Loại rau vào mùa thu được nhiều người săn lùng: Giàu kali, canxi, còn được ví như “thuốc bổ” cho gan

Khi thời tiết bắt đầu chuyển sang thu, những bó rau cải cúc xanh non thường xuất hiện nhiều hơn trong các bữa cơm gia đình. Cải cúc, còn gọi là tần ô, không phải loại rau đắt tiền nhưng lại có vị thơm rất riêng, có thể nấu canh, nhúng lẩu hoặc xào cùng thịt, tôm.

Không chỉ dễ ăn, loại rau này còn được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng. Cải cúc cung cấp kali, canxi, vitamin A, vitamin C, chất xơ cùng nhiều hợp chất thực vật. Theo Cục An toàn thực phẩm, cải cúc là loại rau giàu vitamin, khoáng chất và chất xơ, đồng thời thường được sử dụng trong các món ăn hằng ngày.

Đáng chú ý, trong y học cổ truyền, cải cúc còn được nhắc đến với nhiều công dụng liên quan đến tiêu hóa và hô hấp. Tuy nhiên, việc gọi đây là “thuốc bổ gan” nên được hiểu theo nghĩa ví von về một thực phẩm có lợi trong chế độ ăn, không phải thuốc điều trị bệnh gan.

Cải cúc có gì đặc biệt?

Điểm khiến cải cúc được nhiều người quan tâm là thành phần dinh dưỡng khá đa dạng. Theo tài liệu hướng dẫn dinh dưỡng của Bộ Y tế, cải cúc nằm trong nhóm thực phẩm cung cấp kali, với khoảng 219 mg kali/100 g theo bảng thành phần được công bố. Cùng với đó, các loại rau xanh nói chung còn góp phần bổ sung vitamin, khoáng chất và chất xơ cho cơ thể.

Kali là khoáng chất cần thiết cho hoạt động của cơ bắp, thần kinh và cân bằng dịch trong cơ thể. Việc bổ sung kali từ thực phẩm tự nhiên như rau xanh cũng là một phần của chế độ ăn cân đối.

Cải cúc cũng chứa canxi. Dù lượng canxi từ rau không thể thay thế hoàn toàn các nguồn thực phẩm giàu canxi khác như sữa, chế phẩm từ sữa, cá ăn cả xương hay đậu phụ, việc ăn đa dạng rau xanh vẫn giúp khẩu phần có thêm khoáng chất cần thiết.

Ngoài ra, cải cúc còn chứa beta-carotene, vitamin C và các hợp chất thực vật có hoạt tính chống oxy hóa. Đây là những thành phần khiến loại rau này được quan tâm trong một chế độ ăn hướng đến sức khỏe tổng thể.

Vì sao cải cúc thường được nhắc đến khi nói về gan?

Gan là cơ quan đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng, trong đó có chuyển hóa chất dinh dưỡng. Vì vậy, chế độ ăn hằng ngày có ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe gan.Một trong những nguyên tắc được các chuyên gia dinh dưỡng nhấn mạnh là tăng rau xanh, trái cây tươi, chất xơ và hạn chế những thực phẩm quá nhiều chất béo, đường hoặc rượu bia.

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, từng chia sẻ trên Báo Sức khỏe & Đời sống rằng người bị gan nhiễm mỡ nên ăn nhiều rau xanh và hoa quả tươi để bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất. Chuyên gia cũng lưu ý chế độ ăn cần đầy đủ, cân đối và đa dạng thay vì chỉ tập trung vào một thực phẩm.

Đây cũng là lý do cải cúc có thể xuất hiện trong thực đơn của những người muốn xây dựng chế độ ăn lành mạnh hơn. Rau cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất, trong khi năng lượng không cao.

Tuy nhiên, điều này hoàn toàn khác với việc nói rằng ăn cải cúc có thể “giải độc gan” hoặc chữa gan nhiễm mỡ. Không có một loại rau đơn lẻ nào có thể thay thế thuốc, chế độ điều trị hoặc việc thay đổi lối sống khi một người đã mắc bệnh gan.

Ăn cải cúc thế nào để vừa ngon vừa giữ được dinh dưỡng?

Cách phổ biến nhất là nấu canh cải cúc với thịt băm, tôm hoặc trứng. Món ăn có vị ngọt tự nhiên, mùi thơm nhẹ và không cần sử dụng quá nhiều gia vị.

Đây cũng là cách dễ kết hợp rau với nguồn protein, tạo thành một món ăn cân đối hơn. Với những người không thích mùi đặc trưng của cải cúc, có thể dùng lượng vừa phải, kết hợp cùng thịt nạc hoặc nấm để hương vị hài hòa hơn.

Cải cúc cũng có thể dùng để nhúng lẩu. Chỉ cần nhúng nhanh trong nước dùng nóng, rau vẫn giữ được độ mềm và mùi thơm đặc trưng. Một lựa chọn khác là xào cải cúc với tỏi hoặc thịt nạc. Tuy nhiên, không nên xào quá lâu ở nhiệt độ cao nếu muốn giữ được màu xanh và độ giòn tự nhiên của rau.

Khi mua, nên chọn những bó cải cúc có lá xanh, tươi, không dập nát hoặc úa vàng. Rau sau khi mua về cần được rửa kỹ dưới vòi nước sạch, loại bỏ phần lá hỏng trước khi chế biến.

Không chỉ có kali và canxi

Một điểm đáng chú ý khác của cải cúc là hàm lượng chất xơ. Chất xơ có vai trò quan trọng đối với hệ tiêu hóa, giúp khẩu phần ăn trở nên cân bằng hơn và hỗ trợ nhu động ruột.

Đây cũng là lý do rau xanh thường được khuyến khích xuất hiện thường xuyên trong bữa ăn. Thay vì chỉ ăn một loại rau trong thời gian dài, mọi người nên luân phiên cải cúc với rau muống, rau ngót, cải thìa, bông cải xanh, rau dền hoặc các loại rau khác.

Điều này đặc biệt quan trọng khi nói đến những thực phẩm được gắn với các cụm từ hấp dẫn như “bổ gan”, “thanh lọc cơ thể” hay “thuốc bổ tự nhiên”. Một món ăn có thể giàu dưỡng chất nhưng không đồng nghĩa với việc nó có tác dụng điều trị bệnh.

Cải cúc tốt, nhưng không phải ai cũng nên ăn thật nhiều

Cải cúc là thực phẩm quen thuộc và nhìn chung có thể đưa vào thực đơn của người khỏe mạnh. Tuy nhiên, người có bệnh lý đặc biệt hoặc đang được bác sĩ yêu cầu kiểm soát kali trong khẩu phần cần lưu ý lượng rau đưa vào mỗi ngày.

Đặc biệt, người mắc bệnh thận mạn có thể được khuyến cáo kiểm soát kali tùy giai đoạn bệnh và kết quả xét nghiệm. Vì vậy, không nên áp dụng quan niệm “rau càng giàu kali càng tốt” cho tất cả mọi người.

Tương tự, người đang điều trị gan nhiễm mỡ cũng không nên chỉ tăng một loại rau rồi kỳ vọng bệnh được cải thiện. Kiểm soát cân nặng, hạn chế rượu bia, giảm thực phẩm nhiều đường và chất béo không lành mạnh, vận động thường xuyên và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ mới là những yếu tố quan trọng.

Có thể nói, cải cúc xứng đáng có một vị trí trong thực đơn mùa thu nhờ hương vị dễ ăn, giá trị dinh dưỡng đa dạng và cách chế biến phong phú. Loại rau dân dã này cung cấp kali, canxi, vitamin, chất xơ và nhiều hợp chất thực vật có lợi.

Còn danh xưng “thuốc bổ cho gan” nên được xem như một cách nói giàu tính hình ảnh. Cải cúc có thể góp phần tạo nên chế độ ăn tốt cho sức khỏe, nhưng không thể thay thế thuốc hay phương pháp điều trị bệnh gan. Điều quan trọng nhất vẫn là ăn đa dạng, đủ chất và duy trì lối sống lành mạnh mỗi ngày.