Một lời khuyên đáng cân nhắc: Dù con cái có hiếu thảo đến đâu, cũng đừng làm 3 việc này cho cha mẹ đã ngoài 70 tuổi

Ở tuổi ngoài 70, nhiều cha mẹ bắt đầu gặp khó khăn trong sinh hoạt, sức khỏe không còn như trước. Vì thương cha mẹ, con cái thường muốn làm thay mọi việc, từ đưa đi khám bệnh, sắp xếp các mối quan hệ đến chăm lo từng sinh hoạt nhỏ nhất, chỉ mong cha mẹ đỡ vất vả. Khi đưa cha mẹ đến bệnh viện, có những người con luôn tranh trả lời trước khi cha mẹ kịp lên tiếng. Họ sợ cha mẹ diễn đạt không rõ ràng, bỏ sót thông tin hoặc khiến việc khám chữa bệnh bị chậm trễ.

Tình thương ấy không có gì đáng trách. Cha mẹ đã lớn tuổi, con cái quan tâm và chăm sóc nhiều hơn là điều cần thiết. Nhưng đôi khi, càng muốn thu xếp mọi chuyện chu toàn, chúng ta lại càng dễ bỏ qua suy nghĩ và mong muốn của cha mẹ.

Giúp đỡ và quyết định thay là hai chuyện tưởng gần nhau nhưng thực chất rất khác biệt. Có một lời khuyên đáng để những người con suy ngẫm: Dù hiếu thảo đến đâu, cũng đừng làm thay cha mẹ đã ngoài 70 tuổi 3 việc dưới đây.

Thứ nhất: Đừng tự quyết định việc điều trị thay cha mẹ

Khi đưa cha mẹ đi khám bệnh, con cái có thể giúp chuẩn bị hồ sơ, kiểm tra các loại thuốc đang sử dụng, ghi lại những dặn dò của bác sĩ. Tuy nhiên, không nên vì bản thân thông thạo quy trình bệnh viện hơn mà gạt bỏ suy nghĩ của cha mẹ.

Có những người lớn tuổi không biết cách diễn đạt rõ triệu chứng, con cái sốt ruột nên thường trả lời thay. Thế nhưng, cảm giác đau ở đâu, cơ thể có phản ứng thế nào sau khi uống thuốc, bản thân đang lo lắng hay có điều gì băn khoăn về phương pháp điều trị... chỉ người bệnh mới hiểu rõ nhất. Nếu con cái chỉ trình bày nhận định của mình, thông tin bác sĩ tiếp nhận có thể không đầy đủ, còn cha mẹ cũng mất đi cơ hội trực tiếp bày tỏ ý kiến.

Có một điều cần nhớ: Giúp cha mẹ giải quyết công việc không có nghĩa là phải quyết định thay cha mẹ tất cả mọi chuyện. Khi đứng trước những lựa chọn điều trị, hãy cố gắng để cha mẹ hiểu rõ ưu và nhược điểm của từng phương án, sau đó để họ tự đưa ra quyết định theo nguyện vọng của mình.

Nếu cha mẹ đã mất ý thức hoặc khả năng nhận thức bị ảnh hưởng bởi bệnh tật, con cái cần căn cứ vào tình trạng thực tế và tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn phù hợp. Tôn trọng ý muốn của cha mẹ không có nghĩa là phó mặc mọi chuyện. Khi đưa cha mẹ đi khám, hãy thử để ý một điều: Mỗi khi bác sĩ đặt câu hỏi, liệu bạn có luôn là người trả lời trước, còn cha mẹ chỉ ngồi bên cạnh lắng nghe?

Thứ hai: Đừng tự ý cắt đứt những mối quan hệ xã hội bình thường của cha mẹ

Một số người con lo cha mẹ bị lừa đảo nên thường khuyên họ hạn chế nghe điện thoại từ người lạ, ít ra ngoài, thậm chí không cho liên lạc với một số người quen. Lo lắng cha mẹ bị mất tiền là điều dễ hiểu. Nhưng nếu chưa tìm hiểu rõ sự việc đã vội vàng cấm đoán tất cả thì chưa chắc đã giải quyết được vấn đề.

Với người lớn tuổi, việc giữ liên lạc với bạn bè, người thân không đơn thuần là để giết thời gian. Đó còn là cách họ cập nhật tin tức, trò chuyện về cuộc sống và có thêm người để chia sẻ, hỏi han khi gặp khó khăn.

Nếu con cái xem mọi mối quan hệ bên ngoài đều tiềm ẩn rủi ro, cha mẹ sẽ ngày càng ít có cơ hội tiếp xúc với thông tin và những người xung quanh. Đến khi thực sự gặp chuyện, họ thậm chí có thể không biết tìm ai để nhờ giúp đỡ. Điều quan trọng là phải nhận diện đúng nguy cơ, thay vì xem mọi hoạt động giao tiếp bình thường đều là mối đe dọa.

Chẳng hạn, nếu có người gọi điện yêu cầu chuyển tiền, cung cấp mã xác thực hoặc mượn tiền dưới danh nghĩa người quen, con cái nên cùng cha mẹ xác minh danh tính, khi cần thiết có thể liên hệ ngân hàng hoặc cơ quan chức năng để xử lý. Ngược lại, nếu chỉ là những cuộc gọi hỏi thăm, gặp gỡ bạn bè hay liên lạc với người thân bình thường thì không cần thiết phải ngăn cản chỉ vì cha mẹ đã lớn tuổi.

Bảo vệ cha mẹ trước hết phải hiểu rõ nguy hiểm nằm ở đâu. Với những yêu cầu chuyển tiền đáng ngờ, việc kịp thời ngăn chặn là cần thiết. Nhưng nếu không phân biệt đúng sai mà hạn chế cả những mối quan hệ bình thường, cha mẹ sẽ mất đi một phần tự do trong cuộc sống.

Thứ ba: Đừng bao bọc đến mức làm thay tất cả những việc cha mẹ vẫn có thể tự làm

Cha mẹ càng lớn tuổi, con cái càng muốn làm nhiều việc để họ được nghỉ ngơi. Từ việc cất quần áo, sắp xếp đồ đạc đến những sinh hoạt cá nhân như mặc quần áo, vệ sinh thân thể, nhiều người cũng muốn làm thay tất cả. Thế nhưng, nếu những việc người lớn tuổi vẫn có khả năng tự thực hiện liên tục bị con cái làm hộ, họ sẽ ngày càng ít có cơ hội tự vận động và duy trì những kỹ năng sinh hoạt vốn có.

Lâu dần, con cái quen với việc bao bọc, còn cha mẹ cũng có thể trở nên phụ thuộc hơn vào người khác. Những khả năng sinh hoạt vốn có vì thế cũng ít được sử dụng và rèn luyện.

Tất nhiên, điều đó không có nghĩa là việc gì cũng phải để cha mẹ tự làm. Nếu cha mẹ đi đứng không vững, dễ bị ngã khi cúi người hoặc gặp khó khăn trong vận động do bệnh tật, con cái cần hỗ trợ kịp thời. Không thể nhân danh sự độc lập mà để cha mẹ phải đối mặt với những rủi ro không đáng có. Cách phù hợp hơn là quan sát khả năng hiện tại của cha mẹ, từ đó xác định việc nào họ có thể tự làm và việc nào cần con cái hỗ trợ.

Nếu cha mẹ vẫn có thể tự sắp xếp quần áo thì không cần thiết phải quyết định thay cả việc đặt chúng ở đâu. Nếu cha mẹ đi lại không vững, con cái có thể dọn dẹp những vật cản trên sàn nhà, cải thiện ánh sáng trong nhà, khi cần thì đồng hành lúc vận động, thay vì đơn giản là không cho cha mẹ tự đi lại.

Chăm sóc người cao tuổi còn có một vấn đề thực tế khác: Không nên dồn toàn bộ trách nhiệm lên vai một người con. Tình trạng sức khỏe của cha mẹ có thể thay đổi theo thời gian, trong khi mỗi người con đều có gia đình và cuộc sống riêng. Nếu từ việc đi chợ, đưa cha mẹ đi khám đến chăm sóc hằng ngày đều do một người đảm nhận, lâu dần người chăm sóc có thể kiệt sức, còn những thành viên khác lại mặc nhiên xem đó là trách nhiệm của riêng người ấy.

Thay vì đợi đến khi mâu thuẫn xảy ra, các thành viên nên sớm bàn bạc và phân chia công việc: Ai phụ trách đưa cha mẹ đi khám, ai lo những việc sinh hoạt hằng ngày, nếu có tình huống khẩn cấp thì sẽ sắp xếp ra sao.

Những vấn đề này cũng nên có sự tham gia của cha mẹ. Chỉ cần họ vẫn còn khả năng nhận thức và bày tỏ suy nghĩ rõ ràng, con cái không nên tự đóng cửa bàn bạc rồi quyết định mọi chuyện thay họ. Đôi khi, cha mẹ vẫn muốn sắp xếp đồ đạc theo thói quen riêng, hoặc không đồng tình với một cách chăm sóc nào đó mà con cái đưa ra. Điều này có thể khiến con cái cảm thấy phiền lòng, thậm chí cho rằng cha mẹ khó chiều.

Nhưng trước khi vội vàng đưa tay làm thay, hãy thử tự hỏi: Việc này thực sự tiềm ẩn nguy hiểm không thể bỏ qua, hay đơn giản chỉ vì chúng ta cảm thấy tự quyết định thay cha mẹ sẽ nhanh chóng và thuận tiện hơn? Bởi suy cho cùng, hiếu thảo không phải là làm thay cha mẹ mọi việc, mà là chăm sóc đủ chu đáo để họ được an toàn, đồng thời vẫn giữ được quyền lựa chọn, sự tự chủ và phẩm giá trong những năm tháng tuổi già.