Mỗi ngày uống 5 loại thuốc, cụ bà 70 tuổi nói: 'Giá như chuẩn bị cho tuổi già từ tuổi 40'

Theo bạn, có nên chuẩn bị cho tuổi già từ tuổi 40?

Ở tuổi 70, bà Nguyễn Thị H. (Hà Nội) bắt đầu bằng một việc quen thuộc: uống thuốc. Thuốc huyết áp, tiểu đường, mỡ máu, xương khớp... ngày nào cũng như ngày nào.

“Có hôm nhìn cả nắm thuốc mà tôi chỉ ước giá như trước đây quan tâm đến sức khỏe hơn. Khi ấy cứ nghĩ còn trẻ khỏe thì khám làm gì, tập thể dục làm gì, đến lúc bệnh chồng bệnh mới thấy mọi thứ đã muộn”, bà H. nói.

Không chỉ sức khỏe, điều khiến bà trăn trở còn là việc chưa từng chuẩn bị cho tuổi già. Những năm nghỉ hưu đầu tiên, phần lớn tiền tiết kiệm đều dành để điều trị bệnh, khiến cuộc sống phụ thuộc nhiều hơn vào con cháu.

Câu chuyện của bà H. cũng là thực tế của không ít người cao tuổi hiện nay, khi tuổi thọ ngày càng tăng nhưng số năm sống khỏe mạnh lại chưa nhiều.

Tuổi 40 - điểm khởi đầu cho tuổi già khỏe mạnh

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Chương trình chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, trong đó đề xuất trang bị kiến thức và kỹ năng cho người từ 40 tuổi để chủ động chuẩn bị cho tuổi già.

Là nhân viên văn phòng 43 tuổi, anh Trần Văn M. (xã Vạn Xuân, tỉnh Phú Thọ) cho biết ban đầu anh khá bất ngờ khi nghe đến đề xuất này. “ Tôi từng nghĩ chuẩn bị tuổi già là việc của người ngoài 60 tuổi. Tuy nhiên nhìn bố mẹ liên tục phải vào viện, rồi bản thân bắt đầu tăng huyết áp, tăng cân, đau cột sống vì ngồi nhiều, tôi thấy 40 tuổi đúng là lúc phải thay đổi ”, anh nói.

Theo anh, điều người trung niên cần không chỉ là lời khuyên chung chung mà là các hướng dẫn cụ thể: nên khám gì mỗi năm, tập luyện bao nhiêu là đủ, ăn uống ra sao, cần chuẩn bị tài chính thế nào và làm sao để vẫn có thể làm việc khi lớn tuổi.

“Nếu có một bộ hướng dẫn dễ hiểu và được bác sĩ tư vấn, tôi nghĩ rất nhiều người sẽ sẵn sàng làm theo” , anh chia sẻ.

Theo bác sĩ Mai Xuân Phương, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Truyền thông và Giáo dục, Tổng cục Dân số (nay là Cục Dân số, Bộ Y tế), 40 tuổi hoàn toàn không phải là quá sớm để chuẩn bị cho tuổi già . Đây là giai đoạn cơ thể bắt đầu xuất hiện nhiều thay đổi về chuyển hóa, khối cơ và thể lực suy giảm nếu không được duy trì, đồng thời nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch hay rối loạn chuyển hóa cũng tăng dần.

“ Tuổi già khỏe mạnh không bắt đầu từ tuổi 60, mà được chuẩn bị từ rất nhiều năm trước đó. 40 tuổi nên được xem là điểm ‘khởi đầu chiến lược’. Chuẩn bị từ tuổi 40 không có nghĩa là sống như người cao tuổi, mà là hình thành sớm những thói quen để khi về già vẫn khỏe mạnh, độc lập và có ích ”, bác sĩ Mai Xuân Phương nói.

Việc chuẩn bị từ tuổi trung niên sẽ mang lại lợi ích cho cả cá nhân, gia đình và hệ thống y tế. Một người chuẩn bị tốt sẽ kéo dài số năm sống khỏe mạnh, giảm nguy cơ bệnh tật, duy trì khả năng tự chăm sóc và hạn chế phụ thuộc khi về già.

Gia đình cũng giảm áp lực chăm sóc và chi phí điều trị, trong khi hệ thống y tế có điều kiện chuyển từ tư duy “có bệnh mới chữa” sang chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe.

5 nhóm kỹ năng cần chuẩn bị từ tuổi trung niên

Để chương trình phát huy hiệu quả, ông cho rằng cần xây dựng “hệ sinh thái chuẩn bị tuổi già”, với sự phối hợp của nhiều ngành như y tế, lao động, bảo hiểm, tài chính, giáo dục và chính quyền địa phương.

“ Già hóa dân số không chỉ là vấn đề của ngành y tế mà là câu chuyện phát triển của cả xã hội. Quan trọng nhất là biến việc chuẩn bị thành những hành động cụ thể mỗi ngày như vận động, ăn uống lành mạnh, khám sức khỏe định kỳ, tham gia bảo hiểm, lập kế hoạch tài chính và duy trì các mối quan hệ xã hội ”, ông nói.

Thay vì chỉ tuyên truyền chung chung, cần xây dựng một bộ kiến thức và kỹ năng thiết thực để người dân có thể áp dụng ngay trong cuộc sống. Ví dụ, không chỉ khuyên hãy vận động mà phải hướng dẫn vận động bao nhiêu là phù hợp; không chỉ nói hãy chuẩn bị tài chính mà cần giúp người dân biết lập kế hoạch theo từng giai đoạn của cuộc đời.

Theo bác sĩ Mai Xuân Phương, để chủ trương đi vào thực tế, cần xây dựng bộ kiến thức và kỹ năng chuẩn bị cho tuổi già dành cho người từ 40 tuổi, thay vì chỉ dừng ở những khuyến cáo chung chung.

Bộ tài liệu này nên tập trung vào 5 nhóm nội dung cốt lõi. Trước hết là chăm sóc sức khỏe, gồm chế độ dinh dưỡng hợp lý, duy trì vận động, ngủ đủ giấc, kiểm soát cân nặng, không hút thuốc, hạn chế rượu bia, khám sức khỏe định kỳ và phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ.

Bên cạnh đó là kỹ năng tự chăm sóc bản thân và chăm sóc người thân, như theo dõi sức khỏe, sử dụng thuốc an toàn, phòng ngừa té ngã, nhận biết các dấu hiệu bất thường để kịp thời đến cơ sở y tế.

Một nội dung quan trọng khác là chuẩn bị tài chính, giúp người dân biết lập kế hoạch chi tiêu, tích lũy, tham gia bảo hiểm và chủ động nguồn lực cho giai đoạn không còn thu nhập từ lao động.

Ngoài ra, người trung niên cũng cần được trang bị kiến thức về nghề nghiệp và việc làm để cập nhật kỹ năng, thích ứng với thị trường lao động, sẵn sàng chuyển đổi nghề hoặc tiếp tục làm việc khi có điều kiện.

Cuối cùng là đời sống tinh thần và xã hội, thông qua việc duy trì các mối quan hệ, tham gia hoạt động cộng đồng, sử dụng công nghệ và xây dựng tâm thế tích cực khi bước vào tuổi già.

Theo bác sĩ Mai Xuân Phương, truyền thông về già hóa không nên dựa trên nỗi sợ tuổi già mà cần khơi dậy khát vọng sống khỏe, sống độc lập.

“ Chuẩn bị cho tuổi già từ tuổi 40 không phải là lo tuổi già đến sớm, mà là chủ động để tuổi già đến đúng lúc trong một cơ thể khỏe mạnh, một tâm thế tích cực, một gia đình vững vàng và một xã hội nhân văn ”, ông nhấn mạnh.

Quan điểm của bạn về việc chuẩn bị tuổi già từ tuổi 40 là gì? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở box bình luận bên dưới.