Năm nào cũng nhắc nhưng vẫn có nhà quên: Bỏ ngay ý định cúng loại quả này ngày Táo quân nếu muốn năm mới hanh thông, bớt chông gai
Ngày 23 tháng Chạp đang đến rất gần, bên cạnh cá chép và mâm cơm mặn, đĩa hoa quả dâng lên Táo quân cũng quan trọng không kém. Nhiều chị em cứ nghĩ "trần sao âm vậy", quả gì ăn ngon là cúng được, nhưng thực tế có những loại quả mang ý nghĩa không tốt, tuyệt đối tránh đặt lên ban thờ ngày này nếu không muốn phạm kỵ.
Trong văn hóa tâm linh của người Việt, ngày 23 tháng Chạp – ngày tiễn ông Công ông Táo về trời báo cáo là một trong những nghi lễ quan trọng nhất năm. Đây là thời khắc các gia đình sửa soạn, lau dọn bàn thờ, gửi gắm những mong cầu về một năm mới bình an, sung túc. Thế nhưng, trong lúc tất bật chợ búa, không ít bà nội trợ vì vô tình hoặc chưa hiểu rõ mà chọn nhầm những loại hoa quả không phù hợp để dâng cúng.
Ông bà ta xưa nay vẫn dạy "có thờ có thiêng, có kiêng có lành", mâm lễ không cần quá cao sang nhưng phải đúng và phải sạch. Dưới đây là 4 loại quả mà dù có thích ăn đến mấy, gia chủ cũng nên tránh đặt lên bàn thờ Táo quân để giữ trọn sự tôn nghiêm và may mắn cho gia đạo.
1. Hoa quả giả - Sự "nghèo nàn" trong tâm thành
Điều kiêng kỵ đầu tiên và quan trọng nhất mà năm nào các chuyên gia văn hóa cũng phải nhắc lại: Tuyệt đối không dùng hoa quả giả. Trong xã hội hiện đại, các loại hoa quả nhựa, hoa quả sáp được làm tinh xảo đến mức nhìn qua khó mà phân biệt thật giả. Nhiều người vì muốn bàn thờ đẹp lâu, không bị héo úng hay đơn giản là "tiết kiệm", đã bày biện những đĩa quả giả quanh năm suốt tháng, kể cả ngày lễ Tết.
Nhưng bạn hãy nhớ, việc thờ cúng cốt ở cái tâm "chân, thiện, mỹ". Dâng hoa quả giả lên bàn thờ ông Công ông Táo bị xem là hành động "lừa dối thần linh", thiếu sự tôn trọng tối thiểu. Hoa quả giả dẫu có đẹp rực rỡ đến đâu cũng là vật chết, không có sinh khí, không có hương thơm tự nhiên. Trong khi đó, bàn thờ cần sự tươi mới, cần "khí" của đất trời hội tụ trong hoa trái thật để kết nối âm dương. Ngày tiễn Táo quân là ngày lễ trọng đại, hãy chọn những trái cây tươi ngon nhất, dù ít dù nhiều, đó mới là tấm lòng thành kính thực sự mà gia chủ gửi đến các vị Thần cai quản bếp núc.
2. Quả có gai nhọn (mít, sầu riêng) - Chông gai cản lối
Mít và sầu riêng là những loại quả nhiệt đới thơm ngon, được rất nhiều người yêu thích và có giá trị kinh tế cao. Chính vì thế, nhiều gia đình nghĩ rằng dâng những loại quả đắt tiền, "sang chảnh" này lên thì các Ngài sẽ chứng giám cho lòng thành. Tuy nhiên, xét về mặt phong thủy và ý nghĩa hình tượng, đây lại là nhóm quả nên tránh trong ngày 23 tháng Chạp.
Đặc điểm chung của mít và sầu riêng là lớp vỏ xù xì, đầy gai nhọn sắc bén. Trong tâm linh, những vật sắc nhọn, gai góc thường gợi liên tưởng đến sự chông gai, trắc trở trong cuộc sống và công việc. Đặt một quả đầy gai lên bàn thờ ngày cuối năm chẳng khác nào mang theo điềm báo về một năm mới nhiều chướng ngại vật, gia đạo bất an, các thành viên trong gia đình dễ nảy sinh mâu thuẫn, khắc khẩu. Hơn nữa, bàn thờ là nơi cần sự trang nghiêm, thanh tịnh, những loại quả có hình thù kỳ dị, gai góc sẽ phá vỡ sự cân bằng và cảm giác bình yên cần có của không gian thờ tự.
3. Quả có mùi quá nồng hoặc vị cay, đắng, chua chát
Một đại kỵ tiếp theo liên quan đến khứu giác và vị giác. Bàn thờ ông Công ông Táo cần giữ hương thơm thanh khiết, nhẹ nhàng của hoa tươi, quả ngọt và nhang trầm. Những loại quả có mùi quá nồng, quá đặc trưng như sầu riêng (dù đã tách múi) hay mít chín quá kỹ thường không được khuyến khích. Mùi hương quá mạnh có thể lấn át mùi hương trầm, gây cảm giác ngột ngạt, thiếu sự thanh tịnh cần thiết cho chốn linh thiêng.
Bên cạnh đó, nhóm quả có vị "khổ" (đắng), cay, chua chát cũng nằm trong danh sách đen. Ví dụ như khổ qua (mướp đắng), ớt, hay khế chua, me... Dân gian quan niệm, những gì chúng ta dâng cúng sẽ phần nào phản chiếu mong ước cho tương lai. Chẳng ai muốn một năm mới nếm trải nhiều "đắng cay", "chua chát" hay "ngậm đắng nuốt cay". Chúng ta cầu mong sự ngọt ngào, suôn sẻ, viên mãn, vì vậy hãy ưu tiên những loại quả có hình tròn trịa, căng mọng, hương thơm dịu nhẹ và vị ngọt ngào như táo đỏ, cam vàng, xoài, thanh long, bưởi... để dâng lên các Táo.
4. Quả quá chín, dập nát - Sự thiếu chu đáo
Cuối cùng, dù chọn loại quả nào, cũng phải chú ý đến trạng thái của chúng. Rất nhiều bà nội trợ bận rộn, đi chợ vội vàng hoặc tận dụng hoa quả có sẵn trong tủ lạnh đã để lâu ngày để bày biện. Những quả chuối đã chín nhũn, thâm đen, những quả táo bị dập một góc, hay quả bưởi đã héo cuống... đều là những vật phẩm "kém phẩm chất".
Ngày ông Công ông Táo là ngày các Ngài lên Thiên đình báo cáo trần gian. Việc dâng cúng những quả dập nát, quá chín nẫu dễ thu hút ruồi muỗi, bọ hóng bay đến làm ô uế bàn thờ. Điều này thể hiện sự cẩu thả, thiếu chu đáo của gia chủ. "Tốt gỗ hơn tốt nước sơn", nhưng trong thờ cúng, hình thức cũng phản ánh nội dung. Một đĩa quả tươi rói, vỏ căng bóng, không tì vết không chỉ đẹp mắt mà còn thể hiện sự trân trọng, nâng niu của người trần mắt thịt đối với đấng bề trên.
Lễ cúng ông Công ông Táo không cần mâm cao cỗ đầy, sơn hào hải vị mới là tốt. Điều quan trọng nhất vẫn là tấm lòng thành kính và sự hiểu biết đúng đắn về văn hóa truyền thống. Việc tránh 4 loại quả kể trên không phải là mê tín dị đoan, mà là cách chúng ta gìn giữ nét đẹp trong văn hóa tâm linh, hướng đến những điều tốt lành, thanh sạch nhất. Hy vọng rằng với những lưu ý nhỏ này, chị em sẽ tự tin chuẩn bị được một mâm lễ tươm tất, tiễn Táo quân về trời trong niềm hân hoan, đón chờ một năm mới Bính Ngọ ngập tràn tài lộc và bình an.
(Thông tin mang tính chiêm nghiệm)