Một loại quả vào mùa thu được ví như “trợ thủ” cho tỳ vị và làn da

Mùa thu thường mang theo cảm giác dễ chịu hơn sau những ngày nóng bức, nhưng đây cũng là thời điểm cơ thể phải thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ và độ ẩm. Không khí khô có thể khiến da mất nước, trong khi những bữa ăn nhiều đồ chiên rán, thịt nướng, đồ cay hoặc ăn uống thiếu rau quả lại dễ khiến hệ tiêu hóa phải "làm việc" nhiều hơn.

Trong nhóm thực phẩm quen thuộc của mùa thu, táo là một lựa chọn đáng chú ý. Loại quả này vừa dễ tìm, dễ ăn, vừa cung cấp chất xơ, vitamin và nhiều hợp chất thực vật. Đặc biệt, táo chứa pectin, một dạng chất xơ hòa tan có trong thành tế bào thực vật và được biết đến với vai trò hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa.

Vì sao táo thường được nhắc đến khi nói về tiêu hóa?

Một quả táo không phải "thuốc bổ", càng không thể thay thế điều trị y khoa. Tuy nhiên, nếu được đưa vào khẩu phần hợp lý, táo có thể góp phần bổ sung chất xơ cho cơ thể.

Theo các tài liệu dinh dưỡng, pectin thuộc nhóm chất xơ hòa tan. Khi đi vào đường tiêu hóa, chất xơ này có khả năng tạo độ nhớt và được hệ vi khuẩn đường ruột lên men. Đây cũng là lý do trái cây nói chung, trong đó có táo, thường được khuyến khích như một phần của chế độ ăn đa dạng.

Điểm đáng chú ý là cách ăn cũng quan trọng không kém việc "ăn quả gì". Táo ăn cả quả sẽ cung cấp chất xơ tốt hơn so với việc ép thành nước và loại bỏ phần bã. Với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, táo có thể được chế biến mềm như hấp hoặc nấu chín để dễ ăn hơn.

Trong quan niệm của y học cổ truyền, táo và một số loại quả có vị ngọt thường được sử dụng trong các món ăn theo hướng điều hòa cơ thể, hỗ trợ tỳ vị. Tuy nhiên, đây là cách tiếp cận của y học cổ truyền và không nên hiểu thành bằng chứng rằng ăn táo có thể điều trị bệnh dạ dày hay các rối loạn tiêu hóa.

Không chỉ là câu chuyện "bổ tỳ"

Một điểm khiến táo được yêu thích là thành phần dinh dưỡng tương đối đa dạng. Ngoài chất xơ, loại quả này còn chứa vitamin C cùng nhiều hợp chất thực vật, trong đó có nhóm flavonoid.

PGS.TS Bùi Thị Nhung, nguyên Trưởng khoa Dinh dưỡng học đường và ngành nghề, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, từng chia sẻ trên báo Dân trí cho biết các thực phẩm giàu flavonoid có thể kể đến táo, trà xanh và nhiều loại rau củ quả khác. Chuyên gia đồng thời nhấn mạnh nền tảng của sức khỏe vẫn là một chế độ ăn đủ năng lượng, đa dạng thực phẩm và đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng thay vì phụ thuộc vào một loại thực phẩm riêng lẻ.

Đây cũng là điểm cần lưu ý khi nghe những lời quảng cáo kiểu "một quả táo mỗi ngày giúp đẹp da" hay "ăn táo là thanh lọc cơ thể".

Táo có thể góp phần cung cấp vitamin, chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa cho khẩu phần. Những dưỡng chất này đóng vai trò trong hoạt động bình thường của cơ thể. Nhưng để có làn da khỏe, chỉ ăn một loại quả là chưa đủ.

Da còn chịu ảnh hưởng bởi lượng nước uống, giấc ngủ, ánh nắng, nội tiết, mức độ vận động, stress và tổng thể chế độ ăn. Vì vậy, nếu muốn tận dụng lợi ích của táo cho một chế độ ăn lành mạnh, cách hợp lý hơn là kết hợp loại quả này với rau xanh, các nguồn protein tốt, ngũ cốc nguyên hạt và uống đủ nước.

Ăn táo thế nào để không phản tác dụng?

Táo có thể ăn trực tiếp sau khi rửa sạch, dùng làm món tráng miệng hoặc kết hợp với sữa chua không đường, yến mạch và các loại hạt. Đây là những cách đơn giản để tăng sự đa dạng cho bữa ăn mà không cần bổ sung quá nhiều đường.

Nếu muốn ăn táo vào những ngày thời tiết se lạnh, có thể thử hấp hoặc nấu chín. Táo chín mềm, có vị ngọt tự nhiên, phù hợp với những món cháo, súp hoặc món tráng miệng nhẹ.

Tuy nhiên, không nên vì nghĩ táo "tốt cho sức khỏe" mà ăn quá nhiều trong một lần. Trái cây vẫn chứa đường tự nhiên và việc kiểm soát khẩu phần đặc biệt quan trọng với người đang cần kiểm soát đường huyết hoặc tổng năng lượng nạp vào.

Một lựa chọn khác là dùng táo cùng các thực phẩm giàu protein và chất béo tốt để tạo cảm giác no lâu hơn. Chẳng hạn, một phần táo ăn cùng sữa chua không đường hoặc một lượng nhỏ các loại hạt có thể trở thành bữa phụ khá tiện lợi.

Người đau dạ dày cần đặc biệt lưu ý

Không phải ai ăn táo cũng có cảm giác dễ chịu. Một số người có bệnh lý đường tiêu hóa hoặc cơ địa nhạy cảm có thể cảm thấy đầy bụng, khó chịu sau khi ăn một lượng lớn trái cây.

Với người đang bị đau dạ dày, trào ngược hoặc có triệu chứng liên quan đến acid dạ dày, không nên xem táo là giải pháp điều trị. Nếu ăn vào thấy đau, nóng rát, ợ chua hoặc khó chịu tăng lên, nên dừng lại và trao đổi với bác sĩ thay vì tiếp tục sử dụng với hy vọng "ăn quen sẽ khỏi".

Đặc biệt, những người đang có triệu chứng tiêu hóa kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân, nôn ói, đi ngoài bất thường hoặc đau bụng dữ dội cần được thăm khám.

Một quả táo không thể thay thế cả chế độ ăn

Sức hấp dẫn của táo nằm ở chỗ đây là loại quả dễ mua, dễ bảo quản và có thể sử dụng theo nhiều cách. Nhưng lợi ích của nó nên được nhìn trong tổng thể chế độ ăn.

Thay vì tìm kiếm một loại thực phẩm có khả năng "bổ tỳ", "thải độc" hay "đẹp da" chỉ sau vài ngày, điều quan trọng hơn là duy trì thực đơn đa dạng, tăng rau xanh và trái cây, hạn chế đồ ăn quá nhiều dầu mỡ, đường và muối, đồng thời uống đủ nước và vận động thường xuyên.

Với mùa thu, một đĩa táo tươi bên cạnh bữa sáng, một phần táo cùng sữa chua cho bữa phụ hoặc vài lát táo hấp trong món ăn nóng đều là những cách đơn giản để bổ sung thêm thực phẩm có nguồn gốc thực vật.

Nói cách khác, táo có thể là một "trợ thủ" nhỏ cho chế độ ăn mùa thu, đặc biệt nhờ chất xơ và các hợp chất thực vật. Nhưng để tỳ vị hoạt động ổn định và làn da khỏe hơn, điều quyết định vẫn là cả chế độ ăn và lối sống, chứ không phải một loại quả duy nhất.