Một ly trà sữa "cõng" làng nghề trăm năm lên phố: Bí mật đằng sau cơn sốt BST "Chạm Di Sản" của Yi He Tang Việt Nam

Hai ngày trước thời điểm BST "Chạm Di Sản: Chạm Đất - Chạm Nước - Chạm Bạc" chính thức ra mắt nhân dịp 81 năm Quốc khánh 2/9, Yi He Tang Việt Nam đã nhận hàng trăm đơn đặt trước cho một sản phẩm khá lạ: chiếc ly màu nâu xù xì thô ráp, trên thân gắn một chiếc charm bạc nhỏ kêu leng keng. Chiếc charm nhỏ ấy dường như đã biến một chiếc ly trà sữa từ vật dụng để cầm thành một món đồ có tính sưu tầm.

Sức hút của sản phẩm khiến bà Nguyễn Viên An, CEO Yi He Tang Việt Nam, quyết định "chia đôi cuộc chơi" bằng hai phiên bản. Bản charm bạc thật có giá 1 triệu đồng/ly, hướng đến những khách hàng sẵn sàng chi nhiều hơn cho một sản phẩm mang giá trị sưu tầm. Trong khi đó, phiên bản charm mô phỏng bạc có giá 99.000 đồng/ly, mở rộng cơ hội trải nghiệm cho nhóm khách hàng muốn sở hữu chiếc ly nhưng có ngân sách vừa phải.

Một chiếc ly, hai mức giá nhưng cùng chung một điểm chạm: biến một sản phẩm tiêu dùng quen thuộc thành vật mang theo một câu chuyện về di sản của dân tộc.

Khi đôi tay người H'Mông giữ lại ký ức của núi rừng

Với nhiều thương hiệu, ra mắt một bộ sưu tập mới bắt đầu trong phòng lab: những công thức được cân đong, thử nghiệm rồi điều chỉnh cho đến khi tìm ra hương vị phù hợp. Nhưng với Yi He Tang, "công thức" đôi khi không nằm trong những chiếc cốc đong mà có thể bắt đầu từ một chuyến đi.

Bà Viên An tiết lộ, mỗi năm Yi He Tang tự đặt cho mình một "bài tập" đặc biệt: thực hiện một dự án chạm vào cội nguồn dân tộc, đưa những lát cắt của lịch sử, văn hóa vào sản phẩm để người trẻ không chỉ uống một ly trà sữa, mà qua đó có thể chạm gần hơn vào câu chuyện của chính quê hương mình.

Trước đó, "Chạm Vào Cố Đô Hoa Lư" và "Đóa Hoa đêm hè Gardenia" từng tạo được sự chú ý. Lần này, hành trình của thương hiệu đưa họ lên Hà Giang - vùng đất nơi những dãy núi đá tai mèo xếp tầng như những trang sử chưa khép lại, đồng thời là nơi lưu giữ những cây trà cổ thụ.

Nhưng để kể một câu chuyện có chiều sâu, đội ngũ không thể chỉ đứng từ xa mà nhìn. Đội ngũ Yi He Tang đã đi gần 500 km đường đèo núi, mất hơn chục giờ trên xe để tìm đến nhà ông Mua Sè Sính, 75 tuổi, người H'Mông ở thôn Lao Xa, xã Sà Phìn, cách trung tâm thị trấn Đồng Văn khoảng 25 km. Ở đó, họ gặp một người đàn ông đã dành gần như cả đời để giữ một nghề tưởng nhỏ bé nhưng chứa đựng cả một phần ký ức của cộng đồng: nghề chạm bạc.

Gia đình ông Mua Sè Sính sống trong một căn nhà cổ cả trăm năm tuổi. Trên những bức tường là giấy khen, bằng khen ghi dấu những đóng góp của gia đình cho cách mạng. Ông Sính có tất cả 13 người con, hiện các con của ông vẫn tiếp tục gắn bó với nghề chạm bạc truyền thống của gia đình. Nghề đến với ông từ rất sớm. Khi còn nhỏ, ông được cha và ông nội truyền dạy từng công đoạn. Đến năm 16 tuổi, ông đã trở thành người thợ làm bạc chắc tay có tiếng trong vùng.

Với người H'Mông ở Hà Giang, bạc không đơn thuần là một món trang sức. Theo quan niệm của người dân nơi đây, bạc là vật liệu thiêng, có thể xua đuổi tà ma, gió độc; đồng thời gắn với đời sống văn hóa, tập tục và ký ức về tổ tiên như làm của hồi môn, trao tặng mỗi dịp lễ Tết. Bởi vậy, mỗi món đồ bạc dường như mang trên mình nhiều hơn một lớp ý nghĩa: nó vừa để đeo, vừa để gìn giữ, vừa để trao truyền cho thế hệ tiếp nối.

Mỗi chiếc vòng, chiếc khuyên hay chiếc lắc rời khỏi bàn tay người thợ đều gần như là một phiên bản riêng biệt. Không có dây chuyền sản xuất hàng loạt. Không có hai sản phẩm giống hệt nhau. Người thợ tạc, khắc, mài từng chi tiết, chậm rãi như thể thời gian ở vùng cao không phải thứ cần phải chạy đua. Nguyên liệu được tìm mua tại những phiên chợ vùng cao, chủ yếu là các đồ bạc lâu năm đã hỏng. Bạc được mang về nung chảy bằng khò, đổ khuôn, cán mỏng rồi tiếp tục tạo hoa văn theo ý muốn. Việc lựa chọn bạc đủ tinh khiết, không lẫn tạp chất là điều kiện quan trọng để tạo nên sản phẩm đạt chất lượng.

Thời gian hoàn thiện một món đồ vì thế không có một con số cố định. Một chiếc nhẫn hay vòng tay nhỏ có thể mất một buổi sáng. Những món trang sức cầu kỳ hơn, như vòng cổ, có thể cần vài ngày, thậm chí cả tháng. Giá trị của sản phẩm vì thế không chỉ nằm ở lượng bạc được sử dụng. Nó còn nằm trong thời gian, kỹ thuật và đôi mắt của người thợ - những thứ không thể thúc nhanh chỉ bằng một chiếc đồng hồ.

Điều ông Mua Sè Sính luôn trăn trở là giữ lại là nghề truyền thống của cha ông. Ông không muốn nghề truyền thống biến mất khỏi Lao Xa. Ông muốn những gì cha và ông nội từng truyền lại cho mình tiếp tục được kể bằng đôi tay của thế hệ sau. Ngôi nhà cổ của gia đình giờ đây không chỉ là nơi sản xuất. Nó còn trở thành điểm dừng chân của những vị khách phương xa. Có người đến để mua một món trang sức. Có người đứng rất lâu trước bàn tay người thợ, nhìn từng đường đục, nét chạm. Và cũng có những người chỉ đơn giản trầm trồ trước những món đồ bạc được tạo nên bằng một thứ kỹ thuật tưởng như đã bị thời gian bỏ lại phía sau.

Và với Yi He Tang, chuyến đi ấy cũng mở ra một cách khác để kể về một bộ sưu tập, đưa một phần ký ức của vùng đất này vào sản phẩm như thế nào để người trẻ có cơ hội chạm vào nó theo một cách gần gũi hơn. Yi He Tang Việt Nam cần một câu chuyện đủ thật để người ta muốn nghe, một vùng đất đủ sâu để người ta muốn tìm hiểu, và những con người đủ bền bỉ để giữ lại những giá trị tưởng như có thể biến mất theo thời gian.

"Chạm Di Sản: Chạm Đất - Chạm Nước - Chạm Bạc"

Khi CEO Nguyễn Viên An lần đầu đưa ra ý tưởng gắn charm bạc lên ly trà sữa, ông Mua Sè Sính không khỏi bất ngờ. Một miếng bạc nhỏ, vốn thuộc về thế giới của trang sức và những món đồ thủ công, nay lại xuất hiện trên một thức uống dành cho người trẻ.

Từ cái gật đầu của người nghệ nhân, BST "Chạm Di Sản: Chạm Đất - Chạm Nước - Chạm Bạc" ra đời. Cách đặt tên ấy không phải một phép chơi chữ đơn thuần.

"Đất" là nơi con người sinh ra, là cội nguồn dung dưỡng và bao bọc. "Nước" là dòng chảy nuôi sống con người, đi qua những vùng đất, những thế hệ và những biến thiên của lịch sử. Đặt hai chữ cạnh nhau, "đất" và "nước" trở thành "đất nước" - hai tiếng tưởng quen thuộc đến mức nhiều khi ta nói ra mà quên mất bên trong đó là cả một không gian văn hóa, lịch sử và ký ức của một dân tộc.

Ở BST này, "Chạm Bạc" trở thành mảnh ghép thứ ba. Nếu "Đất" và "Nước" là những giá trị đã chảy qua nhiều thế hệ, thì "Bạc" là câu chuyện về những đôi tay đang cố giữ lại một nghề thủ công trước nguy cơ mai một. Một miếng bạc nhỏ trên thân ly vì thế không chỉ để làm đẹp mà còn mang theo dấu vết của một làng nghề, của người thợ và của một kỹ nghệ được truyền lại qua thời gian.

Ba chữ Đất - Nước - Bạc vì thế gặp nhau trên một vật thể rất đỗi đời thường: một ly trà sữa. Thông điệp mà BST muốn gửi tới người trẻ cũng không được nói bằng những khẩu hiệu lớn, mà là lời nhắc giản dị: Hãy yêu quá khứ, biết ơn những thế hệ đi trước và tiếp nối những giá trị tốt đẹp của dân tộc.

Điều đáng nói là cảm xúc ấy lại đến theo một cách rất tự nhiên. Với những cô gái trẻ, chiếc ly có charm bạc đôi khi mang lại cảm giác giống như đang cầm trên tay một món trang sức. Họ nâng niu nó, ngắm nghía nó, thậm chí muốn giữ lại chiếc charm sau khi ly trà đã cạn. Một món đồ vốn được tạo ra để sử dụng trong vài chục phút, bất ngờ được đối xử như một món quà cần gìn giữ.

Có lẽ đó chính là điểm thú vị nhất của BST: một sản phẩm tiêu dùng nhanh lại tìm được cách chạm vào những cảm xúc rất chậm

BST "Chạm Di Sản" có thể là điểm sáng dễ nhìn thấy nhất ở thời điểm hiện tại, nhưng với bà Nguyễn Viên An, đó chưa phải đích đến. Nó giống một dấu chấm trên một đường dài hơn - nơi câu chuyện về một chiếc charm bạc chỉ là một mắt xích trong chiến lược lớn hơn của Yi He Tang Việt Nam.

Phía trước, thương hiệu đặt mục tiêu bản địa hóa vùng nguyên liệu, mở rộng quy mô hệ thống, rút ngắn thời gian thu hồi vốn cho nhà đầu tư, đồng thời đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ cộng đồng.

Nữ CEO cho biết bà vẫn liên tục quan sát và nghiên cứu thị trường F&B nói chung, ngành trà sữa nói riêng để tìm kiếm những hướng đi mới. Bởi trong một thị trường mà một hương vị mới có thể nhanh chóng được sao chép, một chiến dịch có thể chỉ tạo ra hiệu ứng trong thời gian ngắn, việc khiến khách hàng nhớ đến thương hiệu lại là một cuộc chơi khác.

Vì thế, những ý tưởng tiếp theo có thể không chỉ xoay quanh sản phẩm. Cuộc chơi còn nằm ở vị trí mặt bằng, cách vận hành, bài toán chi phí và cả cách định giá menu - những yếu tố tưởng khô khan nhưng lại quyết định một thương hiệu có thể đi được bao xa.