Mâm cúng rằm tháng giêng đầy đủ, trang trọng để đón lộc đầu năm

Rằm tháng Giêng còn gọi là Tết Nguyên Tiêu là một trong những dịp lễ quan trọng bậc nhất trong năm của người Việt. Nhiều gia đình quan niệm “cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng”, vì thế mâm cỗ dâng lên gia tiên luôn được chuẩn bị kỹ lưỡng, tươm tất, thể hiện trọn vẹn lòng thành và mong ước một năm bình an, hanh thông.

 “Chưa qua Rằm tháng Giêng là chưa hết Tết. Nhưng chọn món cho mâm cúng ngày này đôi khi còn khó hơn mấy ngày đầu xuân”, Madam Nhung – chuyên gia ẩm thực – chia sẻ.

Theo bà, mâm cỗ vẫn phải giữ được sự thịnh soạn, đủ đầy, song không nên quá nhiều món chiên rán, béo ngậy dễ gây ngán và ảnh hưởng sức khỏe. “Sau Tết, cơ thể đã nạp khá nhiều đạm và dầu mỡ. Vì thế, hãy ưu tiên cách chế biến thanh nhẹ hơn, cân bằng giữa đạm – rau xanh – món canh để bữa ăn hài hòa”, bà khuyên.

Madam Nhung gợi ý, các gia đình có thể lựa chọn thực đơn truyền thống nhưng điều chỉnh theo hướng hiện đại: giảm bớt dầu mỡ, tăng món hấp, luộc, bổ sung nộm, rau củ và các món thanh vị. “Quan trọng nhất là cả nhà ăn ngon miệng, không ngấy, vẫn giữ được tinh thần ngày lễ mà vẫn đảm bảo sức khỏe”, bà nhấn mạnh.

Mâm cúng chay: Thanh tịnh mà vẫn đủ đầy

Sau những bữa tiệc ngày tết, nhiều gia đình lựa chọn cúng chay với mong muốn hướng tới sự thanh tịnh, nhẹ nhàng trong những ngày đầu năm.

Gợi ý thực đơn chay

- Giò chay, gà chay

- Xôi: Xôi gấc, xôi đỗ, xôi dừa hạt sen lá dứa (xôi gấc vẫn được ưu tiên vì sắc đỏ may mắn)

- Rau củ luộc chấm muối vừng

- Món chiên chay: Nem chay, nấm hải sản chiên, nấm rơm chiên xù…

- Món xào – đậu hũ: Đậu hũ xào rau củ, đậu hũ sốt nấm, đậu hũ sốt chua ngọt, miến xào chay…

- Món canh: Canh củ quả hầm, canh bí đỏ đậu phộng, canh bông cải chay…

Mâm cúng mặn Rằm tháng Giêng: Đủ đầy, cân bằng, trang trọng

Theo phong tục của nhiều gia đình, mâm cỗ mặn thường gồm 6 đĩa và 4 bát – tượng trưng cho sự hài hòa, sung túc. Trong đó có 4 bát canh và 6 món xào, luộc, chiên.

Gà luộc: Là món gần như bắt buộc trong các nghi lễ quan trọng. Gà luộc vàng ươm, bày ngay ngắn trên đĩa thể hiện sự trang nghiêm và lòng thành kính.

Xôi gấc: Màu đỏ tươi tượng trưng cho may mắn, hỷ sự và tài lộc. Đây là món xôi được ưu tiên lựa chọn trong ngày Rằm tháng Giêng.

Bánh trôi nước: Mang ý nghĩa mọi việc trong năm “trôi chảy”, thuận buồm xuôi gió, gia đình êm ấm.

Món chiên: Nem rán, tôm chiên, chim quay…

Món xào: Thịt bò xào cần tỏi, sườn xào chua ngọt, thịt lợn xào chua ngọt, thịt trâu xào rau cần, rau củ xào…

Món canh: Canh bóng thập cẩm, canh mọc, canh măng miến nấu thịt, chân giò nấu măng, canh khổ qua nhồi thịt, canh củ quả hầm xương… Để mâm cỗ cân bằng hương vị, không thể thiếu các món chua thanh như: dưa hành muối, củ cải muối, nộm bò khô, nộm dưa chuột, gà xé phay… Những món này giúp tổng thể mâm cơm hài hòa, dễ thưởng thức hơn.

Mâm cúng ngoài trời: Cầu an, cầu lộc đầu năm

Ngoài mâm cúng gia tiên trong nhà, nhiều gia đình còn chuẩn bị thêm lễ cúng ngoài trời để dâng lên thần linh, cầu mong một năm bình an, thuận lợi.

Lễ vật thường gồm:

Mâm cơm với các món: xôi, gà luộc, thịt đông, nem rán, canh măng, chè kho, dưa hành, nộm, canh miến hoặc canh bóng…

Mâm ngũ quả

Hương, hoa tươi

Đèn nến

Trầu cau

Giấy tiền vàng mã

Mâm lễ nên được đặt ở vị trí trang trọng, thường quay về hướng Đông hoặc Đông Nam theo quan niệm phong thủy của từng gia đình.

Rằm tháng Giêng không chỉ là một nghi lễ, mà còn là dịp để mỗi gia đình quây quần, gìn giữ nét đẹp truyền thống và gửi gắm ước nguyện cho năm mới. Một mâm cúng chỉn chu, ấm cúng chính là khởi đầu tốt đẹp cho hành trình phía trước. Dù là mâm mặn hay chay, điều quan trọng nhất vẫn là sự gọn gàng, tươm tất và thành tâm khi chuẩn bị.