khiến bệnh nguy hiểm là giai đoạn đầu có thể biểu hiện khá mờ nhạt và dễ bị nhầm với một đợt nhiễm virus thông thường. Hắt hơi, sổ mũi, đau mỏi người hay mệt mỏi có thể khiến người bệnh chủ quan.
Tuy nhiên, nếu sau đó xuất hiện tình trạng mệt bất thường, đau hoặc tức ngực, khó thở, hồi hộp, tim đập nhanh, chóng mặt, choáng hoặc ngất, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế để kiểm tra.
Đặc biệt, một cơn ngất xảy ra ở người trẻ, nhất là trong hoặc sau một đợt bệnh do virus, không nên được xem là chuyện bình thường.
“Viêm cơ tim có thể gặp ở người trẻ. Khi có các biểu hiện như mệt nhiều, đau ngực, khó thở, hồi hộp, tim đập nhanh hoặc ngất, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được đánh giá. Thừa còn hơn thiếu”, bác sĩ Khánh khuyến cáo.
